
Osmanlı Padişahları
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Padişahlar
Bu bölüm hazırlanırken, Tarihi Araştırmalar Vakfı, İstanbul Araştırma Merkezi tarafından T.C. Kültür Bakanlığı'nın yardım ve destekleriyle basılan Tülay Duran'ın Padişah Portreleri / Portraits of Empire's Sultans kitabından yararlanılmıştır.
Babasi . Ertugrul Gazi
Annesi . Halime Hatun
Dogumu : Sögüt (M. 1258 - H. 656)
Vefati . Bursa (M. .1326 - H. 726)
Saltanati : 1299 - 1326 (27) sene
(1284-1326) Yılları arasında Osmanlı Devleti'ni idare etti. Babası Ertugrul Gazi'nin vefatından sonra, gözüpek ve mertligi, ahlakı ve meziyetleri ile aşiret, kavim ve kabileye baş olacak Iiderlik vasfına sahip oldugundan dolayı bu göreve getirildi. Cesareti ve kahramanlıgı yüzünden ona ''Kara Osman Bey" lakabı takılmıştı. "Oguzname"de kahramanlara ''Karaların karası'' diye atıfta bulunulur.
Ata binmekte ve her türlü silahı kullanmakta çok üstündü. DevIet işlerini daima dikkatle planlar ve hiçbir şeyi tesadüfe bırakmazdı. Bu da O'nun daima başarılı olmasını saglardı.
Çok çömertti, sofrasına hiç ayırım yapmadan, çevresindeki herkesi davet ederdi.
Osman Gazi uzun boylu idi. Yassı gögüslü, boynu uzundu. KolIarı dizlerine kadar gelirdi. Davudi sesi vardı. Açık sözlü idi. İkna edici konuşurdu ve sevimli idi. Kalın kaşlıydı. Koyu ela gözIeri vardı. Koç burunlu, yuvarlak yüzü ve seyrek bir sakalı vardı. Bıyıkları bahadırane idi. Dişleri iri, pes sesi arslanınkini andırırdı. Peygamberin sahabelerininki gibi beyaz çatma kumaştan burma sarık takardı. Kaftanının yakası boldu Kıyafetlerini giydiğinin ertesi günü yoksullara verirdi. 1 Akçe'lik ilk vergiyi koydugu kaynaklarda kayıtlıdır.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
(1258-1326)
Sultan Osman Gazi
| 1258 | Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi’nin doğumu. |
| 1281 | Osman Gazi’nin babası Ertuğrul Gazi’nin ölümü. Osmanlı tarihinde ilk savaş, Ermeni-Beli çatışması. |
| 1284 | Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubat’ın, Osman Gazi’ye Söğüt Uç Beyliği’ni verdiğini bildiren fermanı göndermesi. Osman Gazi’nin oğlu Orhan Bey’in doğumu. |
| 1285 | Osman Gazi’nin ilk zaferi “Kuluca-Hisar” (İnegöl’e yakın)ı fethi. |
| 1286 | İnegöl ve Karacahisar Tekfurlarının Osman Gazi’ye karşı ittifakları. |
| 1288 | Karacahisar’ın fethi. |
| 1289 | Alaeddin Keykubat tarafından, Eskişehir ve İnönü taraflarının da Osman Gazi’ye verilmesi. |
| 1292 | Osman Gazi’nin kuzey Sakarya’ya akın hareketi. |
| 1298 | Bilecik, Yarhisar ve İnegöl Kaleleri’nin fethi, esir alınan Nilüfer Hatun’un Orhan Gazi’ye eş olarak verilmesi. |
| 1299 | Selçuklu saltanatının sona ermesi. Osman Gazi’nin bağımsız idaresinin, Osmanlı Devleti (Batı Türk Devleti) nin tarihî varlık alanına çıkışı. |
| 1300 | Yondhisar ve Yenişehir Kaleleri’nin fethi. Yenişehir’in devlet Merkezi olması. |
| 1301 | Osman Gazi’nın Koyunhisar zaferi. Kirmasti, Mihalıç ve Ulubad’ın Bizanslılardan alınması. |
| 1302 | Köprühisar’ın fethi. |
| 1303 | İznik’in abluka altına alınması. Marmarıcık Kalesi’nin fethi. |
| 1306 | Osman Gazi’nin Dinboz zaferi, Kestel, Kete ve Ulubat Kaleleri’nin fethi. Osmanlılarla yabancılar arasında ilk askeri mukavelenin imzası. |
| 1307 | İlk İznik kuşatması ve Yalova akını. |
| 1308 | İmralı Adası’nın fethi, Marmara Denizi’ne çıkış. |
| 1313 | Harmankaya Tekfuru Köse Mihal’in, Osman Gazi maiyetine girmesi. Akhisar, Geyve, Lüblüce, Lefke, Hisarcık, Tekfurpınarı, Yenikale, Karagöz ve Yanıkçahisar Kaleleri’nin fethi. |
| 1314 | Bursa kuşatmasının başlaması. |
| 1316 | Şehzade Süleyman’ın doğumu. |
| 1317 | Karatekin, Ebesuyu, Karacebeş, Tuzpazarı, Kapucuk ve Keresteci Kaleleri’nin fethi. |
| 1320 | Osman Gazi’nin, oğlu Orhan Gazi’yi yerine vekil tayin etmesi. |
| 1321 | Mudanya’nın fethi. Gemlik seferi. Trakya bölgesine ilk Osmanlı akınının başlaması. |
| 1323 | Akyazı’nın fethi. |
| 1324 | Karamürsel’in fethi. |
| 1325 | Orhaneli’nin fethi. Bolu, Kandıra, Ermenipazarı ve Devehisarı Kaleleri’nin fethi. Osman Gazi’nin ölümü. Orhan Gazi’nin tahta çıkışı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan Orhan Gazi
Babası: Sultan Osman Bey
Annesi: Mal Hatun
Doğum Tarihi: 1281
Tahta Çıkışı: 1326
Ölümü: 1360
Sultan Orhan Gazi. 1324-1360 yılları arasında Osmanlı Devleti'ni idare etti. Babası Bizans'lılara karşı mücadeleye giriştiği tarihden itibaren askerlik ve idari işlere katılarak devlet idaresini öğrendi. Akça Koca ve Abdurrahman Gazi'nin öğrencisi oldu. Fazla gösterişi sevmezdi, ömrünün büyük bir kısmını savaş alanIarında geçirdi.
Babasının ölüm tarihi olan 1326 de Bursa'yı aldı. Bursa'yı devIetin merkezi yaparak tahta çıktı. Kendi adına ''Akça'' denen gümüş sikke bastırdı. O sıralarda 46 yaşında bulunuyordu.
Osmanlı Devleti'nde sultan ünvanı ilk defa O'nun zamanında kullanıldı. Ülkesi içerisinde devamlı olarak dolaşır, halk ile birIikte olurdu. Devlet teşkilatında ilk idarı, adlı ve askerı düzenlemeyi gerçekleştirdi.
Devletin ilk ilmı ve sosyal kurumlarının oluşması da yine O'nun zamanında başladı. Iznik'te cami, medrese ve imaret yaptırdı. Osmanlı Devleti'nin ilk üniversitesi olan bu medreseye o dönemin en önemli hocalarını görevlendirerek ilmı eğitimi başlattı.
İri yapılı bir insandı. Pembe beyaz bir teni vardı. Davranışları dengeli ve kararlı idi. Çatık kaşlı idi. Kendisine söylenen sözleri daima dikkatle dinlerdi. Hoş sohbet bir insandı. Alimlerle konuşmaktan çok hoşlanırdı. Geniş göğsü, geniş alnı, uzun da bir boynu vardı. Kulağında siyah bir beni vardı. Kalın baldırlı ve sağlam yapılı idi. Bıyıkları bahadırane idi. Hareketli ve dinamik bir insandı Ancak tedbirle düşünerek adımatardı. Yüksek bir ahlak duygusuna sahipti.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan Orhan Gazi
(1281-1360)
| 1325 | Osman Gazi’nin ölümü. Orhan Gazi’nin tahta çıkışı. Bursa’nın fethi. |
| 1326 | Orhan Gazi’nin oğlu Murad’ın doğumu. Orhan Gazi’nin kardeşi Alaeddin Beyi vezir tayin etmesi. Aydos ve Samandıra’nın fethi. Bursa’nın devletin merkezi olması. Osman Gazi adına ilk Osmanlı parasının basılması. |
| 1328 | Vezir Alaeddin Paşa’nın ilk “Osmanlı Kanunları”nı uygulamaya koyması. Vezir Alaeddin Paşa ile Candarlı Halil Paşa’nın devletin ilk askerî teşkilâtı olan “yaya” ordusunu kurması. Maltepe zaferi. İznik’in ikinci defa ve kesin fethi. |
| 1329 | Orhan Gazi tarafından ilk askeri teşkilâtın kurulması. |
| 1331 | Şehzade Süleyman Paşa’nın Veziriazam olarak tayini. İlk Osmanlı medresesinin İznik’te kurulması. |
| 1333 | Gemlik’in fethi. |
| 1334 | İznik Yenişehir Kapısı yanında bir cami ve imaretin yapılması. |
| 1335 | Bursa’da ilk mimari eser, cami ve medrese yapılması. |
| 1336 | Karesi Beyliği’nin devlet topraklarına katılması. Çandarlı Kara Halil Paşa’nın ilk kadı olarak Bursa’ya tayini. |
| 1337 | İzmit ve Koyunhisar Kaleleri’nin alınışı. |
| 1341 | Bizans İmparatorluğu ile ilk sulh antlaşmasının imzalanması. Orhan Gazi’nin Kantakuzen’in kızı ile evliliği. |
| 1346 | Bizans ile ittifakı. |
| 1347 | Orhan Gazi’nin Kantakuzen ile Üsküdar’da görüşmesi. |
| 1351 | Sırp ve Bulgarlara karşı zafer kazanılması. Bizans’a yardım için Süleyman Paşa’nın Rumeli’ye geçişi ve Çimpi Kalesi’nin üs olarak alınışı. |
| 1352 | Osmanlılar’ın Cenevizliler’e Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapma imtiyazını vermeleri. İlk Osmanlı Akçesi’nin basılması. Üsküdar, Kadıköy ve Marmara Adaları’nın fethi. Trakya fetihleri ve Gelibolu’nun fethi. |
| 1354 | Ankara’nın ilk işgali. |
| 1359 | Rumeli fatihi Süleyman Paşa’nın vefatı. |
| 1360 | Orhan Gazi’nin vefatı. Sultan I. Murad’ın tahta çıkışı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan Murad Hüdavendigar Han
Babası: Sultan Orhan Bey
Annesi: Nilüfer Hatun
Doğum Tarihi: 1326
Tahta Çıkışı: 1360
Şehid Olduğu Tarih: 1389
Sultan Murad. 1360-1389 yılları arasında Osmanlı Devleti'ni idare etti. Babasının Bursa'yı aldığı 1326 tarihinde doğdu. Anesi Nilüfer Hatun'du. Iyi bir askeri ve idari teşkilatçı idi. Osmanlı Devleti'nin küçük bir beylikten imparatorluk haline gelmesi çalışmaları O'nun zamaında başlamıştır. Karamanoğlu Devleti'ni yıkmış, Anadolu'daki önemli bir engeli ortadan kaldırmıştır. Edirne'yi ve çevresini alarak ülkesini Balkanlar bölgesinde genişletmiştir. Bizans O'nun zamanında Osmanlılara tabii olarak vergiye bağlanmıştır. Çabuk karar verir ve çabuk harekete geçerdi. İyi silah kullanır, her savaşta ordusunun başında bulunurdu. Sade bir hayat yaşamayı sever ve sade giyinirdi.
İri yapılıydı. Orta boylu idi, teni beyazdı, yuvarlak çehresinde pembelik görülürdü. Şehla gözleri kurşuni mavi idi. Kaşları kaIın, dişleri iri, bakışları keskin, koç burunlu, sakalı açık kumral renkte ve seyrek, omuzları düz ve bıyıkları güçlü idi. Uzun bir çenesi, uzun bir boynu ve yüksek bir gerdanı vardı. Kolları güçIü idi. Parmakları kısa ve dolgundu. Dengeli ve oturaklı bir tavra sahipti. O'nun da sarığı babasının ki gibi mücevveze yerine altın üsküflü idi Yani ulema tarzı idi. Sarığının çevresine güzel bir tülbent sarardı.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan Murad Hüdavendigar Han
(1326-1389)
| 1360 | Orhan Gazi’nın vefatı. Rumeli’de bulunan şehzade Murad Bey’in Bursa’ya hareketi. Sultan I. Murad’ın tahta çıkışı. Şehzade Bayezid’in doğumu. Ankara’da fiili hakim durumunda olan Ahi’lerin, Karamanoğullarının baskısı sonucu, Osmanlı hakimiyetinden çıkmaları. Edirne’nin kuşatılmasına karar verilmesi. |
| 1361 | Ankara, Sultanönü Bölgesi’nin işgali. Devlet’te ilk Kazaskerlik Makamı’nın kurulması. Çorlu, Keşan, Dimitoka, Pınarhisar, Babaeski ve Lüleburgaz kasabalarının ve Edirne’nin fethi. Ankara şehrinin Murad Hüdavendigar tarafından zaptı. Murad Hüdavendigar’ın ordu komutanları, Lala Şahin Paşa, Hacı İlbey ve Evrenos Beyleri yeni fetihler için görevlendirmesi. Bizanslıların Burgaz, Malkara ve Çorlu’yu geri almaları. Lala Şahin Paşa’nın Beylerbeyi olarak tayini ve Rumeli Ordu Komutanlığına getirilmesi. Rumeli’nin Türkleştirilmesi hareketinin genişletilmesi. Lüleburgaz’da Sultan Murad, Lala Şahin ve Evrenos Bey’in katılımı ile Harp Meclisi’nin toplanması. Edirne’nin zaptı kararının alınması. Bizans ve Bulgar kuvvetlerinin mağlup edilmesi. Sultan Murad’ın karargâh merkezi yaptığı Dimetoka’ya gelişi. Burada bir camii ve küçük bir saray inşaatına başlanması. Filibe yakınında Meriç Nehri üzerinde bir köprü inşa edilmesi. |
| 1362 | Yeniçeri Ocağı’nın temeli olan Pençik Kanunu’nun çıkışı. |
| 1363 | Filibe’nin fethi. Bizans İmparatorluğu’nu, Osmanlı İmparatorluğu’na tabi bir Devlet haline getiren antlaşmanın imzalanması. |
| 1364 | Sırp Sındığı savaşı. Sultan Murad’ın Bursa’ya dönüşü. Bilecik’te, Sırp Sındığı zaferi anısına bir camii yapılması. Biga’nın fethi. |
| 1365 | Dubrovnik Cumhuriyeti’nin ticaret anlaşması imzalayarak Osmanlı Devleti himayesine girmesi. |
| 1366 | Gelibolu’nun elden çıkışı. |
| 1367 | Karınova, Aydos ve Burgaz Kaleleri’nin fethi. |
| 1368 | Vize, Kırkkilise ve Tirebolu Kaleleri’nin fethi. Edirne’nin Devlet Merkezi olması. Edirne’de ilk mimari faaliyetlerin başlaması. Eski Saray’ın inşaatı. |
| 1369 | Bizans İmparatoru Paleologos’un, Türklere karşı bir Haçlı seferi açılması için Roma’da Papa ile görüşmesi ve katolik mezhebine geçmesi. |
| 1371 | Somaku Meydan Muharebesi’nin kazanılması. Çirmen zaferi. |
| 1372 | Adriyatik Denizi’ne ilk akınların başlaması ve Yunanistan’ın Atik Bölgesi’ne ilk Osmanlı akınları. |
| 1373 | Bizans İmparatoru’nun Osmanlı İmparatorluğu tabiyetini kabul ettiğini bildirdiği belgeyi yenilemesi. Makedonya fethinin başlaması. |
| 1374 | Çandarlı Hayreddin Paşa’nın Selanik seferine başlamak üzere ordusu ile hareketi. |
| 1375 | Niş’in fethi, Sırp kralının tabiyet anlaşmasını yenilemesi. |
| 1376 | Bulgar Krallığı’nın Osmanlı hâkimiyetini kabulü. Bizans İmparatoru’nun himaye antlaşmasını kabul ederek, Gelibolu’yu Osmanlılara iadesi. |
| 1381 | Germiyan Beyi kızının, Kütahya, Simav, Eğrigöz ve Tavşanlı kasabalarını çeyiz olarak Osmanlı ülkesine katması. Hamidoğulları Beyliği’nden 6 şehrin satın alınması. |
| 1382 | I. Murad’a “Hüdavendigar” ünvanının verilmesi. |
| 1383 | Kara Timurtaş Paşa’nın Arnavutluk akını. |
| 1384 | Bosna-Hersek akını. |
| 1385 | Ohri’nin fethi. Arnavutluk’ta Savra zaferi. Savcı Bey isyanı. |
| 1386 | Niş ve Sofya’nın alınışı. Mısır Kölemenleri ile ilk siyasi ilişkiler. |
| 1387 | Veziriazam Çandarlı Hayreddin Paşa’nın ölümü. İkinci vezir Çandarlı Ali Paşa’nın vezir olması. |
| 1389 | Konya’da Osmanlı Karaman Savaşı. Bosna’da Sırp, Arnavut ve Hırvatlar arasında Türklere karşı ittifak yapılması. Ploşnik bozgunu ve Osmanlı Devleti’ne karşı Balkan İttifakı’nın kurulması. Silistre, Ziştovi, Niğbolu, Plevne, Lofça, Deliorman ve Dobruca’nın Türk hakimiyeti altına alındı. I. Kosova zaferi. Osmanlılara karşı çıkan karışıklıklar ve Sırp Miloş Obroneviç tarafından I. Murad’ın şehit edilmesi. Yıldırım Bayezid’in tahta çıkışı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan Yıldırım Bayezid Han
Babası: Sultan 1. Murad
Annesi: Gülçiçek Hatun
Doğum Tarihi: 1360
Tahta Çıkışı: 1389
Ölümü: 8 Mart 1403
Sultan Bayezid. 1389-1403 yılları arasında Osmanlı Devletini idare etti. Babasının saltanatının ilk yıllarında O'nunla birlikte savaşlara katılarak iyi bir komutan olarak yetişti. Babasının savaş sırasında vefatı üzerine devlet idaresini eline aldı. Rumeli'deki fetihlerinden sonra Anadolu'ya dönüp, birçok yerIeri ülkesine katarak sınırlarını genişletti. Anadolu'da beylikler dönemine son vererek, Anayurt'da Türk Birliği'ni kurmaya çalıştı. Bizans O'nun zamanında bir Osmanlı vilayeti haline geldi. Ozellikle Niğbolu Meydan Muharebesi'ni kazanarak Haçlı Ordusu'nu yenmesi, kendisine Avrupa çapında bir şöhret kazandırdı. Selanik ve Eflak bölgelerini aldıktan sonra Macar sınırlarına seferler yaptı.
Istanbul'u 1391 yılında ilk defa muhasıra etmiş, bunu birkaç defa tekrarlamış olmasına rağmen, Anadolu'daki Timur'un (Doğu tehlikesi) yüzünden bunda başarılı olamamıştı.
Çok kararlı bir kişiliğe sahipti. Rüşvet ve adaletsizliklere karşı acımasız davranırdı. Hata işleyenleri cezalandırmadan önce onIara nasihatlerde bulunurdu. Iyi bir savaşçı idi. Ordu'nun güçlenmesi için birçok reformlar yapmıştır. Devlet O'nun zamanında büyük bir hazine sahibi olmuştu Ordu'ya düzenli maaş verilmesi ilk kez onun zamanında başlamıştır.
Uzun boylu idi, yüzü beyazdı. Çehresinde hafif bir pembelik gö- rünürdü. Çatık kaşlı idi, iri, siyah gözleri, düşman karşısında kin ve dehşet saçardı. Bununla birlikte, aynı gözler tatlı ve müşfik bakmasını da bilirdi. Gerdanı düzgün, koç burunlu ve gür bir bıyığı vardı. Sert ve kuvvetli bir ses tonuna sahipti Yuvarlak çenesi açık renkli bir sakal ile çevrelenmişti. Babası gibi altın üsküf üzere burma ve sarma sarıklı idi.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan Yıldırım Bayezid Han
(1360-1403)
| 1389 | Sultan I. Murad’ın şehit edilmesi. Yıldırım Bayezid’in tahta çıkışı. Yıldırım Bayezid’in oğlu Çelebi Mehmed’in doğumu. Yıldırım Bayezid’in, Devlet tarihinde en önemli bir yetkiyi üstlenmesi. Bizans İmparatorlarını tayin ve azletmesi. |
| 1390 | Aydın-Saruhan-Germiyan-Menteşe Beyikleri’nin Osmanlı Devleti’ne katılması. Karaman seferi. Konya’nın kuşatılması. Yıldırım Beyazid’in Sırp Prensesi Olivera ile evlenmesi. Gelibolu tersanesinin inşası. Alaşehir’in alınması. İstanbul’un Türkler tarafından ilk kuşatılması. |
| 1391 | İkinci Mora seferi. Macaristan’da ilk Osmanlı zaferi. |
| 1392 | Kastamonu Beyliği’nin işgal edilmesi. Çandaroğlu İsfendiyar’ın Osmanlı hakimiyetine girmesi. İşkodra ve Amasya’nın işgali. |
| 1393 | Devlette hukukî gelişme. Mahkeme Rüsumu’nun konulması. |
| 1394 | Selanik ve Yenişehir bölgesinin fethi. Arnavutluk istilası. |
| 1395 | İstanbul’un ikinci kuşatması. Beyazid’in Abbasi Halifesinden “Sultan” ünvanını istemesi. Niğbolu zaferi. |
| 1396 | Yıldırım Beyazid’e “Sultan-ı Rum” ünvanının verilmesi. Arnavutluk fethi. Akçay Zaferi. Karaman ülkesinin Osmanlı hâkimiyetini kabulü. |
| 1397 | Anadolu Hisarı’nın Yıldırım Beyazid tarafından inşası. İstanbul’un üçüncü defa kuşatılması. Yıldırım’ın Yunan seferi. Kadı Burhaneddin’in ölümü. Karadeniz Beylikleri’nin zaptı. |
| 1398 | Dulkadir Beyliği’nin hakimiyet altına alınması. |
| 1399 | Yıldırım Bayezid-Timur anlaşmazlığının başlaması. |
| 1400 | İstanbul’da bir Türk mahallesi, şeriye mahkemesi ve bir cami yapılması. İstanbul’un dördüncü defa kuşatılması. |
| 1401 | Erzincan Beyliği’nin işgali. |
| 1402 | Ankara Savaşı. Yıldırım Beyazid ile Timur ordusunun karşı karşıya gelmeleri, beklenilmiyen bir bozgunla savaşın kaderinin değişmesi. Ankara bozgunu ve Yıldırım Bayezid’in esareti. Fetret Devri. Osmanlı Devleti’nde kardeşler, Şehzadeler arası mücadelenin başlaması ve çeşitli olaylarla devletin on yıl sürecek iktidar mücadelesi içinde ve çatışma ortamında zaman kaybetmesi. Üç şehzade idaresinde üç ayrı Osmanlı hükümeti. X Bursa, İznik ve İzmit şehirlerinin yağmalanması. Osmanlı ülkesinde anarşinin başlaması. |
| 1403 | Yıldırım Beyazid’ın vefatı. Sultan I. Mehmed’in tahta çıkışı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan Mehmed Çelebi Han
Babası: Sultan Bayezid Han
Annesi: Devlet Hatun
Doğduğu Tarih: 1387
Padişah Olduğu Tarih: 1413
Öldüğü Tarih: Mayıs 1421
Sultan Mehmed, 1387-1421 yılları arasında Osmanlı Devleti’ni idare etti. Babasının ölümü üzerine başlayan taht kavgaları yüzünden kardeşleriyle savaşmak zorunda kaldı. Fetret Devri denilen şehzâdeler arasındaki saltanat kavgasına son vererek 1413 yılında 26 yaşında tahta geçti.
Çelebi Sultan Mehmed, babasından sonra bozulan Anadolu Türk Birliği’ni yeniden kurarak bir bakıma Osmanlı Devleti’nin ikinci kurucusu olmuştur. Çok ciddi ve kararlı bir kişiliği vardı. Yakın çevresinde olduğu kadar, ülke dışında da bu kişiliği güven sağlamıştır. Çok iyi silah kullanır. Savaşta en ön saflarda çarpışır, ordusunun daima güvenini kazanırdı. Sakin bir kişiliği vardı. Güçlü bir inanca sahipti. Yoksullara yardım etmeyi çok severdi. Bursa’da çok büyük imar faaliyetlerinde bulunmuş, camii, medrese, imaret ve kendisine de bir türbe yaptırmıştır.
İri yapılı idi. Güler yüzlüydü. İnce uzun ve çatık kaşlı, koyu elâ gözlü idi. Göğsü yassı ve güçlü ve koç burunlu idi. Gerdanı uzundu. Aydınlık bir çehresi vardı. Dengeli bir çeneye, etli ve güçlü ellere sahipti. Bakışları şahin, davranışları arslanın ki gibi idi. Öfkesini dizginlemesini iyi bilirdi. Sert karakterli idi. Sarığı sade çatma kumaştandı. Kendisine bu sarık çok yakışırdı. Sadece üsküfün yukarısı görünürdü, alt kısmı tülbent ardında kaybolurdu. Kaftanları parlak kumaşlardandı.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan Mehmed Çelebi Han
(1389-1421)
| 1403 | Sultan Yıldırım Bayezid’in ölümü. Bizans İmparatorluğu ve Mısır Sultanlığı’nın ve Osmanlı şehzadelerinin Timur’a tabiyeti. Timur’un Anadolu’dan ayrılması. İsa ve Musa Çelebiler mücadelesi. Çelebi Mehmed’in Bursa ve Balıkesir’i zaptı. Şehzade Murad’ın doğumu. İsa Çelebi’nin Çelebi Mehmed’e taarruz etmesi. |
| 1412 | Çelebi Mehmed ve Musa Çelebi arasında İnciğiz savaşı. |
| 1413 | Sultan I. Mehmed’in duruma hâkim olup, devleti Edirne’de yeniden kurması. Sultan I. Mehmed’in tahta çıkışı. |
| 1414 | Karamanoğlu II. Mehmed’in Bursa kuşatması. Sultan I. Mehmed’in ikinci Karaman seferi. Akşehir, Beyşehir, Seydişehir, Kadınhanı taraflarının alınması. Konya’nın kuşatılması. Karamanoğlu’nun Bursa Kalesi’ni 31 gün süren kuşatması. |
| 1415 | İkinci Karaman seferinin tamamlanması. Donanmanın adalar seferi. Menteşe Beyi İlyas Bey’in bastırdığı paraya kendi adı ile birlikte Osmanlı Sultanının adını koyması. |
| 1416 | Osmanlı-Venedik Deniz Savaşı ve barışı. Şeyh Bedreddin isyanı. Osmanlı ordusunun Macar taraflarına doğru seferi. Avlonya’nın fethi. |
| 1417 | Mirca (Eflak Beyi) ile anlaşma yapılması ve senede 13 duka altını vergiye bağlanması. Samsun bölgesi’nin zaptı. Tatar aşiretlerinin Rumeliye iskan edilmek üzere nakilleri. |
| 1418 | Türklerle Macarlar arasında çarpışmalar. Orhan Gazi için Bursa’da yaptırılan Yeşil Cami ve Türbe’nin inşaatının tamamlanması. Hereke, Gebze, Darıca, Kartal ve Pendik taraflarının alınması. |
| 1419 | Samsun’un yerli halk tarafından yakılmasından sonra Hamza Bey tarafından alınması. |
| 1420 | Anadolu’da Börklükçe-Mustafa ile Tarlak-Kemal ve Rumeli’de Şeyh Bedreddin isyanları ve bastırılması. |
| 1421 | Sultan I. Mehmed’in ölümü. II. Murad’ın Bursa’da tahta çıkışı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan II. Murad Han
Babası: Sultan I. Mehmed Han
Annesi: Emine Hatun
Doğduğu Tarih: 1402
Devlet Reisi Olduğu Tarih: Birinci defa (1421-1443)
İkinci defa 1443
Son defa (1444-1451)
Öldüğü Tarih: 3 Şubat 1451
Sultan II. Murad, 1421-1451 yılları arasında Osmanlı Devleti’ni idare etti. Anadolu’da Timur ile yapılan savaşlar sırasında ülke topraklarından çıkmış olan Balkanlar bölgesindeki önemli bölgeleri tekrar ülkesine kazandırdı. Selânik şehrini de geri aldı. Orta Avrupa’ya doğru Macaristan ve Arnavutluk bölgesine defalarca seferler yaptı. Çok sakin bir kişiliği vardı. Ve kendi arzusu ile tahtını oğluna bırakarak dinlenmeye çekildi. Bunu fırsat bilen düşmanın Balkanlar bölgesinde ülke topraklarını tekrar almak istemeleri üzerine iktidarı yeniden ele aldı. Özellikle II. Kosova Meydan Muharebesi’ni kazanması, Devletin Balkanlar bölgesinde güçlenmesini sağladı. Düşmanlarla yaptığı savaşlarda başarı sağladıktan sonra iktidarı tekrar oğluna bıraktı.
Rahatına düşkün olmakla beraber, devlet işlerini hiç ihmal etmezdi. Son derece kararlı ve olgun davranırdı. İyi silah kullanır. Alim ve şairlerin koruyucusu idi. Devlet geleneğine ve ananelerine son derece bağlıydı.
Orta boylu, hafif esmer tenli, geniş yüzlü, gülümser ve kendisine çok yakışan bir çehresi vardı. Gözleri hafif çekik ve yeşildi. Bakışları arslan bakışı gibiydi. Siyah ve biraz çatık kaşları vardı. Burnu biçimliydi. Sarığı dedelerinin ki gibi burma ve sarma üsküflü olup aşağı tülbent altında kalır görünmezdi. Çok cömert olup, fakirleri korur, yardım etmekten zevk duyardı.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan II. Murad Han
(1402-1451)
| 1421 | Çelebi Mehmed’in ölümü. II. Murad’ın Bursa’da tahta çıkışı. |
| 1422 | Mustafa Çelebi’nin (Düzmece) ortadan kaldırılması. II. Murad ile Mustafa Çelebi arasında Ulubad olayı. II. Murad’ın Rumeli seferi. İstanbul’un 6. defa kuşatılması. |
| 1423 | Eflak, Arnavutluk ve Mora seferleri. |
| 1424 | Kuzey Karadeniz’in Sinop Bölgesi’nde Çandaroğlu İsfendiyar Bey’in itaat altına alınması. Çandaroğlu Beyliği’ne son verilmesi. Osmanlı Devleti ile Bizans arasında barış antlaşması. Sırbistan, Eflak ve Macaristan ile anlaşmalar imzalanması. Devlet idaresinde örgütlenme, dini işlerin örgütlenmesi için Şeyhülislamlık makamının kurulması. |
| 1425 | Molla Fenarî’nin ilk Şeyhülislâm olarak tayini. |
| 1426 | İzmir Bey’i Cüneyd’in idamı. Teke Beyliği’nin Devlet topraklarına katılması. |
| 1428 | Germiyan Beyliği’nin Osmanlı ülkesine katılması. |
| 1429 | Anadolu’nun manevi koruyucusu Hacı Bayram Veli’nin vefatı. Emir Sultan’ın ölümü. |
| 1430 | Selânik’in fethi. Gelibolu zaferi. |
| 1431 | Yanya’nın fethi. |
| 1432 | Sultan II. Murad’ın oğlu Fatih Sultan Mehmed’in Edirne’de doğumu. |
| 1435 | Osmanlılara karşı Macaristan, Sırbistan ve Eflak Hükûmetleriyle ittifak eden Karaman Beyi İbrahim Bey’in ortadan kaldırılması. Sırp ve Eflak hükümdarlarının Osmanlı tabiyetine girmeleri. |
| 1439 | Semendire’nin alınışı. Macar kralı II. Albert’in mağlubiyeti. |
| 1441 | Başarısız Belgrad kuşatması. |
| 1443 | Macar Yanko Hunyad’ın kumandasındaki Haçlı ordusunun Niş ve Derbendi almaları. |
| 1444 | Yalvaç Muharebesi. Segedin barışı. II. Murad’ın kendi isteği ile tahttan çekilişi ve yerine şehzadesi II. Mehmed’in tahta çıkışı. II. Murad’ın Edirne’den Manisa’ya hareketi. Segedin barışının bozulması ve devlete harp ilanı. Fatih’in babasını tekrar tahta oturması için göreve çağırması. Varna zaferi. |
| 1445 | Sultan Mehmed’in tahtı babasına bırakıp, Manisa’ya çekilmesi. Edirne’de II. Murad’ın ikinci defa tahta çıkışı. |
| 1446 | Sultan II. Murad’ın Mora seferi ve Mora despotluğunun vergiye bağlanması. |
| 1447 | Arnavutluk’ta İskender Bey isyanı ve “Kroya-Akçahisar”ın ilk kuşatması. I. Mehmed’in oğlu Şehzade Bayezid’in doğumu. |
| 1448 | I. Kosova zaferi. |
| 1449 | I. Mehmed’in Dulgadiroğlu Beyi’nin kızıyla Edirne’de evlenmesi. Arnavutluk’un fethi. |
| 1450 | I. Murad’ın son Arnavutluk seferi ve Kroya-Akçahisar’ın ikinci kez kuşatması. |
| 1451 | Sultan II. Murad’ın ölümü ve Bursa’da defnedilmesi. Sultan II. Mehmed’in ikinci defa törenle tahta çıkışı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Fatih Sultan Mehmed Han
Babası : Sultan II. Murad
Annesi : Hüma Hatun
Doğduğu Tarih : 30 Mart 1432
Padişah Olduğu Tarih : 1451-1481
Öldüğü Tarih : 3 Mayıs 1481
Sultan II. Mehmed, yedinci padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. (1451-1481) yılları arasında Osmanlı Devleti’ni idare etti. Edirne’de dünyaya gelmiştir. Çok yönlü bir kişiliğe sahiptir. Üstün zekâsı küçük yaşlarda ortaya çıkmış. Çok iyi hocalardan ders almıştır. Çok yönlü olarak aldığı eğitim ile Türkçe’den başka, arapça, farsça, yunanca ve slavcayı da okur ve yazardı. İyi bir şairdi. Babasının tahtı bırakması ile kısa bir süre devlet idaresini ele almış, içinde bulunulan olaylar sebebi ile tahtı babasına bırakmıştı. 1451 de babasının ölümünden sonra devletin idaresini tekrar eline almıştır.
Daima öğrenmeyi amaçlayan, iyi bir kişiliğe sahip olduğu gibi iyi bir kumandan, güçlü bir devlet adamı ve devrine kıyasla çok açık fikirli, geniş kültürlü Batı’ya çok yakın bir hükümdardı. İlim adamları ile çok yakın ilişki içinde bulunmuş, ülke içinde ilmin gelişmesini sağladığı gibi, Batı’dan da sanatçıları getirerek, Doğu ve Batı medeniyetinin kaynaşmasını sağlamıştır.
En büyük isteği İstanbul’u almaktı ve bunu da çok genç yaşta başararak, Ortaçağ’dan Yeniçağ’a geçişi sağladı. Kendi dönemine kadar devam eden örf anene ve gelenekleri, saltanat usulü kuralını kurarak devlet idaresine yeni bir düzen getirdi. Osmanlı Devleti’nin dünya devleti olması için her fırsatı değerlendirdi.
Devletin merkezî bir idare, otorite ile yönetilmesini sağlayacak en önemli tedbirleri aldığı gibi uygulamaya koyduğu kanunnâmeleri ile de devletin devamlılığını sağladı. Kendinden önceki kanunlarıda “Kanunnâme-i Âli Osman” adıyla topladı.
Yapılı ve güçlü bir bedeni vardı. Yuvarlak çehresiyle arslanı andırırdı. İhtiyatlı ve zeki, çatık kaşlı idi. Üstün zekâsı kara gözlerinde kıvılcım gibi parlardı. Koç burunlu, sarımsı pembe bir çehresi, uzunca bir çenesi, sivri bir sakalı ve ince, nazik dudakları vardı. Göğsü yassı, boynu uzun ve kuvvetli idi. Güçlü kasları vardı. Sarığı dedesi Çelebi Sultan Mehmed’in ki gibi idi. Bu kıyafeti de daha sonraki Padişahlara da örnek olmuştur.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Fatih Sultan Mehmed Han
Osmanlı padişahı. İstanbul'u alarak Bizans İmparatorluğu'na son vermiş, Osmanlı Devleti'ni Güçlü bir imparatorluk durumuna getirmiştir.
1 Nisan 1430'da Edirne'de doğdu, 3 Mayıs 1481'de Gebze'de öldü. Babası II. Murad, Annesi İsfendiyar Bey'in kızı Hatice Alime (ya da Halime) Sultan'dır. Çoğu batı kaynaklarında annesinin, Sırp Despotu Vaccovichio'nun kızı Milizza olduğu ve 1429'da doğduğu yazılıdır. Annesini Hümâ Hatun, doğum tarihini 1432 olarak veren kaynaklarda vardır.
Bilime düşkünlüğüyle tanınan babasının buyruğuyla küçük yaşta eğitilmeye başlandı. Zekiliğine karşın, söz dinlemez ve haylaz davranışları yüzünden, sert tutumlu Molla Gürani'nin eğitimine verildi. Daha sonra, Akşemseddin, Molla Yegan, Molla Ayas, Çelebizade ve Temcidoğlu gibi dönemin tanınmış bilginleri de eğitimiyle yakından ilgilendi. Altı yaşında iken başkent Edirne'den ve sultanlık ortamından uzakta yetiştirilmesi uygun görülerek öğretmenleri ile birlikte Manisa valiliğine gönderildi. Burada, kimi kez Molla Gürani'nin sopa kullanmasını gerektirecek sıkı bir öğrenim gördü. Geleneksel Doğu ve İslam bilimlerinin yanı sıra, Rumca, Latince de öğrendi.
1444'e kadar Manisa'da kaldı. Macarlar'ın Sofya'yı alması, İzladi Derbenti'nde Osmanlı ordusunun geri çekilişi, Arnavutluk ayaklanması, Karamanoğulları'nın Ankara'ya yürümesi ve son olarak da büyük Şehzade Alaeddin'in ölmesi, II.Murad'ı beklenmeyen bir karara yöneltti. Ağustos 1444'te tahtını ve sorunların çözümünü Mehmed'e bırakarak Manisa'ya çekildi.
Bu değişiklik, Osmanlı Devleti'nin ilişkide bulunduğu Doğu ve Batı devletlerine mektuplar gönderilerek resmen duyuruldu. Tahta, on dört yaşında, deneyimsiz bir çocuğun geçişi, Macarlar, Sırplar ve Bizans için kaçınılmaz bir fırsattı. Gerçi 12 Haziran 1444'te, on yıllık bir süre içinde imzalanan Edirne Segedin Antlaşması yürürlükteydi ama Macarlar ve Sırplar, çabuk davranma gereği duydular. Buna karşılık, II. Mehmed'in tahtta kalması koşulu ile II. Murad, geçici başkomutan olarak Edirne'ye geldi. O yılın Aralık ayında Varna Savaşını kazandıktan sonra yeniden Manisa'ya döndü. Varna Savaşı'na katılmayarak Edirne'de kalan II. Mehmed adına, İslam ülkelerine fetihnameler gönderildi. Ancak, bu zaferden sonra sultanlık yetkisi, II. Murad'la oğlu arasında bir uzlaşmazlık konusu olarak kaldı (örneğin, 1446 hem II. Murad'ı hem II. Mehmed'i padişah olarak gösteren değişik belgeler vardır). 1446 yazında ise II. Murad birkaç bin kişilik özel birliğiyle Rumeli yakasına geçerek Candarlı Halil Paşa'nın da desteğiyle ikinci kez tahta çıktı. Bunda, "Buçuktepe Olayı" denen yeniçeri ayaklanmasının da rolü büyüktü. II. Mehmed ise askerlerin protestoları arasında, Edirne'den ayrılmak, öğretmenleri ve danışmanları ile Manisa'ya gitmek zorunda kaldı.
Beş yıl süren ikinci valiliği döneminde, bu kez zorlama ile değil, istekle yeni şeyler öğrenmeye yöneldi. Daha çok günün pozitif bilimlerine, yaratılışın gizemlerini çözebilmek için de metafiziğe ilgi duydu. 1448'de ve 1450'de babasının buyruğu ile Arnavutluk seferlerine katıldı. II. Muradın ölümünden on beş gün sonra da 18 Şubat 1451'de Edirne'ye gelerek ikinci kez tahta çıktı.
İlk saltanatındaki gelişmelerden dolayı II. Mehmed'i korkak ve beceriksiz sanan Macarlar ve Bizanslılar yeniden umuda kapıldılar. Batı'da, Osmanlılar'a son darbenin vurulması tartışılırken Bizanslı komutanlar da Çorlu'ya kadar işgal eyleminde bulundular. İstanbul'da siyasal sığıntı olarak yaşayan şehzade Orhan, Osmanlı tahtının gerçek vârisi olarak tanıtılmaya başlandı. Ancak, Bizans'ın, Osmanlılar' la boy ölçüşebilecek durumu yoktu. Dinsel ve siyasal çalkantılar, İstanbul'da sıkışıp kalan imparatorluğu sarsıyordu. Avrupa'ya önerilen ittifak ise ciddiye alınmadı. Yalnızca, Doğu ve Batı kiliselerinin arasındaki anlaşmazlıkların görüşülmesi için İstanbul'a bir kardinal gönderildi. Anadolu egemenliği konusunda henüz umudunu yitirmemiş bulunan Karamanoğulları, Seydişehir, Akşehir yörelerini işgal ettiler. Batı'da ise Sırplar, II. Murad'ın, yurduna dönen genç eşi Mara Sultan'ın harcamalarını karşılamak gerekçesiyle birkaç kaleyi zorla aldılar. II. Mehmed tüm bu olup bitenleri, serinkanlılıkla izledi. 1451 yılı içinde Macarlar ve Venedikliler ile kısa süreli birer barış antlaşması imzaladı. Bu tutumu, Akdeniz'e egemen olan denizci devletlere cesaret verdi. Ortak bir Katolik donanması Çanakkale Boğazı'nı ablukaya aldı. Bu sırada II. Mehmed Anadolu'ya yapacağı ilk seferin hazırlıkların tamamlıyordu. Sonra, Buçuktepe Olayı'ndan dolayı kinlendiği yeniçerilerin gücünü kırmak için kadrolarını genişletti ve ocağa aldığı devşirme çoğunluğunu güdümüne soktu. 1452'de vezirazam Candarlı Halil Paşa'ya, İstanbul Boğazı'nın batı yakasında Boğazkesen Hisarı'nın (Rumelihisarı) yapımı emrini verdikten sonra Anadolu'ya geçti.
Karamanoğlu İbrahim Bey'i beklemediği bir anda yenilgiye uğratarak Edirne'ye döndü. Oradan'da Rumelihisarı'nın yapıldığı yere geldi. Bu görkemli kaleyi, Bizanslıları hayrete düşürerek bir çabuklukla tamamlattı. Aynı günlerde, Turhan Bey'e Mora Yarımadası'ndaki Bizans despotluklarına akınlar düzenlettirirken, İstanbul'u alma tasarısında olduğunu da açığa vurdu. Amacının, ün kazanmak olmadığını, iki paçalı bir görünüm veren ülkesini birleştirmek olduğunu ileri sürdü. Akıncıların ve dervişlerin yığıldığı Rumeli ile din bilginlerin egemen olduğu Bursa'nın merkezlik ettiği Anadolu arasındaki kaynaşmayı ancak İstanbul'u alırsa sağlayabilecekti.
Bizans'a karşı oyalanmadan bir harekete geçmedeki kararlılığını, İstanbul'un surları dışındaki tarım arazisini talan ettirerek gösterdi. Buna karşılık Bizans, kozasına kapanmayı yeğleyerek surların Edirne yönüne açılan tüm kapılarını ördü. II. Mehmed, 1452 Ağustos'unda surların eteğine yaklaşarak gövde gösterisinde bulundu. Edirne'ye dönüşünde topladığı savaş kurulundan, Halil Paşa'nın ve yandaşlarının olanca muhalefetine karşın, İstanbul'un bir an önce kuşatılması kararını aldı. Küçük birliklerini önemsiz Bizans palangalarını almakla görevlendirirken Anadolu'ya gönderdiği görevliler de, Hz. Peygamber'in İstanbul'u alacak komutanı ve askerleri öven hadisini yorumlayıp açıklayarak gönüllülerin Edirne'ye akmasını başardılar. Gelibolu'dan denize açılan donanma, Marmara'da manevralara başladı. II. Mehmed, 1452/1453 kışını planlama ve teknik çalışmalarla geçirdi. Döküm mühendisleri Muslihiddin ve Urban'la, o güne değin benzeri yapılmamış top projeleri hazırladı. Dökülen azman kuşatma toplantılarını yola çıkarttı. En ciddi kuşatma tehlikesi ile karşı karşıya olan Bizans'da ise "Latin tiarası (başlığı) yerine Türk sarığı görmeyi" yeğleyen Megadük (başbakan) Notares gibi soylu ve yetkili kişiler çoğunluktaydı. İmparator XI.Konstantinos Dragases'in yardım alabilme çırpınmalarına, Cenovalılar, Venedikliler, Katalanlar, Provencelılar, sembolik birlikler ve birkaç gemi göndererek cevap verdiler. Kentin savunmasını, burada yerleşen ve ticareti ellerinde tutan Latin asıllılar yapmak zorundaydılar.
II.Mehmed, tüm ayrıntılarına doğrudan hazırladığı savaş planlarını tamamladıktan sonra 23 Mart 1453'de Edirne'den ayrıldı. Yüz elli yıllık savaş deneyimi olan Osmanlı ordusu; ilk kez, amacı ve planı kesin büyük bir sefere çıkıyordu. 5 Nisan' da Topkapı kesimindeki surların karşısında ordugâhını kuran II. Mehmed, ertesi gün büyük topu ateşleterek kuşatmayı başlattı. Tarihteki yankıları önemli olan elli üç günlük İstanbul Kuşatması'nın sonucu, içerdeki otuz bin savunmacıya, ustalıkla kullanılan savunma araçlarına karşın değişmedi. Kuşatmanın sonuna doğru, tüm yedeklerini surlarda açılan gediklerdeki küçük muharebe alanlarına sokan XI. Konstantinos, 28 Mayıs gecesi Ayasofyadaki ayine katıldıktan sonra ertesi günkü son çarpışmada askerlerin arasına karışarak ölümü seçti. 29 Mayıs Salı günü açılan gediklerden ve kapılardan kente dolan Türk askerleri, deniz tarafından gelen kuvvetlerle Aksaray'da buluştular ve Bizans başkenti II. Mehmed'e boyun eğdi.
"Fatih" sanını kazanan II. Mehmed, büyük bir alayla İstanbul'a girdi. Yayınladığı ilk fermanda hayatta kalan herkese din ve ticaret özgürlüğü bağışladığı duyurdu. Kentin kültür varlıklarının korunması için sert önlemler aldırdı. Buraya, güvenlikli bir metropol havası vermeyi tasarladı. Bu amaçla Hıristiyanlar'ın, Museviler'in ruhani liderleriyle dostluk derecesinde ilişkiler kurdu. Zağanos Paşa'ya, Ceneviz kolonisi Galata'yı zaptettirdi. Böylece, Haliç'in iki yakasında yüzyıllardır süre gelen kopukluğu ortadan kaldırdı. Burada yeni ve ticaret ağırlıklı bir semt oluşturulmasını istedi.
II. Mehmed, İstanbul'un alınışıyla kendisine güvenle bakmayanları sindirdi. Batı'da ise üzerine gelebilecek bir güç ya da ittifak görünürde yoktu. Bunu dikkate alarak 1454'de Venedik ve Cenova ile ticari kapsamlı birer antlaşma imzaladı. Amacı, Tuna boyunu ele geçirme tasarısını güven altına alabilmek, Sırbistan'la olan yüzyıllık çekişmeyi kesin bir sonuca bağlamaktı. 1454 ve 1455 de peş peşe iki seferle Güney Sırbistan'ı aldı. Sırp despotu, Macar Bağımlılığından çıkıp yıllık vergi vermek koşulu ile Osmanlılar'a boyun eğdi. 1456'da kıyı güvenliği gerekçesiyle Ege Denizindeki önemli adaları, Taşoz, İmroz, Semendre ve Limni'yi aldı. Kendisi de Belgrad Seferine çıktı. Ancak, Tuna'dan gönderilen "ince donanma"nın beklenen başarıyı gösterememesi ve öncü birliklerin yenilgisi, II. Mehmed'in de geri çekilmesine neden oldu.
1457'de Bizans kalıntısı despotluklarla uğraştı. Venedikliler'le yaptığı antlaşmayı bozarak Mora'ya yürüdü. Patras ve Korintos'u aldı. Bu iki yeri Teselya ile birleştirip Akıncı Turhan Bey'e verdi. Mora Seferi, 1458 sonuna değin sürdü. Bu sırada, papa III.Callistus, Osmanlılar'a karşı, Doğu'daki belli başlı Müslüman hükümdarları ve Akkoyunlu Uzun Hasan Bey'i kışkırtmayı amaçlamış, ölünce yerini alan II.Pius ise, Hıristiyan devletlerini yeni bir amaç çevresinde toplamaya başlamıştı. Bunları ciddiye almayan II.Mehmed 1458'de, Sırp asıllı sadrazam Mahmut Paşa'yı Sırbistan'a gönderdi. Reşava, Kuruca, Osirovic'in alındığı haberi gelince kendiside bölgeye giderek 1459'da Sırbistan Krallığı'na son verdi.
1460'da ikinci Mora seferine çıktı. Despot Demetrios teslim oldu. Kardeşi Thomas ise, Bizans imparatorluk armasını Rus Prensi III.İvan'a satarak İtalya'ya kaçtı. Zağanos Paşa'yı Mora valiliğine atadıktan sonra Edirne'ye oradan da Bursa'ya geçen II.Mehmed, Karadeniz'e ve Boğazlar'a egemen olmanın önemi nedeniyle ve Cenovalılar'ın Kefe'den yaptıkları esir ticaretini kesmek için, Kırım hanına Kefe'yi kuşattırdı. Cenovalılar'ın ve Trabzon Pontos Devleti'nin vergi ödemelerini yeterli görmeyerek 1460'ta ansızın bir sefer düzenledi ve Batı Karadeniz kıyılarında önemli bir Cenova üssü olan Amasra'yı aldı. Bunu, 1461'de İsfendiyaroğulları'ndan Sinop'un, Pontos'dan da Trabzon'un alınışları izledi. Böylece Karadeniz'in Anadolu kıyıları Osmanlı sınırlarına eklendi. Buraların yerli halkları İstanbul'a göç ettirilerek boşalan kent ve kasabalara da Türk köylüler yerleştirildi.
II.Mehmed 1462'de Eflak seferine çıktı. Yakaladığı Türkler'i kazığa vurmasıyla ün salan Eflak Voyvodası III.Vlad, bir gece baskını düzenleyerek II.Mehmedi öldürmek istediyse de başaramadı ve Erdel'e çekildi. Osmanlı Devleti'ne bağlı kalacağına yemin eden Radul, Eflak voyvodası atandıktan sonra Fatih Bosna'ya yürüdü. Kışı bu bölgede geçirdi. 1463 ilk baharında Bosna'nın fethini tamamladı ve kral Stefan' idam ettirdi. Arnavutluk'da yıllardan beri süregelen ayaklanmayı geçici olarak yatıştırdı ve İskender Bey'i yola getirdi.
Aynı yıl içinde Midilli'nin alınışı, Venedikliler'le yıllarca sürecek bir savaşın başlamasına neden oldu. Yine, 1463'de Mahmud Paşa, Morad'daki ayaklanmayı bastırdı. Rumlar'ın çoğunu İstanbul'a gönderdi. II.Mehmed ise Macar sınırlarına uzanarak yitirilen toprakların büyük bölümünü yeniden aldı. 1465'de Hersek seferini tamamladı ve bu geniş bölgeyi de sınırlarına kattı. Akıncı birliklerini eksik etmediği Arnavutluk'a ikinci seferini 1466'da düzenledi. Önemli kaleleri aldıktan sonra Edirne'ye döndü.
Karadeniz'deki kolonilerini yitiren Cenovalılar, Osmanlılar'ın Kırım'a da saldırabileceğini ileri sürerek Hacı Giray'la anlaşınca bu ittifaka Litvanya, Lehistan ve Boğdan da katıldı. 1466'da Kırım hanı olan I.Mengli Giray'la Osmanlılar'a yaklaşmayı yeğledi. Benzeri bir başka cepheleşme, Karamanoğlu İbrahim Bey'in girişimleriyle gerçekleşti. II.Mehmed'i Hıristiyanları korumakla suçlayan İbrahim Bey, Memlûk sultanından, ve Mısır'daki Abbasi halifesinden destek almaya çalıştı. Fakat umduğunu elde edemeden öldü. Oğulları İshak ve Pir Ahmed'in beylik mücadelesinde, II.Mehmed Pir Ahmed'i tutunca, İshak da Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan'a yaklaştı. Bu iki, Türk hükümdarını karşı karşıya getirecek nedenlerden biri oldu. 1467'de üçüncü Arnavutluk seferini tamamladıktan sonra, Karamanoğlu-Akkoyunlu-Memlûk cephesine karşı Anadolu'ya geçerek Konya'yı alan II.Mehmed Memlûklular'la savaşan Dulkadiroğulları'na yardımda bulundu.
Öte yandan, daha 1461'de, Trabzon'a giderken Pontos Devletine asker gönderen ve tümenlerini Yassı Çimen'de Osmanlı birliklerinin karşısına çıkartan Uzun Hasan Bey'in, 1467'de Karakoyunlu Devletini ortadan kaldırması ve Memlûkler'le sıkı işbirliği kurması, kaçınılmaz bir hesaplaşmayı yaklaştırıyordu. Osmanlı-Akkoyunlu-Memlûk sarayları arasındaki diplomatik ilişkiler ise olumlu bir yarar sağlamadığı gibi gerginliği daha da artırdı. Güneye inmeyi uygun görmeyen II.Mehmed, 1468'de merkezi Konya olmak üzere örgütlediği Karaman Eyaleti'nin yönetimini oğlu şehzade Mustafa'ya bırakarak İstanbul'a döndü. Bunu fırsat sayan Pir Ahmed Bey,1469'da Konya'yı ablukaya aldı. İşgallerini Ereğli ve Aksaray yönlerinde genişletti. Karamanoğlu Kasım Bey ise, 1470'de Ankara kapılarına dayandı. Bir Osmanlı birliği, Silifke yakınlarında karaman gönüllülerine yenildi. Arkadan gelen Gedik Ahmet Paşa, 1471'de, Karamanoğulları'na bir daha toparlanmaları olasılığını ortadan kaldıran en ağır darbeyi vurdu. Anadolu'nun bu en eski beyliğini kurtarma denemesine girişen Uzun Hasan Bey, Tokat'ı yağmalattı. Konya önlerine gönderdiği birlikleri, şehzade Mustafa bozguna uğrattı.
Venedikliler'le karada ve denizde süren savaşlar, 1470'de Osmanlılar lehine sonuçlar vermeye başladı. O yıl Eğriboz Adası alındı. Buna karşılık Venedik filoları, Antalya'yı, İzmir'i ablukaya aldılar ve kıyı kentlerini yağmaladılar. Daha da ileri giderek Boğazlar'ı ve İstanbul'u tehdit ettiler. 1471'i izleyen bu bunalımlı dönemde Uzun Hasan da yayılmacı bir siyaset izliyordu. Akkoyunlular'la kesin sonuçlu bir savaşa girmenin geciktirilemeyeceğini gören II.Mehmed, 1472 sonbaharında öncü birliklerini Sivas'a göndererek Akkoyunlu-Venedik ilişkilerini engellemeye çalıştı. 1473 ilkbaharında da büyük bir ordu ile sefere çıktı. Doğu Anadolu'nun sarp geçitlerinde tuzaklar hazırlayan Uzun Hasan, Osmanlı birliklerine ağır kayıplar verdirdi. Bu olayı, tüm Anadolu'ya II.Mehmed'in yenildiği ve öldürüldüğü biçimde yaydırdı. Ancak 11 Ağustos 1473'deki Otlukbeli Savaşı, II.Mehmed'e yeni bir zafer daha kazandırdı. Sonra, Şebinkarahisar'a kadar ilerleyerek burayı aldı. Uzun Hasan Bey'in barış önerisini kabul edip İstanbul'a döndü.
Doğu sorunu geçici olarak durulunca 1474'ten sonra Karamanoğulları, Kırım ve Karadeniz sorunları ve Venedik savaşları ile ilgilendi. Karaman sorunu için Gedik Ahmet Paşa'yı bir kez daha görevlendirdi. Karadan ve denizden Akdeniz kıyılarına gönderilen Osmanlı Birlikleri Venediklileri kıyıdan uzaklaştırdılar. Gedik Ahmet Paşa, Ermenak, Mennan, Silifkez kalelerini aldı. Kaçan Pir Ahmed Bey, dağlarda öldü. Bu başarısı ile parlayan Gedik Ahmed Paşa, 1475'te Kırım seferine çıktı. Kefe'yi, Azak ve Menkup kalelerini, Kırım kıyılarını aldı. Cenovalılar'ın tutsağı olan I.Mengli Giray'ı kurtardı. Bir süre sonra, Osmanlı Devleti'nden izin alma gereği duymadan Ruslara saldırması üzerine İstanbul'a getirilerek hapsedildi. 1477'de Kırım, Osmanlı Devleti'ne bağlandı. Soğdak seferi ise 1479'a değin sürdü. Çerkezistan ve Taman kıyıları ele geçirildi. Bu yıllarda Batı sorunları ile daha yakından ilgilenme fırsatı bulan II.Mehmed, Arnavutluk'un belli başlı kentlerini denetimlerinde tutan Venedikliler'e karşı 1474'te yeni bir sefer başlattı. Osmanlı orduları Kuzey Arnavutluk'ta ve Mora'da ayrı kollardan saldırıya geçtiler. Akıncılar ve öncü birlikler Venedik yakınlarına kadar sokuldular. 1478'de sefere çıkan II.Mehmed, İşkodra ve Kruya (Akçahisar) kalelerini kuşattı. Venedikliler 16 yıldan beri süren savaşın bir yara sağlamayacağını görerek barış istediler. Osmanlı-Venedik Antlaşması 25 Ocak 1479'da imzalandı. Venedikliler, Arnavutluk'ta ellerinde tuttukları İşkodra dahil tüm yerleri bırakırlarken Osmanlılarda Mora'da almış oldukları iskeleleri geri verdiler. Bu antlaşma, yılda on bin altın tutarında bir cizye karşılığında, Venedik gemilerinin Osmanlı karasularında ve limanlarında ticaret yapabilmelerine de izin veriyordu. Akdeniz egemenliğindeki en güçlü rakip sayılan Venediklilerin böylece tehlikesiz kılınması II.Mehmed'e yeni bir tasarısı için fırsat sağladı. 1479'da Napoli ve Milano dükalıklarına karşı savaş ilan etti. Gedik Ahmet Paşa'yı güçlü bir donanma ile Akdeniz'e gönderdi. Aya Mavra, Kefalonya ve Zanta adaları kolaylıkla alındı. 1480'de bir başka filo ile Rodos'u kuşatan Nesih Paşa, ağır kayıplar vererek geri çekilirken Gedik Ahmet Paşa, Puglia (Pulya) limanına çıkarma yaptı. 11 Ağustos 1480'de İtalya'nın güneyindeki Otronto'yu aldı. Olay Avrupa'da büyük yankı uyandırdı. Romanın düşebileceği tartışılırken Vatikan'da, dini liderler, büyük bir haçlı seferinin gerekçelerini hazırlamaya koyuldular. Ancak Gedik Ahmet Paşa ileriye gitmeyerek Rumeli'den takviye birliklerinin gelmesiyle ilgilendi.
Doğuya yapacağı ikinci seferin hazırlıklarını tamamlayan II.Mehmed 1481 ilkbaharında, İstanbul'dan Gebze'ye geçti. Ordunun toplanması ile ilgilendi. Mısır'a yönelik olduğu sanılan bu seferi başlatmadan Gebze'de Hünkâr (Sultan) Çayırı'ndaki ordugâhında hastalandı. Zehirlenerek ya da uzun zamandır çekmekte olduğu gut (damla) hastalığından öldü. Küçük oğlu Cem'i veliaht yapma eğiliminden dolayı, büyük oğlu Bayezid yanlısı devlet adamlarınca ya da İtalya seferini yarıda bıraktırmayı amaçlayan Katolik devletlerin casuslarınca zehirlendiği tartışıla gelmiştir.
Tahnit edilen cenazesi, sadrazam Karamanî Mehmed Paşa tarafından İstanbul'a getirilerek Topkapı Sarayı'nda yirmi gün saklandı. II.Bayezid'in tahta geçişinin ertesi günü 21 Mayıs 1481'de Fatih Külliyesi'ndeki türbesine gömüldü.
Daha çok "Fatih" sanı ile tanınan II.Mehmed, Gazzalî'nin ve İbn Rüşd'ün yapıtlarının eleştirilmesini ve bu konularda özgün yapıtlar hazırlanmasını istemiştir. Dönemine gelinceye değin önemli bir varlık gösteremeyen Osmanlı edebiyatı, onun teşvikinin ve şiirle doğrudan ilgilenmesi de katkısıyla, 15. yy.'daki parlaklığına ulaşmıştır. Nesir ustası Sinan Paşa'yı, şair Ahmed Paşa'yı vezirliğe yükseltmesi ve sayılı dostları arasına alması, sanatçıya verdiği değeri gösterir. "Avni" mahlası ile şiirler yazmış; divan düzenleyen ilk Osmanlı Padişahı olmuştur. İtalyan ressam Gentille Bellini'yi 1479'da İstanbul'a getirtmiş, kendi portrelerini ve değişik konularda resimler yaptırarak sarayını donatmıştır. Doğulu sanatçılarla da ilişkiler kurmuş, Ali Şir Nevâi ile mektuplaşmış, matematikçi Ali Kuşçî'yi İstanbul'a getirtmiştir. Savaş teknolojisine ilgi duyarak yivli top ve top dökümü, mimari proje çizimi gibi konularda çalışmalar yapmıştır. İstanbul'daki özel kitaplığına, Arapça, Latince ve Rumca çok sayıda özgün eser sağlayarak bunlardan yararlanmıştır. Ortodoks Patriği Gennadios, Hıristiyanlık'ı anlatan bir kitap yazarak kendisine sunmuştur.
Son vezirazamı Karamanî Mehmed Paşa'ya, yönetime ve yargıya ilişkin talimatlar vererek " kanunnameler" hazırlatmıştır. Ülkesinin coğrafya bütünlüğünü ve nüfus dengesini önemsemiş, Türkler'in her yörede hakim unsur olmasına çalışmıştır. Buna karşılık, İstanbul'un alınmasından sonra, surlarla çevrili kent dışındaki boş toprakların şenlenmesi amacıyla her dinden ve ırktan insanın İstanbul'a gelip yerleşmesini öngörmüş; harap durumdaki kentin imarını çalışarak İstanbul'a yepyeni bir görünüm kazandırmıştır. Döneminde yapılan ve Osmanlı mimarlığı içinde başlıbaşına bir yeri olan önemli eserlerin sayısı 750'yi bulmaktadır. 1470'te kendi adıyla anılan Fâtih Külliyesi'ni yaptırmıştır. Bu öğretim kurumlarında, klasik İslam bilimlerinin yanı sıra, pozitif bilimlere de ağırlık vermiştir. Medreseler için zengin vakıflar kurulurken, imaret (aşevi), darüşşifa (hastane), kütüphane gibi yan kurumlarda göz ardı edilmemiştir.
Karadeniz'i bir iç deniz haline getirmiş, Kırım'ı yönetimine bağlamış, Akkoyunlu Devleti'nin gücünü kırmış, sürekli akınlarla Macaristan'ın ileride alınabilmesini hazırlamış, Ege adalarını (Rodos dışında) ele geçirmiş, Eflak ve Boğdan prensliklerini, Sırp ve Bosna krallıklarını, Mora despotlukları ile Trabzon Pontos Devletini, Cenova ve Venedik üstlerini, Karaman ve İsfendiyar beyliklerini ortadan kaldırmış ve Osmanlı Devleti'ni, dünya siyasetinde ağırlığı olan bir imparatorluk haline getirmiştir.
Kronoloji
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Fatih Sultan Mehmed Han
(1432-1481)
| 1451 | Sultan II. Murad’ın ölümü ve Bursa’da defnedilmesi. Sultan II. Mehmed’in ikinci defa törenle tahta çıkışı. Şehzade küçük Ahmed’in “Nizam-ı Alem” için boğdurulması. Cülus tebriki için gelen elçilerle, barış antlaşmalarının yenilenmesi. Karaman isyanının bastırılması. Menteşe Beyliği’nin alınması. Cülus törenlerinde bahşiş verilme uygulaması başlaması. |
| 1452 | Rumelihisarı’nın yapılması ve Anadoluhisarı’nın tamir edilmesi. Bizans İmparatorluğu’na harp ilanı ve İmparatorun İstanbul kapılarını ördürmesi. Fatih’in İstanbul’dan Edirne’ye hareketi. |
| 1453 | Haliç’in ağzına zincir gerilmesi. “Şahi” adı verilen büyük topun İstanbul önlerine getirilmesi. İstanbul çevresinin işgalinin başlaması. Türk ordusunun İstanbul önlerine gelmesi. İstanbul surunun önünde Fatih’in karargâh kurması. Donanmanın bir gece içinde, Kasımpaşa’dan Haliç’e karadan geçirilerek indirilmesi. Fatih’in ordusu ile Cuma namazını kılarak kuşatma harekâtını başlatması. Haliç-Marmara arasında kuşatma hattının kurulması. Teslim teklifinin Bizans İmparatoru tarafından reddedilmesi. Harp harekatının başlaması. |
| 29.05.1453 | İstanbul’un Fethi. Fatih’in İstanbul’a girişi. Çağ değişimi. Ortaçağın bitmesi. Yeniçağın başlaması. İstanbul’un devletin merkezi olması. Fatih’in Batı Hristiyanlığına karşı, Doğu Hristiyanlığını himayesi altına alarak yeni bir Rum Ortodoks Patriki tayin etmesi. Veziriazam Çandarlı Halil Paşa’nın azledilmesi. Yerine ikinci vezir Mahmud Paşa’nın görevlendirilmesi. İstanbul Valiliğine Süleyman Bey’in, Kadılığına Celalzade Bey’in atanması. Silivri Kalesi’nin teslim olması. İmroz, Limni ve Taşoz’un Devlet topraklarına katılmaları. Enez, Midilli ve Ceneviz Beyleri’nin tabiyetlerini bildirmeleri. |
| 1454 | Venedik Cumhuriyeti ile barış imzalanması. Birinci ve ikinci Sırp seferleri. Rodos Şövalyelerine harp ilanı. Osmanlı donanmasının Adalar seferi. |
| 1456 | Üçüncü Sırbistan Seferi ve Belgrad’ın kuşatılması. |
| 1458 | Mora Seferi. Sırbistan’ın fethi. Yedikule’nin yapılmasına başlanması. Atina’nın fethi. Eyüp Caminin inşaatına başlanması. |
| 1459 | Güney Mora’nın fethi. Anadolu’nun manevi kahramanı ve Fatih’in hocası Akşemseddin Hoca’nın vefatı. Semendire’nin fethi. Sırbistan’ın Türk vilayeti haline gelmesi. Şehzade Cem Sultan’ın doğumu. |
| 1460 | Güney Mora despotluklarının alınması. Eflak’ın himaye altına alınması. |
| 1461 | Amasra Ceneviz kolonosininin fethi. Trabzon Rum İmparatorluğu’nun sona erdirilmesi. Çandaroğulları Beyliği’nin topraklarının, Osmanlı ülkesine katılması. Arnavutluk mütarekesi. |
| 1462 | Eflak Prensliği’nin tabiyet altına alınması. Midilli Adası’nın fethi. Çanakkale Boğazı Kaleleri’nin onarılması. Fatih Cami’nin temel atma töreni. Arnavutluk ile olan mütareke döneminin sona erdirilmesi ve barış antlaşmasının imzalanması. Bosna Krallığı’nın fethi. |
| 1463 | 10 yıl sürecek Osmanlı-Venedik savaşlarının başlaması. |
| 1466 | Fatih Sultan Mehmed’in Arnavutluk seferi. Arnavutluk Kaleleri’nin alınması. Karamanoğulları’nın sonu. Konya’nın zaptı. Büyük Türk denizcisi Barbaros Hayreddin Paşa’nın doğumu. |
| 1468 | Şehzade Cem’in Kastamonu Valiliğine tayini. |
| 1470 | Eğriboz’un alınışı. Devlete karşı isyan eden Muhammedhânelerin basılması. |
| 1471 | Fatih Camii ve Külliyesi’nin açılışı. Yavuz Sultan Selim’in doğumu. Alaiye Beyliği’nin zaptı. Dulgadır meselesi. Osmanlı Devleti ile Mısır ve Suriye Kölemen Sultanlığı arasında anlaşmazlığın başlaması. Akkoyunlu Uzun Hasan ile Venedikliler arasında Devlete karşı kurulan, Venedik İttifakı. Devlet merkezinin Edirne’den İstanbul’a taşınması için yapılan ilk hazırlık. |
| 1472 | Topkapı Sarayı’nın inşaatına başlanması. |
| 1473 | Osmanlı-Akkoyunlu mücadelesi ve Otlukbeli zaferi. Uzun Hasan’ın esir edilmesi. |
| 1474 | Ünlü bilgin Ali Kuşcu’nun ölümü. |
| 1475 | Kırım’ın Osmanlı tâbiiyetine girişi ve Kuzey Karadeniz güvenliğinin sağlanması. |
| 1476 | Fatih’in Boğdan seferi ve zaferi. |
| 1477 | İnebahtı-Lepant kuşatması. Turhanoğlu Ömer Bey’in Venedik-İtalya akını. |
| 1478 | Fâtih tarafından ilk altın paranın bastırılması. |
| 1479 | Osmanlı-Venedik sulhü. Fâtih’in Venedikliler’e Trabzon ve Kefe’de ticaret yapma hakkı tanıyan ahidnâme vermesi. Gürcistan ve Çerkezistan’ın fethi. Adriyatik Denizi’nde, Venediklilerin elinde bulunan ve Yedi Ada olarak bilinen stratejik adalardan, Ayamavra, Kefalonya ve Zanta Adaları’nın işgali. Osmanlı-Mısır anlaşmazlığının artması. |
| 1480 | Fatih’in İtalya seferi, Otranto’ya çıkış. Başarısız Rodos kuşatması. |
| 1481 | Devlet idaresinde yeni bir uygulama geçilmesi. Genişleyen toprakların kontrolu için Kazaskerliğin Rumeli ve Anadolu olarak ikiye ayrılması. Fatih Sultan Mehmed’in vefatı. II. Bayezid’in tahta çıkışı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan II. Bayezid Han
Babası : Sultan II. Mehmed
Annesi : Mükrime Hatun
Doğduğu Tarih : 1452
Padişah Olduğu Tarih : 19 Mayıs 1481
Tahttan Mecburen İnişi : 25 Nisan 1512
Öldüğü Tarih : 26 Mayıs 1512
Sultan II. Bayezid, sekizinci padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. (1481-1512) yılları arasında Osmanlı Devleti’ni idare etti. Babasının 1481 tarihinde sefere giderken Gebze yakınlarında vefatı üzerine devlet ileri gelenleri tarafından iktidara getirilmiştir. Bu olay kardeşi Konya Valisi Cem ile aralarında Saltanat çekişmesine sebep olmuştur.
Saltanatının ilk yıllarında kardeşi Cem ile uğraşmak zorunda kaldığından bu konunun halledilmesinden sonra ülke topraklarının genişletilmesi için O’da ataları gibi savaşmak zorunda kalmıştır. Komşularıyla iyi ilişkiler kurulmaya çalışırken, ülkenin denizlerde de büyümesini sağlayacak denizcilik ile ilgili düzenlemeleri yapmıştır.
Sakin ve kararlı bir kişiliğe sahipti. Etrafındakilere yardım yapmayı sever ve hayır işlerine zaman ayırmayı bilirdi.
Uzun boylu, sürmeli elâ gözlü ve çatık kaşlı idi. Esmer çehresindeki sakalı yuvarlaktı. Davranışları zarif, göğsü geniş, kolu güçlü idi. Çatma kumaştan elbiseler giyer, sarığı sahabelerinkine benzerdi. Sade giyinmeyi severdi. Savurgan değildi, masrafları bütçesini aşmazdı. Gelirinin bir kısmını da halka ve özellikle fakirlere dağıtmaktan zevk alırdı.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan II. Bayezid Han
(1447-1512)
| 1481 | Fatih Sultan Mehmed’in vefatı. II. Bayezid’in tahta çıkışı. 100 dirhem gümüşten 400 akçe kesilmesi. II. Bayezid’in İstanbul’da, Cem Sultan’ın Bursa’da tahta çıkmaları. |
| 1482 | Cem Sultan ile Sultan Bayezid’in Yenişehir kuşatması. II. Bayezid’in zaferi. Cem Sultan’ın Mısır Sultanı’na iltica etmek için Konya’dan Suriye’ye hareketi. Cem Sultan’ın Mısır’da törenle karşılanması. Cem Sultan’ın maiyeti ile birlikte Rodos harp gemisiyle Rodos’a ve oradan da Fransa’ya hareketi. |
| 1483 | II. Bayezid’in Morova Seferi ve Hersek’in ilhakı. |
| 1484 | II. Bayezid’in Boğdan Seferi. Kili ve Akkerman Kaleleri’nin fethi. |
| 1485 | Osmanlı-Memlük mücadelesinin başlaması. |
| 1489 | Memlüklere karşı toprak kaybı. Osmanlı Deniz gücünün geliştirilmesi için Göğe yerine daha büyük gemilerin inşa edilmesi ve Osmanlı Donanması’nda Barka, Ağırbar, Kadırga ve Mavna gibi gemilerden başka Kalyon gemilerinin inşatına başlanması. Kemal Reis ve Burak Reis’in güçlü donanmanın denizlerde kontrolünü sağlamak üzere görevlendirilmeleri. II. Bayezid’in Preveze Sancak Beyi Mustafa Bey’e Venedik gemileri tarzında 40 kadar top mavnası inşası emri. |
| 1490 | Lehistan ile barış andlaşması. |
| 1491 | Osmanlı-Memlük barışı. |
| 1492 | Macaristan seferi. Belgrad kuşatması. Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında ilk siyasi münasebetlerin başlaması. |
| 1494 | Nakibüleşraflığın yeniden ve devamlı olarak teşkili. Osmanlı Devleti’nin taksimi için Fransız-Alman projeleri. |
| 1495 | Macarlarla mütareke. Cem Sultan’ın ölümü. Şehzade Süleyman’ın Trabzon’da doğumu. |
| 1497 | İlk Rus elçisinin İstanbul’a gelişi. İki komşu ülke arasında ilk ticari görüşmelerin başlaması. |
| 1498 | Lehistan seferleri. |
| 1499 | Venedik harbi. İnebahtı’nın alınışı. Preveze baskını. Türklere karşı, Lehistan-Macaristan-Litvanya ittifakı. Bir Rus elçisi ile Ticaret Heyeti’nin İstanbul’a gelişi. |
| 1500 | Modon, Navarin ve Koron’un alınışı. |
| 1501 | II. Bayezid’ın Preveze Sancağı Beyi Kemal Bey’e, Venedik gemileri tarzında 40 kadar top mavnası inşasını emretmesi. Avrupa’da Türklere karşı ittifak kurulmaya başlanması. Papalık-Venedik ve Macaristan ittifakı. Fransızların Midilli Adası’nı kuşatması. |
| 1502 | Venedikle barış. Venediklilerin İstanbul’da elçi bulundurmalarının yine 3 yılda bir devamına karar verilmesi. |
| 1503 | Türk-Macar barışı. |
| 1505 | Bayezid Külliyesi’nin açılışı. |
| 1507 | İran ile ilişkilerin bozulması, Şah İsmail Safavi’nin Anadolu’ya akınının başlaması. |
| 1508 | Şehzade Korkud’un Mısır’a ilticası. |
| 1512 | II. Bayezid’in vefatı. Yavuz Sultan Selim’in tahta çıkışı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Yavuz Sultan Selim Han
Babası: Sultan II. Bayezid
Annesi: Ayşe Hatun
Doğum Tarihi: 1470
Tahta Çıkışı: 25 Nisan 1512
Ölümü: 21 Eylül 1520
Sultan Selim, dokuzuncu padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. (1512-1520) Yılları arasında Osmanlı Devleti'ni idare etti. Kendinden öncekilere kıyasla en az iktidarda kalan Padişah oldu. Tahtı babasından zorla alarak, onun sakin kişiliğine karşılık, hırslı, mücadeleci ve çok atak bir yapıya sahipti. Saltanatının ilk yıllarını kardeşleriyle ilgili mücadelelerle geçirdikten sonra devIetin Güneydoğu'ya doğru genişlemesini sağlayacak önemli savaşları kazandı.
Şah Ismail'i Çaldıran'da yendi. Alaüddevle'nin kuvvetlerini dağıttı. Dinlenmek için Istanbul'a döndü. Mısır Sultanı Kansu Gavri'ye karşı sefere çıkıp, Mercidabık'ta onu yendi. Daha sonra Şam'a yürüdü ve orada kışladı. Oradan Mısır'a yola çıktı ve Mısır'ı aldı. Bu savaşlar sonunda kutsal emanetleri Istanbul'a getirdi ve Istanbul'u Hilafet merkezi yaptı. Kendisi de halife oldu. Halkına karşı çok adil davranır, yoksulları korur, halk arasında sivil kıyafet ile gezerdi. Halkın sorunlarına kulak verir, hemen çözüm getirirdi. Cömertliği ile ün salmıştı.
Ülke imarına oldukça önem vermiş, cami, medrese ve külliye yaparak ülke ilminin gelişmesini sağlamıştı.
Orta boylu idi. Ince ama sağlam yapılıydı. Hoş sohbet bir kişiliği vardı. Açık ve aydınlık bir çehresi, çekme gözleri, uzun kirpikleri, arslan bakışları, pembe beyaz çehresi, çatık kaşları, koç burnu, uzun boynu, bahadırane bıyığı ve huşu veren bir sakalı vardı. Göğsü yassı idi. Uzun ve güçlü kolları vardı. Selim tarzı sarık onun icadıdır. Sarıktan başka ayrıca keçe külah da giyerdi.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Yavuz Sultan Selim Han
(1470-1520)
| 1512 | II. Bayezid’in vefatı. Yavuz Sultan Selim’in tahta çıkışı. |
| 1513 | Memluk Sultanı Kansûgavri’nin elçisinin Yavuz Sultan Selim’i ziyareti. |
| 1514 | Rus Çarı Vasili’nin elçisinin İstanbul’a gelmesi. Yavuz Sultan Selim’in Edirne’den İstanbul’a hareket ederek İran seferine başlaması. Sultan Selim tarafından Şah İsmail’e mektup gönderilmesi. Tebriz’e yürüyen ordunun Çaldıran’da mevzilenmesi ve Çaldıran zaferi. Şah İsmail’in barış istemesi. Yavuz Sultan Selim’in bu teklifi reddetmesi. Yavuz Sultan Selimin Amasya’ya gelmesi. Yeniçerilerin isyanı. Yavuz Sultan Selim’in Kemah’a hareketi. Kemah Kalesi’nin alınması. Turnadağ Zaferi. Yavuz Sultan Selmi’in İstanbul’a dönmesi. Büyük İstanbul yangını. Bedesten’den Gedikpaşa hamamına kadar olan binalar yanmıştır. Haliç tersanesinin kurulması ve Deniz Kuvvetleri’nin hizmetine verilmesi. |
| 1515 | Kefe ve Azak’da Rus tüccarlarına serbest ticaret yapma müsaadesinin verilmesi. Mardin ve çevresindeki Cizre, İmadiye, Rakka, Musul, Urfa ve Harran’ın Bıyıklı Mehmed Paşa tarafından zaptı. |
| 1516 | Osmanlı donanmasının Suriye sahillerine gönderilmesi. Veziriazam Hersekzade Ahmed Paşa’nın azli, Hadım Sinan Paşa’nın tayini. Yavuz Sultan Selim’in Mısır seferi için Üsküdar’dan hareketi. |
| 24.08.1516 | Mercidabık Zaferi. Halep’in alınması. Ordunun Hama’ya girmesi ve Şam’ın alınması. Yavuz Sultan Selim’in Haleb’e oradan da Şam’a geçişi. |
| 15.12.1516 | Yavuz Sultan Selim’in Şam’dan hareketi. |
| 1517 | Mısır kölemenlerinin yenilmesi. |
| 22.01.1517 | Ridaniye zaferi. Kahire’nin işgali, Mısır Sultanı Kansugavri’nin itaatını bildirmesi. |
| 15.02.1517 | Yavuz Sultan Selim’in törenle Kahire’ye girmesi. Hilafet meselesi. Yavuz Sultan Selim’in Ravza Adası’nda dinlenirken suikast teşebbüsü. Sultan Tamanbay’ın yakalanması ve idam ettirilmesi. Mekke Şerifi’nin oğlunun İskenderiye’ye gelerek, babasının itaatını bildirmesi. Veziriazam Yunus Paşa’nın ilk Mısır valisi olarak atanması. Yavuz Sultan Selim’in dinlenmek için Şam’a gelişi ve ünlü mutasavvuf Muhiddin Arabi’nin türbesini yaptırması. |
| 1518 | Yavuz Sultan Selim’in Temmuz ayında İstanbul’a dönüşü. Sultan Selim Camii’nin temelinin atılması. |
| 1520 | Yavuz Sultan Selim’in vefatı. Kanunî Sultan Süleyman’ın tahta çıkışı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN HAN
Babası: Yavuz Sultan Selim
Annesi: Hafsa (Hafize) Hatun
Doğum Tarihi: 1495
Tahta Çıkışı : 30 Eylül 1520
Ölümü: 6/7 Eylül 1566
(1520-1566) Yılları arasında Osmanlı Devleti’ni idare etti. Babasının ölümü üzerine, O’nun tek oğlu olarak 1520 tarihinde Manisa’dan İstanbul’a gelerek onuncu padişah olarak tahta geçti. Osmanlı Padişahları arasında iktidarda hemen hemen en uzun kalan, Osmanlı Devleti’ni en büyük sınırlarına ulaştıran Sultan oldu.
Bu güç O’nun isminin Batı’da muhteşem (Magnificent), Devlet adaletini çok adil kullanmasıda isminin “Kanunî“ olarak anılmasını sağladı. Ünü dünyaya yayıldığı gibi, O’nun güçlü iktidarı karşısında Batı dengeli bir dönem yaşadı. Belgrad’ı ve Rodos’u aldı. Macar Kralını bozguna uğrattı ve Budapeşte’yi aldı. Karşısında Alman kralı savaşamayıp kaçtı. İran ordusunu yendi. O bölgede birçok ülkeler Osmanlı İmparatorluğu’na katıldı. Zaferle sonuçlanan bir çok seferleri arasında Yemen, Habeş, Zigetvar’ı sayabiliriz.
Yüksek bir ahlâk duygusu vardı. Nazikdi, alçak gönüllü ve sakin davranışlı idi. Tam bir inanmış, dini bütündü. Tarikatlara saygısı büyüktü. Zaman zaman kılık değiştirip halkın içine karışırdı. Bir çok hayır eseri yapmış ve vakfetmiştir. Süleymaniye Camii ve külliyesi en önemli eserlerindendir.
1530 ve 1540 tarihlerinde oğulları için yaptırdığı sünnet düğünleri ve burada uygulanan törenler minyatür olarak çizilerek o günkü devlet düzeni, sosyal yaşantı, askerî ve siyasî hayat hakkında geleceğe bilgi taşınmasını sağladı.
Orta boylu, sağlam yapılı ve yakışıklı idi. Çatık kaşları, elâ gözleri, ince hatları, koç burnu, arslan tavrı vardı. Nazik ince bir sesle konuşurdu. Kendisinde sahabelerin tavrı vardı. Yiğit, güçlü ve kuvvetli, geniş göğüslü idi. Kolları uzun, kasları güçlü idi. Oturaklı bir sarık takardı.
Eski
KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN
Babası: Yavuz Sultan Selim
Annesi: Hafize Hatun
Doğum Tarihi: 1495
Tahta Çıkışı : 30 Eylül 1520
Ölümü: 6/7 Eylül, 1566
1520 yılında 26 yaşında tahta çıktı ve kendisini bir dünya imparatorluğunun tek hükümdarı olarak buldu.
Hazineden başlayarak orduyu ve idareyi düzenledi ve kanunlar yayınladı. Bu yüzden "Kanuni" soyadını aldı. Fethettiği ilk şehir Belgrad'tı. Bu Rodos ve Budin'in fethi ile devam etti.
Almanya'ya askeri keşifler düzenledi ve bütün düşmanlarının saygısını kazandıktan sonra İstanbul'a geri döndü. Bir sonraki yıl kendisine Cezayir'in anahtarı sunuldu ve Bağdat ele geçirildi.Azebaycan'a yapılan iki keşfi de üzerine aldı. Daha sonra Persiya'ya ilerledi ve Nahcivan, Erivan, Van ve Şehrizör şehirlerini Osmanlı'ya kattı. Sonraki yıllarda Rumeli'ye Yemen ve Etiyopya'ya nın doğusundaki Temeşvar'a seferler düzenledi. Süleyman son önemli seferini Zigetvar kalesine yaptı ve burası onun birimlerince ele geçirildi.
Şu bir gerçek ki karşısında eğilmeyen baş ve arkasından korku ile titremeyen bir kalp yoktu. Sadece İstanbul'da değil Mekke, Medine ve Şam'da hayır kurum ve enstitüleri kurmuştur.
Bunların içerisinde İstanbul'daki Süleymaniye Camii en dikkat çeken ve farklı olanıdır.
"Muhteşem Süleyman" koyu kahverengi gözler, koç burnu kalın ve uzun bir bıyıkla yakışıklı bir yüze sahipti. Görkemli duruşu ile bir aslanı andırırdı güzel ve temiz bir sese sahipti.
Kahraman, kararlı, güçlü ve hem kendisi hem de çevresi için iyi şans ve talihle kutsanmış biriydi.
Sarığı bir mücezzenin etrafına sarılmış, zarif ve şık bir şekilde giyinirdi.
Kendi dönemi boyunca başkentte çeşitli sarıkların hazırlanıp satıldığı bir sürü dükkan açılmıştı.
Kronoloji
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Kanuni Sultan Süleyman Han
(1494-1566)
| 1520 | Yavuz Sultan Selim’in vefatı. Kanunî Sultan Süleyman’ın tahta çıkışı. |
| 1521 | Sultan Selim Camii’nin temelinin atılması. Kanuni’nin Belgrad seferine başlaması. |
| 27.05.1521 | Kanunî’nin İstanbul’dan Edirne’ye gelişi. |
| 07.07.1521 | Böğürdelen Kalesi’nin fethi. |
| 29.08.1521 | Belgrad Kalesi’nin fethi. |
| 18.09.1521 | Kanunî’nin İstanbul’a hareketi. |
| 19.10.1521 | Kanunî’nin İstanbul’a gelişi. |
| 1522 | Venedik Cumhuriyeti ile yeni bir barış andlaşması imzalanması. Osmanlı Donanması’nın Rodos seferine başlaması. |
| 16.06.1522 | Kanunî’nin Rodos seferi için İstanbul’dan ordusu ile hareketi. |
| 24.06.1522 | Donanmanın Marmaris’ten Rodos’a gitmek üzere hareketi. |
| 01.07.1522 | Kanunî’nin Kütahya’ya gelişi. |
| 04.07.1522 | Kanunî’nin Sandıklı Ovası’na gelişi. |
| 15.07.1522 | “Kharki-Herke“ Adası’nın fethi. |
| 28.07.1522 | Kanunî’nin Marmaris’ten Rodos’a geçişi ve savaşın başlaması. |
| 20.12.1522 | Rodos Kalesi’nin teslim olması. |
| 29.12.1522 | Kanunî’nin Rodos’a girmesi. |
| 02.01.1523 | Rodos Şövalyeleri’nin Türk Ordusu’na teslim ettikleri bayraklarından sonra adadan ayrılmaları. Kanunî’nin İstanbul’a hareketi. |
| 29.01.1523 | Kanunî’nin İstanbul’a gelişi. |
| 1524 | Kanunî’nin oğlu şehzade Selim’in doğumu. Mısır Valisi hain Ahmed’in hutbe okutarak isyanı. Mısır ıslahatı için Vezir İbrahim Paşa’nın İstanbul’dan hareket etmesi. |
| 25.03.1525 | İstanbul’da Yeniçerilerin isyanı. İstanbul’a gelen ilk Fransız elçisinin Kanuni tarafından kabulü ve Türk fetihleri karşısında Avrupalıların olayı değerlendirmelerinin görüşülmesi. Şeyhülislam Zembilli Ali Efendi’nin vefatı. |
| 23.04.1526 | Kanunî’nin Mohaç seferi için İstanbul’dan hareketi. |
| 09.07.1526 | Kanunî’nin Sultan Süleyman’ın Belgrad’a gelişleri. Petervaradin şehir ve Kalesi’nin kuşatılması ve alınması. |
| 29.08.1526 | Mohaç Zaferi. |
| 03.09.1526 | Türk ordusunun Budin’e hareketi. |
| 11.09.1526 | Kanunî’nin Budin şehrine girişi. |
| 21.09.1526 | Kanunî’nin Peşte’ye geçişi. Segedin ve Baç Kalesi’nin alınışı. Beçne Zaferi. |
| 16.10.1526 | Erdel Voyvodası, Jan Şapolya’nın Macar Krallığına getirilmesi. |
| 13.01.1527 | Macaristan fatihi Kanunî’nin İstanbul’a dönüşü. |
| 30.04.1527 | Vezir İbrahim Paşa’nın Anadolu isyanlarını bastırmak için İstanbul’dan hareketi. Sivas yakınında Kalender Karaçayır’ın isyanı ve İbrahim Paşa tarafından isyanın bastırılması. Bosna, Hırvatistan, Esklavonya ve Dalmaçya’nın fethi. |
| 28.02.1528 | Osmanlı himayesine giren Macar kralı Jan Şapolya ile anlaşma imzalanması. |
| 10.05.1529 | Kanunî’nin Viyana seferi için İstanbul’dan hareketi. |
| 20.05.1529 | Kanunî’nin Edirne’ye gelişi. |
| 30.05.1529 | Kanunî’nin Ordu ile hareketi. |
| 17.07.1529 | Ordu’nun Belgrad’a gelişi. |
| 15.08.1529 | Macar asilzadelerinin ordugâha gelerek iltihak etmeleri. |
| 18.08.1529 | Macar Kralı Jan Şapolyo’nun huzura kabulü. |
| 03.09.1529 | Budin şehrinin Osmanlı ordusu tarafından kuşatılması. |
| 07.09.1529 | Budin Kalesi’nin Türk ordusuna teslimi. |
| 10.09.1529 | Boğdan Prensliği’nin tabiyet andlaşması imzalanması. |
| 12.09.1529 | Ordu karargâhının Budin’den Eski Budin’e nakledilmesi. |
| 22.09.1529 | Türk Ordusu’nun Avusturya topraklarına girişi. |
| 24.09.1529 | Kanunî’nin Viyana’yı savunanlara teslim ol teklifi. |
| 27.09.1529 | Kanunî’nin Viyana’ya gelişi ve şehri kuşatması. |
| 14.10.1529 | Birinci Viyana kuşatmasının sona ermesi. Büyük topların Tuna Donanması ile nehir yoluyla nakli. |
| 16.10.1529 | Türk Ordusu’nun Viyana’dan Budapeşte’ye hareketi. |
| 27.10.1529 | Kanunî’nin Budin’den Peşte’ye gelişi. |
| 29.10.1529 | Kanunî Sultan Süleyman’ın 5 gün Budin’de kaldıktan sonra İstanbul’a gitmek üzere ordusu ile hareketi. |
| 17.10.1530 | Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında bir antlaşma imzalanmak amacıyla Avusturya’dan İstanbul’a elçiler gelmesi. Budin’in Alman kuşatmasından kurtarılması. |
| 25.04.1532 | Kanuni Sultan Süleyman’ın 5. Seferi. Alman seferine hareketi. |
| 03.05.1532 | Kanuni’nin Edirne’ye gelişi. |
| 12.06.1532 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Niş’e gelişi. Avusturya Elçilerinin mütareke isteklerinin reddedilmesi. |
| 08.07.1532 | Ordu’nun Belgrad önlerinden ileri hareketi. |
| 20.07.1532 | Şıkloş ve arka arkaya 7 Kale ve Kanije Kalesi’nin fethedilmesi. |
| 07.08.1532 | Raab Suyu kenarında bulunan karşılıklı 4 kalenin alınması. |
| 30.08.1532 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Kral Ferdinand’ı meydan muharebesine davet eden bir resmi yazı gönderilmesi. |
| 21.09.1532 | Cenevizli kaptan “Andrea Doria”nın Osmanlı sahillerine ilk tecavüzü Koron Kalesi’ne gelmesi. |
| 12.11.1532 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Belgrad’a ulaşması. |
| 18.11.1532 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Edirne’ye varması. |
| 22.11.1532 | Kanuni Sultan Süleyman’ın İstanbul’a gelmesi. |
| 10.01.1533 | Barış Andlaşması’nı imzalamak üzere Avusturya’dan İstanbul’a bir elçi gelmesi. |
| 22.06.1533 | Türk hakimiyetini kabul eden Avusturyalı’lar ile barış andlaşmasının imzalanması. |
| 27.11.1533 | Barbaros Hayreddin Paşa’nın İstanbul’a gelişi ve Kanuni Sultan Süleyman tarafından kabul edilişi. |
| 02.04.1534 | Mora sahilindeki Koron Kalesi’nin alınması. |
| 06.04.1534 | Barbaros Hayreddin (Cezayir Beylerbeyi) Paşa’nın Kaptan-ı Derya tayin edilmesi. |
| 11.06.1534 | Kanuni Sultan Süleyman’ın 6. Seferi. Irakeyn seferi. Kanunî’nin Irakeyn seferine başlamak üzere Üsküdar’a geçişi. |
| 23.06.1534 | Van ve çevresindeki kalelerin fethedilmesi. Doğu Anadolu’da çeşitli kalelerin alınması. |
| 20.07.1534 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Konya’ya gelişi. |
| 31.07.1534 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Kayseri’ye gelişi. |
| 01.08.1534 | Barbaros Hayreddin Paşa’nın Tunus seferine hareketi. |
| 08.08.1534 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Sivas’a gitmesi. |
| 20.08.1534 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Erzincan’a ulaşması. |
| 22.08.1534 | Barbaros Hayreddin Paşa’nın Tunus’u alması. |
| 05.09.1534 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Erzurum’a gelişi. |
| 28.09.1534 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Tebriz’e hareket etmesi. |
| 05.10.1534 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Ucan Yaylası’ndan, Sultaniye’ye ve Bağdad’a hareketi. |
| 14.10.1534 | Erzurum ve Kars’daki Türkmen Beylikleri’ne son verilmesi. Erzurum Eyaleti Beyliği’ne Dulgadır Oğulları’ndan Mehmed Harun’un, Çemişkezek Sancak Beyliği’ne de kardeşi Ali Bey’in tayini. |
| 20.10.1534 | Hemedan önlerinde Ordu’nun kamp kurması. |
| 15.11.1534 | Ordu’nun Kasrı Şirin’de konaklaması. Bağdat valisinden temsilciler gelerek itaat arzetmeleri. |
| 23.11.1534 | Veziriazam İbrahim Paşa’nın Bağdad’ı işgal için ileri hareketi. |
| 28.11.1534 | Bağdat’ın Türk kuvvetleri tarafından ilk fethi. |
| 29.11.1534 | Bağdat’ın anahtarının Kanuni Sultan Süleyman’a teslimi. |
| 30.11.1534 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Bağdat’a girişi. |
| 07.12.1534 | Kanuni Sultan Süleyman’ın kış mevsimini geçirmek için ordugâhtan şehre taşınması. |
| 09.12.1534 | Tebriz’in sukutu. Van Kalesi’nin Safaviler tarafından kuşatılması. |
| 01.04.1535 | Kışı Bağdat’ta geçiren Kanuni’nin, İkinci Azerbaycan seferi için ayrılması. |
| 29.05.1535 | Barbaros Hayreddin Paşa’nın Akdeniz’i bir Türk gölü yapmak için donanma ile hareketleri. Alman İmparatoru ve İspanya Kralı Charles Quint’in, Barbaros Hayreddin Paşa ile mücadele etmek için Barselona’dan Tunus’a hareketi. |
| 21.06.1535 | Şah Tahmasb’ın barış istemek üzere elçi göndermesi. |
| 30.06.1535 | Tebriz’in üçüncü defa işgal edilmesi. |
| 03.07.1535 | Kanuni Sultan Süleyman’ın ikinci defa Tebriz’e girişi. |
| 15.07.1535 | Charles Quint ordusuna bir ay dayanan Halk-ul-Vad Kalesi’nin düşmesi. |
| 20.07.1535 | Kanuni’nin Tebriz’den İran ordusu üzerine hareket etmesi. |
| 03.08.1535 | İran Şahından barış andlaşması imzalamak için elçiler gelmesi. |
| 07.08.1535 | Ordu’nun Tebriz’e doğru geri hareketi. |
| 20.08.1535 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Tebriz’e gelişi. |
| 27.08.1535 | Kanuni’nin Tebriz’den İstanbul’a gitmek üzere hareket etmesi. |
| 20.10.1535 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Diyarbakır’a gelişi. |
| 16.11.1535 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Urfa’ya gelişi. |
| 24.11.1535 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Haleb’ e gelişi. |
| 05.12.1535 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Antakya’ya gelişi. |
| 07.12.1535 | Kanuni Sultan Süleyman’ın İskenderun’a gelişi. |
| 14.12.1535 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Adana’ya gelişi. |
| 29.12.1535 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Eskişehir’e gelmesi. |
| 04.01.1536 | Kanuni Sultan Süleyman’ın İzmit’e gelmesi. |
| 08.01.1536 | Kanuni Sultan Süleyman’ın İstanbul’a gelmesi. |
| 18.02.1536 | Osmanlı Devleti ile Fransa arasında Kapitülasyon meselesi ve Fransa’ya ilk kapitülasyonun verilmesi. |
| 14.03.1536 | Veziriazam İbrahim Paşa’nın idamı, İkinci Vezir Ayas Mehmed Paşa’nın tayini. |
| 04.07.1536 | Erzurum valisinin Gürcistan savaşı. |
| 18.11.1536 | Barbaros Hayreddin Paşa’nın İtalya seferi. |
| 12.03.1537 | Bosna Beyi Hüsrev Bey’in tazyiki ile Kilis Kalesi’nin alınışı. |
| 11.05.1537 | Osmanlı Donanması’nın İtalya seferi için hareketi. |
| 17.05.1537 | Kanuni Sultan Süleyman’ın 7. seferi. “Sefer-i Pulya” ve “Gazay-ı Korfos” adı verilen İtalya ve Adriyatik seferi için Kanuni’nin İstanbul’dan sefere başlamak üzere hareket etmesi. |
| 13.07.1537 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Avlonya’ya gelişi. |
| 22.07.1537 | Andreo Doria komutasındaki imparatorluk donanmasının küçük bir Türk filosunu yenmesi. |
| 23.07.1537 | İtalya’ya asker geçirilmesi. |
| 13.08.1537 | Ordu’nun İtalya’dan Avlonya’ya nakledilmesi. |
| 22.08.1537 | Barbaros Hayreddin Paşa’nın Avlonya’ya gelmesi. |
| 25.08.1537 | Donanmanın Avlonya’dan Korfu Adası’na hareket etmesi. |
| 26.08.1537 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Korfu Adası karşısındaki sahilde mevzi almak üzere Avlonya’dan hareketi. |
| 29.08.1537 | Korfu Adası’na ikinci çıkarma harekâtı. |
| 06.09.1537 | Korfu kuşatmasının kaldırılması. |
| 15.09.1537 | Kanuni Sultan Süleyman’ın İstanbul’a hareketi. Barbaros Hayreddin Paşa’nın Kiklad ve Sporad denilen Adalar Grubunu fethetmesi. |
| 22.10.1537 | Kanuni’nin Pulya seferinden İstanbul’a dönüşü. |
| 02.12.1537 | Kral Ferdinand komutasındaki Avusturya ordusuna karşı kazanılan Vertizo zaferi. |
| 07.06.1538 | Barbaros Hayreddin Paşa’nın ikinci adalar seferine başlaması. |
| 08.07.1538 | Kanuni Sultan Süleyman’ın 8. Seferi. Kanuni’nin “Gazay-ı Kara Boğdan” denilen Boğdan seferine hareketi. |
| 13.07.1538 | Barbaros Hayreddin Paşa’nın Girid’e yaptığı akın. Kerpere Kaşot Adaları’nın alınması. |
| 22.07.1538 | Basra’nın Osmanlı İmparatorluğu’na bağlandığını arzetmek üzere Emir Mani’nin Edirne’ye gelmesi. |
| 24.07.1538 | Basra’nın anahtarının Kanuni’ye taktim edilmesi. Kanuni’nin Tuna üzerinde Isakçı konağına geçmesi ve köprü kurulması. |
| 27.07.1538 | Hindistan seferine çıkan Hadım Süleyman Paşa’nın Aden’e gitmesi ve Aden Emirliği’ni zaptı. |
| 16.08.1538 | Kanuni’nin Boğdan seferinden Babadağ’a gelmesi. |
| 27.08.1538 | Hadım Süleyman Paşa kumandasındaki Osmanlı Donanması’nın Hindistan’da Gucerat sahillerine gelişi. |
| 31.08.1538 | Kanuni Sultan Süleyman’ın, Mimar Sinan’ın Prut Nehri üzerine kurduğu köprüden orduyu geçirmesi. |
| 09.09.1538 | Kırım Hanı Sahip Giray’ın orduya katılması. |
| 15.09.1538 | Boğdan başkentinin işgal edilmesi. |
| 21.09.1538 | Bucak Sancağı’nın ilhakı ve Boğdan Beyliği’nin yeni durumu. Kanuni Sultan Süleyman’ın Boğdan meselesini hallederek İstanbul’a dönüşü. |
| 25.09.1538 | Barbaros Hayreddin Paşa ile Kaptan Andrea Doria’ın Preveze önlerinde karşılaşmaları. |
| 27.09.1538 | Preveze önlerinde Barbaros Hayreddin Paşa’nın ilk taaruzu ve düşman donanmasının geri çekilmesi. |
| 28.09.1538 | Barbaros Hayreddin Paşa’nın Preveze zaferi. |
| 15.10.1538 | Preveze deniz zaferinin Yanbolu Konağı’nda bulunan Kanuni Sultan Süleyman’a iletilmesi. |
| 27.10.1538 | Boğdan seferinden, Kanuni’nin İstanbul’a dönüşü. Dalmaçya’nın güneyinde “Castelnuovo” Kalesi’nin düşmesi. |
| 13.03.1539 | Hindistan seferinden dönen Süleyman Paşa’nın Yemen’de bir Türk vilayeti kurduktan sonra Cidde Limanı’na gitmesi. |
| 13.07.1540 | Ayas Paşa’nın vefatı, ikinci vezir Lütfi Paşa’nın göreve tayini. |
| 10.08.1540 | Dalmaçya’nın güneyinde “Castelnuovo” Kalesi’nin alınması. |
| 20.10.1540 | Osmanlı-Venedik barış antlaşmasının imzalanması. |
| 22.04.1541 | Veziriazam Lütfi Paşa’nın sadaretten azli. Hadım Süleyman Paşa’nın tayini. |
| 20.06.1541 | Kanuni Sultan Süleyman’ın 9. seferi. Kanuni’nin Budin Seferi için İstanbul’dan hareketi. |
| 21.08.1541 | Osmanlı ordusunun dört cepheden kuşatarak gerçekleştirdiği Budin zaferi. |
| 26.08.1541 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Budin’e gelmesi. |
| 29.08.1541 | Bir yaşındaki küçük Macar Kralı II. Yanoş’un Türk ordugâhına getirilmesi. Budin’in işgali ve Macaristan’ın Osmanlı ülkesine katılması. |
| 30.08.1541 | Orta Macaristan’da ilk idarenin kurulması. |
| 02.09.1541 | Kanunî’nin Budin’e girişi ve ilk Cuma namazını kılması. |
| 04.09.1541 | Küçük “Zigmond-Janos”a verilen Transilvanya-Erdel Beyliği fermanının kraliçe Isabelle’e gönderilmesi. |
| 05.09.1541 | Kraliçe Isabelle’nin krallık sarayını tahliyesi. |
| 07.09.1541 | Kral Ferdinand’ın elçiler göndererek Osmanlı hakimiyeti altında Macar Krallığına talip olması ve bu isteğin reddedilmesi. |
| 20.10.1541 | Barbaros Hayreddin Paşa’ya karşı ikinci Afrika seferine çıkan Almanya İmparatoru ve İspanya Kralı Charles Quint’in Cezayir sahillerine çıkarma hareketi. |
| 23.10.1541 | Cezayir’i savunan Hasan Ağa’nın Charles Quint’in ordusuna karşı zafer kazanması. |
| 31.10.1541 | Charles Quint’in Afrika sahilindeki ordu döküntüsünü donanmasına yükleyerek gitmesi. |
| 09.10.1542 | Kral Ferdinand adına haraç mukabilinde Macar tacını istemeye gelen Avusturya elçisinin reddedilmesi. |
| 17.10.1542 | Kanuni’nin Macaristan üzerine yürüyen müttefik Avrupa ordularına karşı İstanbul’dan Edirne’ye hareketi. |
| 24.10.1542 | Peşte’yi kuşatan müttefik Avrupa ordularının, oniki de bir oranındaki Türk koruyucularına mağlup olduktan sonra perişan kaçarken imha edilmesi. |
| 23.04.1543 | Kanuni Sultan Süleyman’ın 10. seferi. Kanuni’nin “Usturgon” Estergon (Avusturya) seferi için Edirne’den hareketi. |
| 28.05.1543 | Barbaros Hayrettin Paşa’nın, Fransa’nın Almanya ile olan anlaşmazlığı sebebiyle Fransız Donanması’na destek olmak amacıyla, İstanbul’dan Nice hareketi. |
| 04.06.1543 | Edirne’den, Avusturya seferi için yola çıkan Kanuni Sultan Süleyman’ın Belgrad’a gelmesi. |
| 20.06.1543 | Barbaros Hayreddin Paşa’nın Mesina ve Reggio Kaleleri’ni teslim aldıktan sonra İtalya sahillerindeki faaliyetleri. |
| 22.06.1543 | Avusturya ile savaşda Türk ordusunun Valpo Kalesi’ni alması. |
| 04.07.1543 | Budin’in güneyinde bulunan Pees Kalesi’nin alınışı. |
| 05.07.1543 | Şikloş Kalesi’nin Türklere teslim oluşu. |
| 20.07.1543 | Barbaros Hayreddin Paşa kumandasındaki Fransa’ya giden donanmanın Marsilya’ya varması ve Kaptan Paşa’nın Marsilya’da karaya çıkması. |
| 29.07.1543 | Estergon Kalesi’nin kuşatılması. |
| 05.08.1543 | Barbaros Hayreddin Paşa kumandasındaki Türk donanmasının Marsilya’dan Toulon’a hareketi. |
| 10.08.1543 | Estergon Kalesi’nin Türk ordusu tarafından alınması. |
| 20.08.1543 | Türk donanmasının Nice’i fethi. |
| 04.09.1543 | Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki kuvvetlerin “İstol-Belgrad”ı fethi. |
| 09.10.1543 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Belgrad’a gelişi. |
| 05.11.1543 | Kanuni Sultan Süleyman’ın çok sevdiği, çok iyi yetişmiş şehzadesi Muğla Valisi şehzadesi Mehmed’in vefatı. |
| 16.11.1543 | Kanuni’nin İstanbul’a dönüşü. Şehzade Mehmed’in cenaze merasimi. |
| 05.04.1544 | Şehzade Camii, Türbe ve Külliyesi’nin inşaatına başlanması. |
| 23.04.1544 | Budin Beylerbeyi Yahya Paşazade Mehmed Paşa’nın Macaristan’daki Avusturya Kaleleri’ni almak için kuşatma hareketi. |
| 28.04.1544 | Hadım Süleyman Paşa’nın azli, Damad Rüstem Paşa’nın tayini. |
| 10.10.1544 | Almanya ve Avusturya Devletleri ile birbuçuk senelik bir mütareke imzalanması. |
| 04.07.1546 | Şehzade Selim’in oğlu Şehzade Murad’ın doğumu. |
| 19.07.1546 | Türk denizcilik tarihinin en büyük kumandanlarından Barbaros Hayreddin Paşa’nın 80 yaşında vefat etmesi. |
| 13.06.1547 | Almanya ve Avusturya ile imzalanmış olan barış antlaşması gereğince her iki devletin de vergiye bağlanması. |
| 19.06.1547 | Türk-Alman barış andlaşmasının imzalanması. |
| 01.08.1547 | Türk-Alman barış andlaşmasının Kral Charles Quint tarafından onaylanması. |
| 08.10.1547 | Kanunî Sultan Süleyman’ın Almanya ve Avusturya ile imzalanmış olan barış andlaşmasını imzalaması. İran Şahı I. Tahmasb’ın kardeşi Elkas-Mirza’nın Osmanlı Devleti’ne iltica etmesi. |
| 29.03.1548 | Kanuni Sultan Süleyman’ın 11. seferi. Kanunî’nin ikinci İran seferi için Üsküdar’dan ayrılması. |
| 27.07.1548 | Kanunî’nin Şenb-i Gazan’a gelişi ve Tebriz’in işgal edilmesi. |
| 12.08.1548 | İstanbul’da Şehzade semtinde yapılan Şehzade Camii ve Külliyesi’nin tamamlanması. |
| 15.08.1548 | Kanuni’nin Van’a gelişi ve Van Kalesi’nin teslim olması. |
| 13.09.1548 | Vezir Ahmed Paşa kumandasındaki ordunun Tortum önlerine gelişi ve Tortum Kalesi’nin fethi. |
| 05.10.1548 | Kanuni’nin Diyarbakır’dan, İstanbul’a gelişi. |
| 13.06.1550 | Süleymaniye Camii ve Külliyesi’nin temel atma töreni. |
| 10.07.1551 | Avusturyalılara karşı Macaristan Serdarlığı’na tayin edilen Rumeli Beylerbeyi Sokullu Mehmed Paşa’nın ordunun başında olarak Belgrad’a gelişi. |
| 16.07.1551 | Kaptanı Derya Sokullu Mehmed Paşa’nın yönetiminde Turgut Reis’in ilk Malta akını. |
| 12.08.1551 | İran Şahı Tahmasb’ın Doğu Anadolu’ya akını. |
| 15.08.1551 | Trablusgarb’ın Turgut Reis tarafından fethi. |
| 07.09.1551 | Belgrad’dan hareket eden Sokullu Mehmed Paşa ordusunun Petervaradin civarında Tuna’dan karşıya geçmesi. |
| 21.09.1551 | “Beckskerek” Kalesi’nin işgali ve gelişen Türk fetihleri. |
| 01.10.1551 | Tamışvar Kalesi’nin kuşatılması. |
| 04.10.1551 | Avusturyalıların Lippa’yı kuşatmaları. |
| 07.10.1551 | Lippa Kalesi’nin düşmesi. |
| 16.10.1551 | Lippa Kalesi’nin teslimi için Ulema Paşa’nın yirmi günlük bir mütareke imzalaması. |
| 05.12.1551 | Ulema Paşa’nın askeriyle beraber Lippa Kalesi’nden çıkışı ve Avusturyalıların ihaneti. |
| 23.02.1552 | Büyük bir Türk zaferiyle neticelenen ”Segedin” baskını. |
| 04.1552 | Piri Reis’in Portekizlere karşı Maskat ve Hürmüz seferi. |
| 01.04.1552 | Hadım Ali Paşa’nın “Bespirem” Kalesi’ni kuşatması. |
| 11.04.1552 | “Bespiren” Kalesi’nin Avusturyalılardan alınması. |
| 22.04.1552 | Sokullu Mehmed Paşa’nın azli, Vezir Ahmed Paşa’nın Macaristan serdarlığına tayini. |
| 15.05.1552 | Ahmed Paşa Ordusu’nun Belgrad’da Sokullu Kuvvetleri ile birleşmesi. |
| 27.06.1552 | Türk ordusunun Tamışvar’a gelmesi ve kaleyi kuşatması. |
| 25.07.1552 | Türk Kuvvetleri’nin Tamışvar üzerine genel hücumu ve kalenin fethi. |
| 11.08.1552 | Hadım Ali Paşa’nın, Avusturyalılara karşı “Fülek” zaferi. |
| 04.09.1552 | Tisa Nehri üzerindeki “Szolnok” Kalesi’nin fethi. |
| 09.09.1552 | Budin’in 137 km. kuzeydoğusundaki Eğer Suyu üzerindeki “Eğer” Kalesi’nin kuşatılması. |
| 19.10.1552 | “Eğer” kuşatmasının kaldırılması ve ordunun geri çekilmesi. |
| 01.02.1553 | İstanbul’da imzalanan himaye antlaşması gereği Fransa’nın vereceği tazminata karşılık, Fransız Donanması’nın Türklere verilmesi. |
| 15.06.1553 | Turgud Reis’in Fransa’yı korumak için Akdeniz’e hareketi. |
| 28.08.1553 | Kanuni Sultan Süleyman’ın 12. seferi. Kanuni’nin Nahçivan seferi için Üsküdar’a geçişi. |
| 05.10.1553 | Sultan Süleyman’ın Konya Ereğlisi’ndeki, Aktepe’de konaklaması. |
| 06.11.1553 | Şehzade Mustafa’nın idamı. Vezir Rüstem Paşa’nın azli ve Kara Ahmed Paşa’nın tayini. |
| 08.11.1553 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Haleb’e gelmesi. |
| 27.11.1553 | Şehzade Cihangir’in vefatı. |
| 09.04.1554 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Haleb’den İran seferi için hareketi. |
| 15.05.1554 | “Cülek” Ordugâhı’nda Büyük Harb Divanı’nın toplanması. |
| 20.05.1554 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Diyarbakır’dan hareketi. |
| 02.07.1554 | Hind Kaptanı Seydi Ali Reis’in Basra’dan hareketi. |
| 05.07.1554 | Kanuni’nin Kars önlerinde, İran Şahına harp ilan etmesi. |
| 30.07.1554 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Nahçıvan’dan dönüşü. |
| 02.08.1554 | Safevi Hamze Sultan, Kızılbaş Beyleri ile “Taht-ı Süleyman” Bölgesi’nde savaş. |
| 06.08.1554 | Bayezid konağında İran’ın sulh teklifi. |
| 17.08.1554 | Hasankale-Pasinler konağında Doğu Anadolu Beyleri ve askerlerin terhis edilmesi. |
| 22.08.1554 | “Kala-i Zalim”in fethi ve Kerkük sancağının işgali. |
| 26.09.1554 | Erzurum konağına gelen İran elçisinin mütareke teklifi ve isteğin kabul edilmesi. |
| 28.09.1554 | Kanuni’nin Nahçivan seferinden Amasya’ya gelişi. |
| 10.05.1555 | İran Şahının barış imzalamak için görevlendirdiği elçinin Amasya’ya gelmesi. |
| 29.05.1555 | Osmanlı-İran barışının imzalanması. |
| 02.06.1555 | Barış imzalamak için geldikleri, fakat ancak 6 aylık mütareke imzalayan Avusturya elçilerinin Amasya’dan hareketleri. |
| 26.06.1555 | Kaptanı Derya Piyale Paşa ve Trablusgarp valisi Turgut Paşa’nın Fransa’yı himaye için Akdeniz seferine hareketleri. |
| 31.07.1555 | Nahçıvan seferinden dönen Kanuni Sultan Süleyman’ın Üsküdar sarayına gelmesi ve Rumeli’de büyük bir isyan hareketi yapan Düzmece Mustafa’nın idamı. |
| 29.09.1555 | Veziriazam Kara Ahmed Paşa’nın idamı. Rüstem Paşa’nın ikinci defa vezir tayini. İstanbul’da ilk defa kahve içilmeye ve kahvehaneler açılmaya başlanması. Büyük şair Fuzuli’nin vefat etmesi. |
| 21.05.1556 | Budin Velisi Hadım Ali Paşa’nın kaleyi muhasara için Segedin’e gelmesi. |
| 21.06.1556 | Genel hücumun neticesiz kalması. |
| 21.07.1556 | Szigeth kuşatmasının kaldırılması. |
| 07.06.1557 | İnşaatı tamamlanan Süleymaniye Camii ve Külliyesi’nin hizmete açılması. |
| 22.05.1558 | İspanya işgalinde bulunan Bizerk’in alınması. İspanya’nın doğusundaki Balear Adaları’nın en büyüğü olan Mayarko Adası’na sefer yapılması. |
| 29.05.1559 | Şehzade Bayezid ile Selim’in Konya ovasında karşılaşmaları. |
| 31.05.1559 | Şehzade Bayezid ordusunun geri çekilmesi. |
| 05.06.1559 | Kanuni Sultan Süleyman’ın 13. seferi. Anadolu’daki durum sebebiyle Kanuni’nin ordusu başında Üsküdar’a geçişi. |
| 07.07.1559 | Şehzade Bayezid’in 12 bin kişilik bir kuvvetle ve dört oğluyla beraber Amasya’dan İran’a hareketi. Kaptan-ı Derya Piyale Paşa’nın Avlonya seferi. |
| 24.11.1559 | Şehzade Bayezid ve ordusunun Kazvin’e gelmesi. |
| 12.02.1560 | Şehzade Bayezid’in Kazvin’de hapsedilmesi. |
| 02.03.1560 | Avrupa hristiyan donanmasının Cerbe Adası’nda demirlemesi. |
| 07.03.1560 | Düşman donanmasının Cerbe Adası’na asker çıkarması. |
| 12.03.1560 | Cerbe Adası Kalesi’nin teslim olması. |
| 04.04.1560 | Türk Donanması’nın Akdeniz seferine başlamak üzere hareketi. |
| 01.05.1560 | Türk Donanması’nın Modon’dan hareketi. |
| 07.05.1560 | Türk Donanması’nın Malta önlerine gelmesi. |
| 14.05.1560 | Türk denizcilik tarihinin en önemli zaferlerinden Cerbe zaferi. |
| 30.07.1560 | Cerbe Kalesi’nin teslim olması. |
| 27.09.1560 | Zafer kazanan donanmanın İstanbul’a dönmesi. |
| 18.03.1561 | Şehzade Murad’ın Manisa Valiliğine tayin edilmesi. |
| 10.07.1561 | Veziriazam Rüstem Paşa’nın vefatı. Semiz Ali Paşa’nın tayini. |
| 25.09.1561 | Şehzade Beyazid’in Kazvin’de dört oğlu ile birlikte idamı. |
| 01.06.1562 | Osmanlılar ile Avusturyalılar arasında barış imzalanması. |
| 20.09.1563 | İstanbul’da büyük sel felaketinin yaşanması. |
| 22.12.1564 | Haraç getiren Avusturya elçisinin İstanbul’a gelmesi. |
| 04.02.1565 | İmparatorluk elçileri tarafından Avusturya haracının taktimi ve barışın yeniden bozulmaya başlaması. |
| 01.04.1565 | Donanmanın Malta seferine başlaması. |
| 20.05.1565 | Malta Adası’na asker gönderilmesi. |
| 25.05.1565 | Uluç Ali Paşa’nın Malta Adası’na gelişi. |
| 02.06.1565 | Trablusgarb Beylerbeyi Turgud Reis’in Malta’ya gelmesi. |
| 17.06.1565 | Savaş sırasında Turgut Reis’in şehit düşmesi. |
| 23.06.1565 | Malta Adası’nda “Saint-Elme” Kalesi’nin fethi. |
| 28.06.1565 | Veziriazam Semiz Ali Paşa’nın vefatı, Sokullu Mehmed Paşa’nın ikinci defa vezirliği. |
| 01.07.1565 | Malta Adası’nda ikinci muhasara hareketinin başlaması. |
| 07.09.1565 | Malta’ya yardım için hristiyan ordusuna silah, cephane ve erzak gelmesi. |
| 08.09.1565 | Malta kuşatmasının kaldırılması. Başarısız bir seferden sonra ordu ve donanmanın Malta’dan İstanbul’a hareketi. |
| 14.04.1566 | Türk donanmasının Sakız Adası’nı fethi. |
| 01.05.1566 | Kanuni Sultan Süleyman’ın 14. seferi. (Son sefer) Zigetvar seferi. |
| 26.05.1566 | Kanuni’nin torununun oğlu Şehzade Mehmed’in doğumu. |
| 19.06.1566 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Belgrad’a gelişi. |
| 29.06.1566 | “Zemlin” konağında Erdel Hanı Zigismond-Janos’un huzura kabulü. |
| 18.07.1566 | Kanuni Sultan Süleyman’ın Drava Nehri üzerine kurulan büyük köprüyü kayıkla teftişi. |
| 03.08.1566 | Budin Beylerbeyi Arslan Paşa’nın idamı. |
| 05.08.1566 | Kanuni Sultan Süleyman’ın ve ordunun Zigetvar’a gelişi ve Kale’nin kuşatılması. |
| 13.05.1566 | Eski Zigetvar Kalesi’nin işgali. |
| 01.09.1566 | “Gyula” Kalesi’nin Pertev Paşa ordusuna teslim olması. Kanuni’nin hastalığı. |
| 07.09.1566 | Kanuni’nin Sultan Süleyman’ın vefatı. Sultan II. Selim’in tahta çıkışı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan II. Selim Han
(1524-1574)
Babası : Kanuni Sultan Süleyman
Annesi : Hürrem Sultan
Doğduğu Tarih : 1524
Padişah Olduğu Tarih : 29 Eylül 1566
Öldüğü Tarih : 21 Aralık 1574
(1566-1574) yılları arasında Osmanlı Devleti’ni idare etti. Babasının ölümü üzerine, O’nun tek oğlu olarak 1566 tarihinde onbirinci padişah olarak tahta geçti. Dedesi Selim Hân gibi 8 yıl taht’a kalarak kısa bir iktidar dönemi yaşadı.
Padişah olur olmaz ilk seferini Batı’ya yaptı. Ülke sınırlarını Orta Avrupa’ya kadar genişletti. Ülkesinin Doğu bölümünde gelişen olaylar sebebi ile Tatarlarla, Özbeklerle, Çerkezlerle ve Gürcülerle savaştı. Basra, Bağdad, Kıbrıs, Tunus kayıtsız şartsız teslim olanlar arasındaydı. Babası gibi ülkesinin denizlerde de egemenliğini genişleterek, deniz egemenliğine önem verdi. Barbaros, Oruç Reis, Turgut Reis gibi kaptanlar O’nun zamanında yetişti. Sokullu Mehmed Paşa gibi çok güçlü bir vezire sahipti, Devlet işlerinde en önemli yardımcısı idi.
İyi silah kullanmasını bilir, aynı zamanda usta bir okçu idi. Halkına karşı adil davranırdı. İlme açık ve alimleri korurdu. O’nun zamanında İstanbul ve ülkenin çok değişik alanlarında birçok mimari eseri yapıldığı gibi, önemli onarım faaliyetlerini de gerçekleştirdi. Devrinin usta mimarı, Mimar Sinan’a Edirne’de “Selimiye Cami“ni yaptırdı.
İnce ve uzun boylu, güler yüzlü ve güzel bir sesi vardı. Saray’da musiki çalışmaları ve müzik alanındaki gelişmeler onun besteci ruhundan kaynaklanıyordu. Güçlü kuvvetli, kasları ince ama sağlam bir bedene sahipti. Yakışıklı ve saçları sarı idi. Göğsü geniş ve kuvvetliydi. Altın işlemeli kadife kaftan giyerdi. Sarığı Selim üslûbunda ve mücevveze idi. Bir kısmı dışarı taşardı. Giydiği kaftanların altın işlemeli yakaları vardı. Astarları da kırmızı satenden idi.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan II. Selim Han
(1524-1574)
| 06.09.1566 | Kanuni Sultan Süleyman’ın vefatı. |
| 07.09.1566 | Zigetvar İç Kalesi’nin fethedilmesi. Sultan II. Selim’in tahta davet edilmesi. |
| 27.09.1566 | Şehzade II. Selim’in Afyonkarahisar’dan İstanbul’a hareketi. |
| 29.09.1566 | Drava üzerindeki “Bobokça“ Kalesi’nin fethedilmesi. |
| 30.09.1566 | Sultan II. Selim’in İstanbul’da Kadıköy’e gelmesi ve tahta çıkışı. |
| 03.10.1566 | Sultan II. Selim’in İstanbul’dan Belgrad’a hareketi. |
| 17.10.1566 | Sultan II. Selim’in Belgrad’a gelmesi. |
| 21.10.1566 | Ordunun Zigetvar’dan Belgrad’a hareketi. |
| 26.10.1566 | Kanuni Sultan Süleyman’ın cenazesini getiren ordunun Belgrad’a gelmesi ve cenazenin İstanbul’a gönderilmesi. Belgrad’da ilk yeniçeri hareketi. |
| 31.10.1566 | Sultan II. Selim’in Belgrad’dan İstanbul’a hareketi. |
| 01.11.1566 | İçki yasağı sebebiyle “Silsilei Ulema“nın yürüyüşü. |
| 28.11.1566 | Kanuni Sultan Süleyman’ın cenaze merasimi. |
| 04.12.1566 | Sultan II. Selim’in Halkalı’daki saraya gelmesi. İstanbul’da Yeniçeriler arasında ikinci hareketin başlaması. |
| 07.12.1566 | Cülus törenlerinde dağıtılan bahşişin ilmiye sınıfına da verilmesi kararı. |
| 16.12.1567 | Özdemiroğlu Osman Paşa’nın San’a Beylerbeyliğine tayini. |
| 30.12.1567 | Şam Beylerbeyi Mustafa Paşa’nın Yemen Serdarlığına tayini. |
| 16.02.1568 | İran elçisi Şahkulu Han’ın Edirne’ye gelişi. |
| 17.02.1568 | Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında 8 yıllık bir süre için Edirne’de barışın imzalanması. |
| 28.04.1568 | San’a ve Yemen Beylerbeylikleri’nin yeniden birleştirilmesi. |
| 13.05.1568 | Yemen Serdarı Mustafa Paşa’nın Şam’dan Mısır’a hareketi. Özdemiroğlu Osman Paşa’nın Yemen fethi. Taaz’ın alınması. Edirne’de Mimar Koca Sinan’ın yapacağı Selimiye Camii inşaatının başlaması. |
| 05.01.1569 | Mısır Beylerbeyi Koca Sinan Paşa’nın, Yemen Serdarlığı görevine hareketi. |
| 03.05.1569 | Mısır’ın en stratejik kalesi olan Kahire Kalesi’nin alınması. |
| 15.05.1569 | Aden’in alınması. Mısır Kaptanı Kurdoğlu Hayreddin Hızır Beyin Sumatra seferi ve Türk denizciliğinin Okyanusa dayanması. |
| 26.07.1568 | Sana’nın alınması. Sokullu Mehmed Paşa’nın Ejderhan Astrahan seferi. |
| 04.08.1568 | Don-Volga Kanalı’nı açarak Karadeniz ile Hazar Denizi’ni birleştirme planı. |
| 19.09.1569 | İstanbul’da büyük yangın. |
| 18.10.1569 | Osmanlı-Fransa arasında ikinci dönem kapitülasyonların imzası. |
| 15.05.1570 | Donanmanın Kıbrıs seferi sebebiyle Akdeniz’e hareketi. |
| 18.05.1570 | Kevkeban Kalesi’nin alınması ve Yemen barışı. Behram Paşa’nın Yemen valiliği üzerine Zebid’e gitmesi. |
| 21.05.1570 | Donanmanın Kıbrıs Adası’ndaki Limasol koyunda demirlemesi. |
| 01.07.1570 | Limasol Koyu’na asker çıkarılması. |
| 04.07.1570 | Ağır topların ‘Larnaka’ sahiline çıkarılması. Harp Meclisi’nde ‘Lefkoşe’nin kuşatılmasına karar verilmesi. |
| 09.07.1570 | Girne Kalesi’nin teslim olması. Lefkoşe’nin alınması ve bazı kalelerin kolayca işgali. |
| 18.07.1570 | Magosa Kalesi’nin kuşatılması. |
| 23.01.1571 | Magosa kuşatmacılarına yardım kuvvetiyle levazım ve mühimmat gönderilmesi. |
| 01.03.1571 | Koca Sinan Paşa’nın Yemen’den dönüşü. |
| 04.05.1571 | Donanmanın Akdeniz seferine çıkışı. Dalmaçya’nın fethi. |
| 01.08.1571 | Magosa Kalesi’nin teslimi. Kıbrıs Adası’nın tamamının alınması. |
| 15.09.1571 | Kıbrıs Serdarı Lala Mustafa Paşa’nın İstanbul’a hareketi. |
| 07.10.1571 | “İnebahtı” Deniz savaşı. Donanmanın mağlubiyeti. |
| 21.10.1571 | İstanbul tersanesinde yeni bir donanma inşasına başlanması. |
| 13.06.1572 | Kaptanı Derya Kılıç Ali Paşa’nın İstanbul’dan Akdeniz seferi için hareketi. |
| 07.03.1573 | Osmanlı Devleti ile Venedik arasında barış andlaşması. |
| 03.06.1573 | Piyale ve Kılıç Ali Paşaların İtalya güneyindeki “Pulya” seferine hareketleri. Ayasofya’nın onarımı ve iki minare ilave edilmesi. |
| 15.05.1574 | Donanmanın Tunus seferi için Akdeniz’e hareketi. |
| 09.06.1574 | Boğdan zaferi. Osmanlı hakimiyetinin bölgede güçlenmesi. |
| 22.07.1574 | Tunus’da “Halk-ul-Vad” sahiline ordu çıkarılması. |
| 23.08.1574 | Şeyhülislam Ebussud Efendi’nin vefatı. Hak-ul Vad Kalesi’nin fethi. |
| 13.09.1574 | Tunus şehrinin istihkamı. “El-Bastiyan” Kalesi’nin fethi. |
| 30.10.1574 | Donanmanın Tunus’dan İstanbul’a hareketi. |
| 04.12.1574 | Sekiz sene için yenilen Osmanlı-Avusturya antlaşmasının İstanbul’dan Viyana’ya gönderilmesi. Ünlü Mimar Sinan’ın eseri, Edirne’deki Selimiye Camii’nin inşaatının tamamlanması. |
| 15.12.1574 | Sultan II. Selim’in İstanbul’da vefatı. |
| 21.12.1574 | Sultan II. Selim’in Manisa valisi olan veliahtı şehzade Murad’ın İstanbul’a hareketi. Sultan Murad’ın beş kardeşinin idamı. |
| 22.12.1574 | Sultan II. Murad’ın tahta çıkışı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan III. Murad Han
(1546-1595)
Babası: Sultan II. Selim
Annesi: Nur Banu Sultan
Doğum Tarihi: 1546
Tahta Çıkışı: 22 Aralık 1574
Ölümü: 16 Ocak 1595
(1574-1595) Yılları arasında Osmanlı Devleti'ni idare etti. Babasının öldüğünde Manisa.da vali olarak bulunuyordu. Sokullu Mehmed Paşa'nın kendisine ilettiği haber üzerine Istanbul'a geIerek onikinci padişah olarak iktidarı teslim aldı. Kendisi iyi bir eğitim almıştı ve dünya meseleleri ile yakından ilgilenirdi. ÖzelIikle ülkesi dışında. ülkesinin kaderini etkileyen Iiderlerin yaptıkIarını merak ederdi. Tarihi eserleri okumayı da çok severdi.
Çok alçak gönüllü ve adil davranışlı idi. Ama biraz gösterişi severdi. Devlet hazinesinden yardıma muhtaç olanlara hayırlar yapardı. Ilim alemiyle ilgili iyi bir dostluk kurmuş, onlarla sohbet etmekten de hoşlanırdı. Dindar. inançlı bir yapıya sahipti. Tarikatlara saygıIıydı. Ülke imarına büyük önem vermiş, özellikle ataları tarafından yapılan tarihT eserlerin onarımını gerçekleştirmiştir.
Iktidarı zamanında ülke içinde ve ülke dışında olaylı dönemler yaşanmış olmasına karşın, ülke birliğinin korunması ve toprakIarının genişlemesi için çalıştı.Bir taraftan Kuzey Afrika'da fetihIer yaparken diğer taraftan da Hint Okyanusu'nda donanmasını bulundurdu. Savaştan çok sakınan gelişen hadiseleri mümkün olduğu kadar barış yoluyla halledilmesi taraftarıydı. Çok iyi bir kumandan, iyi bir savaşçı olduğu gibi. kılıç kullanmakta da çok başarılı idi. Ata binmeyi de severdi.
Ince uzun boyluydu. Pembe beyaz bir teni vardı. Bedenindeki organları kendisi ile bütünleşmişti. Çizgileri ve uzuvları dengeIiydi. Açık ve geniş bir alnı vardı. Kasları güçlü ve ince uzundu Giyinmesini sever, gösterişli elbiseler giyer, mücevher takmaktan da hoşlanırdı. Özellikle kavuk üzerindeki değerli taşları kullanmak O'na has bir özellikti.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan III. Murad Han
(1546-1595)
| 15.12.1574 | Sultan II. Selim’in vefatı. |
| 21.12.1574 | Sultan II. Selim’in Manisa valisi olan veliahtı Şehzade Murad’ın İstanbul’a hareketi ve beş kardeşinin idamı. |
| 22.12.1574 | Sultan III. Murad’ın tahta çıkışı. Babası ve 5 erkek kardeşinin cenaze törenleri. |
| 27.12.1574 | Cenaze törenlerinde giyilen kıyafetlerin değiştirilmesi. |
| 05.01.1575 | Tahta çıkan Sultanların, Selatin Türbelerini ziyaret için “Kılıç alayı” töreni adeti. |
| 22.01.1575 | Feridun Bey Münşeatının, Sultan III. Murad’a takdimi. |
| 08.08.1575 | Osmanlı-Venedik barış antlaşmasının yenilenmesi. |
| 13.05.1576 | Cülus tebriki için gelen İran elçisi Tokmak Hanın huzura kabülü ve hediyelendirilmesi. |
| 01.01.1577 | Osmanlı Devleti ile Avusturya arasındaki barışın tekrar 8 sene için yenilenmesi. |
| 30.07.1577 | Osmanlı-Lehistan antlaşmasının imzalanması. Devletin kuzey siyaseti. |
| 21.01.1578 | İkinci Vezir Piyale Paşa’nın vefatı. |
| 25.01.1578 | Kanuni’nin kızı Mihrimah Sultanın vefatı. |
| 05.04.1578 | Şirvan ve Gürcistan Serdarlığına tayin edilen Lala Mustafa Paşa’nın sefer için İstanbul’dan hareketi. |
| 01.07.1578 | Lala Mustafa Paşa’nın “Cinis Konağı”na gelişi. Özdemiroğlu Osman Paşa’nın kuvvetleriyle orduya katılması. |
| 04.08.1578 | Osmanlı himayesine giren Fas’da Portekizlilere karşı “Vadisseyl” zaferi. |
| 09.08.1578 | Özdemiroğlu Osman Paşa’nın Çıldır zaferi. |
| 24.08.1578 | Türk kuvvetlerince Tiflis’in işgali. |
| 09.09.1578 | İran savaşı. Koyungeçidi zaferi. |
| 12.09.1578 | “Ereş” Kalesi’nin fethi ve Şırvan’ın işgali. Kafkasya’daki ilk Osmanlı idare teşkilatı. |
| 08.10.1578 | Ordu’nun “Ereş”ten Erzurum’a kışlamak üzere hareketi. |
| 10.10.1578 | Budin Beylerbeyi Sokullu Mustafa Paşa’nın idamı. |
| 16.10.1578 | Dağıstan’daki Kumuk Şamhalı’nın tabiyyet ve itaatı. |
| 11.11.1578 | Üç gün üç gece süren birinci Şamahı Savaşı ve Özdemiroğlu Osman Paşa’nın zaferi. |
| 27.11.1578 | İkinci Samahı savaşı. |
| 07.12.1578 | Nahçivan Valisi ve “Şerefname” yazarı Şeref Hanın Van’da törenle karşılanması. |
| 07.01.1579 | Osman Paşa’nın Şamahı’dan Demirkapı’ya hareketi. Şirvan’ın tahliyesi. |
| 07.03.1579 | Osmanlı-İngiliz ticari ve siyasi ilişkilerinin başlaması. |
| 30.03.1579 | Safavilerin Tiflis’i kuşatmaları. |
| 11.07.1579 | Mustafa Paşa’nın ordusunun Erzurum’dan Kars’a hareketi. |
| 26.07.1579 | Ordu’nun Kars’a geri dönmesi. Kars Kalesi’nin temel atma töreni. |
| 22.08.1579 | Maraş Beylerbeyi Mustafa Paşa komutasındaki yardımcı kuvvetin Tiflis’e gelmesi. |
| 27.08.1579 | Hazar Denizi’nde Türk Deniz Kuvvetleri. Kars Kale inşaatının tamamlanması. |
| 22.09.1579 | Kars şehrinin inşaatının tamamlanması. |
| 04.10.1579 | Anadolu Beylerbeyi Cafer Paşa’nın Erivan seferi için hareketi. |
| 11.10.1579 | Kırım Hanı II. Mehmed Giray ile Özdemiroğlu Osman Paşa’nın Demirkapı’dan Şirvan’a hareketi. |
| 12.10.1579 | Veziriazam Sokullu Mehmed Paşa’nın katledilmesi. Veziriazamlığa ikinci vezir Ahmed Paşa’nın tayini. |
| 23.10.1579 | Özdemiroğlu Osman Paşa’nın Kırım Hanı ile birlikte Şamahı’ya girişi. Şirvan’ın alınması. |
| 07.01.1580 | İkinci Vezir Lala Mustafa Paşa’nın Doğu Serdarlığı’ndan azli, Üçüncü Vezir Sinan Paşa’nın serdarlık görevine getirilmesi. |
| 07.08.1580 | “Sultan Vekili” ünvanı ile Sadaret kaymakamı olan İkinci Vezir Lala Mustafa Paşa’nın vefatı. |
| 25.08.1580 | “Mührü Hümayun”un Doğu Serdarı Sinan Paşa’ya verilmesi. |
| 07.01.1581 | Safevilerin barış teklifi. |
| 06.07.1581 | Osmanlı Devleti ile Fransa arasında 3. dönem kapitülasyonlar. |
| 29.05.1582 | Sultan III. Murad’ın şehzadesi Mehmed’in Devlet tarihinde ilk defa 57 gün süren şenliklerle yapılan “Sünnet Düğünü”nün başlaması. |
| 06.12.1582 | Veziriazam Koca Sinan Paşa’nın azledilmesi. |
| 24.12.1582 | Veziriazamlığa İkinci Vezir Siyavuş Paşa’nın tayin edilmesi. |
| 16.03.1583 | “Münşaat” eserinin yazarı Feridun Beyin vefatı. |
| 28.03.1583 | Rumeli Beylerbeyi Ferhat Beyin vezaret payesi ile Doğu Serdarlığına tayini. |
| 29.03.1583 | İngiltere’nin ilk elçisinin, İstanbul’a gelmesi. |
| 11.05.1583 | İran’a karşı “Mesale Savaşı” ve Özdemiroğlu Osman Paşa’nın en büyük zaferi. |
| 03.06.1583 | Özdemiroğlu Osman Paşa’nın Şamahı, Şirvan’a gelişi. |
| 06.06.1583 | Şamahı Kalesi’nin temel atma töreni. |
| 20.07.1583 | Şamahı Kalesi’nin yapımının tamamlanması. |
| 21.10.1583 | Şirvan ve Dağıstan Serdarı Özdemiroğlu Osman Paşa’nın Demirkapı’dan İstanbul’a hareketi ve Kırım sorunu. |
| 07.12.1583 | Osmanlı tarihinde ilk defa olarak “Valide Sultan” ünvanı ile anılan Nur Banu Sultanın vefatı. |
| 17.12.1583 | Manisa valiliğine tayin edilen Şehzade Mehmed’in İstanbul’dan hareketi. |
| 24.04.1584 | Kırım Hanı II. Mehmed Giray’ın azli. Kırım meselesinin düzenlenmesi. |
| 28.06.1584 | Özdemiroğlu Osman Paşa’nın Kefe’den İstanbul’a gelişi. |
| 25.07.1584 | Veziriazam Siyavuş Paşa’nın azli. Osman Paşa’nın sadareti. |
| 18.12.1584 | Özdemiroğlu Osman Paşa’nın Kastamonu’ya gelmesi. |
| 07.08.1585 | Sokullu Mehmed Paşa’nın eşi Esma Sultan’ın vefatı. |
| 21.09.1585 | Tebriz yakınında “Abvar” savaşı. |
| 22.09.1585 | Tebriz şehrinin teslim olması. Azerbaycan’ın Osmanlı topraklarına katılması. Murassa saltanat tahtının, saltanatın sonuna kadar kullanılmak üzere III. Murad’a taktim edilmesi. |
| 25.09.1585 | Özdemiroğlu Osman Paşa’nın Tebriz’e girmesi. |
| 29.10.1585 | Veziriazam Özdemiroğlu Osman Paşa’nın vefatı. |
| 01.12.1585 | Sadaretin ikinci Vezir Mesih Paşa’ya verilmesi. |
| 14.04.1586 | Veziriazam Mesih Paşa’nın istifası. |
| 21.06.1587 | Kaptanı Derya Kılıç Ali Paşa’nın vefatı. |
| 09.02.1588 | Kandil akşamlarında cami minarelerinde ışıklandırma yapılması kararının uygulamaya başlaması. |
| 21.07.1588 | İran ile barış imzalanamadığı için Ordu’nun Erzurum kışlağından Gence’ye hareketi. |
| 02.04.1589 | “Beylerbeyi vakası” Osmanlı tarihinde ilk defa Yeniçerilerin kelle istemiye başlamaları. Veziriazam Siyavuş Paşa’nın azli. Sinan Paşa’nın sadareti. |
| 28.01.1590 | Safavi şehzadesi Haydar Mirza’nın İstanbul’a gelmesi. |
| 21.03.1590 | Osmanlı Devleti ile Safavi Devleti arasında barış imzalanması. |
| 29.10.1590 | Osmanlı Devleti ile Avusturya Devleti’nin barış antlaşmasının 8 yıl daha uzatılması. |
| 06.03.1591 | Sakarya, Sapanca, İzmit Körfezi kanalının açılması hakkında ferman çıkışı. Bu kararın 11 Nisan tarihli ferman ile iptali. |
| 01.08.1591 | Koca Sinan Paşa’nın azledilmesi, Vezaret makamına ikinci Vezir Ferhat Paşa’nın tayin edilmesi. |
| 08.09.1591 | İran elçisi Kara Ahmed Sultan’ın huzura kabulü ve arzlarının reddedilmesi. |
| 16.09.1591 | Lehistan elçisinin huzura kabulü ve haraç taktimi. |
| 04.04.1592 | Veziriazam Ferhad Paşa’nın azli ve Kanijeli Siyavuş Paşa’nın üçüncü sadareti. |
| 01.10.1592 | Avusturya İmparatoru’nun İstanbul elçisinin barışın Türkler tarafından bozulmasından dolayı haracın kesildiğini bildirmesi. |
| 26.01.1593 | Yeniçerilere verilen tahsisatın Sipahilere eksik verilmesi sebebiyle “almazuz” diye Sipahilerin isyan çıkarması, bastırılması. |
| 28.01.1593 | Veziriazam Siyavuş Paşa’nın uğursuzluğundan dolayı azli ve Koca Sinan Paşa’nın üçüncü sadareti. |
| 29.06.1593 | Kulpa bozgunu. Bosna Valisi Telli Hasan Paşa ile Sancak Beylerinden Sultanzade’nin ve bazı beylerin şehit olması. |
| 04.07.1593 | Kulpa bozgunu sebebiyle Avusturya’ya sefere karar verilmesi. İstanbul’daki elçinin hapsedilmesi. |
| 19.07.1593 | Koca Sinan Paşa’nın Avusturya seferi için hareketi. |
| 06.10.1593 | Bespiren Kalesi’nin teslim alınması. |
| 14.10.1593 | Polata Kalesi’nin teslim alınması. |
| 04.10.1593 | Istolni Belgrad bozgunu ve birçok kalenin elden çıkışı. |
| 08.11.1593 | Ordunun Budin’e gelişi. |
| 05.05.1594 | Ordunun “Hünkar Tepesi”nden “Sirem Sahrası”na geçmesi. |
| 01.06.1594 | Avusturyalıların Estergon ve Hatwan kuşatmalarını kaldırması. |
| 27.07.1594 | Tata Kalesi’nin teslim alınması. |
| 29.07.1594 | Saint Marton Kalesi’nin teslim alınması. |
| 11.08.1594 | Kırım Hanı Gazi Giray’ın orduya katılması. |
| 27.09.1594 | Yanık Kale’nin teslim alınması. |
| 05.10.1594 | Erdel, Eflak ve Boğdan Voyvodalarının Türklere karşı papalık makamı tarafından hazırlanan “Mukaddes İttifak” a katılmaları. |
| 13.10.1594 | Eflak ve Boğdan’da müslümanların kılıçtan geçirilmeleri. |
| 01.01.1595 | Eflak ordusunun İbrail Kalesi’ne taarruz edip şehri yakması. |
| 15.01.1595 | Sultan III.Murad’ın vefatı. |
| 27.01.1595 | Sultan III. Mehmed’in tahta çıkması. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan III. Mehmed Han
(1566- 1603)
Babası : Sultan III. Murad
Annesi : Safiye Sultan
Doğduğu Tarih : 26 Mayıs 1566
Padişah Olduğu Tarih : 27 Ocak 1595
Öldüğü Tarih : 22 Aralık 1603
Sultan III. Mehmed, onüçüncü padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Manisa’da doğdu. Annesinin gözetiminde ve etkisinde iyi eğitim alarak yetişti. Devrin önemli tarihçisi, Hoca Sadeddin Efendi’den tarih ve kültür derslerini, din eğitimini de din alimlerinden aldı. İyi bir dindar ve dürüst bir şehzade olarak yetişti.
Padişah olduğunda Osmanlı Devleti en geniş sınırlarına ulaşmış, 3 kıtaya yayılan büyük bir imparatorluk olmuştu. Görevi teslim aldığında Avusturya ile 1593 yılında başlayan savaş devam ediyordu. Macaristan’ın fethi tamamlanmış ve Eflak üzerine sefer kararı alınmıştı. Türklerin Viyana’ya harekete geçeceğini hesaplayan Batılı Devletler bu sefere karşı yeni bir haçlı ordusu toplamışlardı. Ordu komutanlarının yetersizliği ve kararsızlık Estergon Kalesi’nin kaybına sebep olmuştu. Bu yenilgi üzerine Sultan Mehmed, bir süredir değişmiş olan geleneği, padişahların ordunun başında sefere katılmasını tekrar başlatmak üzere Eğri Seferi’nin yapılmasına karar vermişti. Tarihimize “Kanije Savunması” olarak geçen ve Tiryaki Hasan Paşa komutasındaki orduyu destanlaştıran zafer kazanılmıştı. Sultan Mehmed, bu zaferden sonra İstanbul’a döndüğünde “Kanije Fatihi” olarak karşılanmış, zafer şenlikleri yapılmıştı.
Sultan Mehmed, içeride de bir süredir devleti tehdit eden Celalî isyanları ile uğraşmıştır. Ele başıları yok etmek, ordu ile harekete geçmeyi gerektirecek kadar büyümüş, devlet uzun süre bu isyanlarla uğraşmak zorunda kalmıştı. İstanbul’da Sipahi Ocağı Yeniçerilere karşı harekete geçmiş ve “Zorba İsyanı” yaşanmıştı. Padişah isyanlara son vermek için asilerle siyaset yolu ile anlaşma kararını uygulamaya koymuştu.
Padişah III. Mehmed, orta boylu, açık tenli, kumral saçlı ve yuvarlak sakallı idi. İyi eğitim alarak yetişmiş, aynı zamanda da güzel şiirler yazan bir şairdi. Hassas ve kötülükten uzak olması ve dürüstlüğü en büyük özelliği idi. Özellikle devlet işlerinin görülmesinde, annesi Safiye Sultan’ın etkisinde kalması da O’nun zaafı idi.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan III. Mehmed Han
(1566- 1603)
| 15.01.1595 | Sultan III. Murad’ın vefatı. |
| 27.01.1595 | Sultan III. Mehmed’in tahta çıkması. |
| 16.02.1595 | Koca Sinan Paşa’nın azli, Ferhat Paşa’nın üçüncü sadareti. |
| 27.04.1595 | Eflak seferine çıkan veziriazam Ferhat Paşa’nın Davutpaşa’dan hareketi. |
| 14.05.1595 | Eflak ve Boğdan ‘ın imtiyazlı Voyvodalık statüsüne son verilerek valilikle idare edilen vilayet idaresinin kurulması. |
| 07.07.1595 | Veziriazam Ferhat Paşa’nın azli. Koca Sinan Paşa’nın dördüncü sadareti. Rusçuk’ta Tuna üzerinde köprü kurulmaya başlanması. |
| 16.07.1595 | Vezir Sinan Paşa’nın cepheye gitmek üzere Davudpaşa karargâhına geçmesi. |
| 04.08.1595 | Estergon Kalesi’nin kuşatılması. |
| 07.08.1595 | Başkumandan Sinan Paşazade Mehmed Paşa’nın karargâhına geçmesi. |
| 19.08.1595 | Ordu’nun Rusçuk’ta kurulan köprüden Yerköy’e geçmesi. |
| 24.08.1595 | Kalugeran savaşı. |
| 28.08.1595 | Bükreş’in işgali. |
| 02.09.1595 | Estergon Kalesi’nin kahramanca bir müdafaadan sonra düşmana teslimi. |
| 13.09.1595 | Ordu’nun Bükreş’ten Tergovişte’ye hareketi. |
| 09.10.1595 | Veziriazam ve Serdarıekrem Ferhat Paşa’nın idamı. |
| 17.10.1595 | Ordu’nun Tergovişte’den Bükreş’e hareketi. |
| 27.10.1595 | Köprü faciası ve “Akıncı” ocağının kapatılması. |
| 31.10.1595 | Yerköyü Kalesi’nin düşmesi ve Türklerin kılıçtan geçirilmesi. |
| 19.11.1595 | Koca Sinan Paşa’nın azli, Lala Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 28.11.1595 | Veziriazam Lala Mehmed Paşa’nın vefatı. |
| 01.12.1595 | Koca Sinan Paşa’nın beşinci ve son sadareti. |
| 03.04.1596 | Veziriazam Koca Sinan Paşa’nın vefatı. |
| 04.04.1596 | İkinci Vezir Damad İbrahim Paşa’nın sadareti. |
| 20.06.1594 | Sultan III. Mehmed’in “Eğri Seferi” için İstanbul’dan hareketi. |
| 09.08.1596 | Ordu’nun Belgrad’a gelmesi. |
| 26.08.1596 | Salankamen’de kurulan Harp Meclisi’nde Sultan III. Mehmed’in başkanlığında savaş durumunun görüşülmesi. |
| 24.09.1596 | Eğri Kalesi’nin kuşatılması. |
| 12.10.1596 | Eğri Kalesi’nin alınması. |
| 26.10.1596 | Haçova meydan muharebesi. Osmanlı tarihinde parlak zaferle sonuçlanan meydan muharebelerinin sonuncusu. |
| 27.10.1596 | Veziriazam Damad İbrahim Paşa’nın azledilmesi ve göreve Cağaloğlu Sinan Paşa’nın getirilmesi. Ordu yoklaması ve Cağaloğlu Sinan Paşa’nın Anadolu’yu kana bulayan kararları. |
| 05.12.1596 | Cağaloğlu Sinan Paşa’nın azli. Damad İbrahim Paşa’nın ikinci kez sadareti. |
| 22.12.1596 | Sultan III. Mehmed’in Eğri seferinden İstanbul’a dönüşü ve törenle karşılanması. |
| 11.10.1597 | Tata Kalesi’nin alınması. |
| 03.11.1597 | Veziriazam Damad İbrahim Paşa’nın azledilmesi ve Hadım Hasan Paşa’nın sadareti. |
| 29.03.1598 | Yanık Kalesi’nin düşman hilesi veya ihaneti sebebiyle düşmesi. |
| 09.04.1598 | Eminönü’ndeki Yenicaminin temel atılması töreni. Hadım Hasan Paşa’nın azli. İkinci Vezir Cerrah Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 10.09.1598 | Arad Kalesi’nin işgali. |
| 28.09.1598 | Avusturya’lıların Budin Kalesi’ni kuşatmaları. |
| 01.10.1598 | Varat’da toplanan Harp Meclisi’nin kuşatma kararı. |
| 02.10.1598 | Budin kuşatmasının kaldırılması. |
| 03.10.1598 | Varat kuşatmasının kaldırılması. |
| 20.10.1598 | Szolnok konağında çıkan yeniçeri isyanı üzerine Budin’e gidilmekten vazgeçilmesi. |
| 06.01.1599 | Veziriazam Cerrah Mehmed Paşa’nın azli. Damad İbrahim Paşa’nın üçüncü sadareti. |
| 15.05.1599 | Damad İbrahim Paşa’nın “Uyvar Seferi”ne hareketi. |
| 18.09.1599 | Ordunun Budin önlerine gelmesi. |
| 30.09.1599 | Ordunun Peşte’den Ciğerdelen’e hareketi. |
| 02.10.1599 | “Tacüt Tevarih” yazarı Şeyhülislam Hoca Sadeddin Efendi’nin vefatı. |
| 14.10.1599 | Düşman topraklarına akın hareketleri. |
| 18.10.1599 | Eflak Voyvodası asi Mihail’in orduya elçi gönderip itaatını bildirmesi. |
| 07.04.1600 | Divan şiirinin büyük ustalarından Bâki’nin ölümü. |
| 14.08.1600 | Ordunun Belgrad’dan Kanije Seferine hareketi. |
| 12.09.1600 | Kanije muhasarası. |
| 23.091600 | Anadolu’da devam eden Celali isyanına karşı gönderilen kuvvetleri. Kaynari yakınlarında mağlup eden Kara Yazıcı Halim Şah’ın Anadolu’da saltanat ilan etmesi. |
| 22.10.1600 | Kanije Kalesi’nin teslim alınması. |
| 10.07.1601 | Sadrazam Damad İbrahim Paşa’nın ölümü. |
| 22.07.1601 | Yemişçi Hasan Paşa’nın sadareti. |
| 09.08.1601 | Sadrazamın Belgrad’a Hareketi. |
| 12.08.1601 | Celali İsyanı başı Kara Yazıcı Halim Şah’ın Sepetli muharebesinde mağlup edilmesi. |
| 19.08.1601 | Eflak Voyvodası Mihail’in Avusturyalılarca öldürülmesi. |
| 09.09.1601 | Alman, İtalyan, İspanyol, Fransız, Macar ve Malta askerlerinden kurulan Hıristiyan Müttefik ordusunun Kral Ferdinand komutasında Kanije Kalesi muhasarası. |
| 18.11.1601 | Düşman ordusunun Kanije gazilerine mağlup olarak kaçması. |
| 20.03.1602 | Celalilere karşı harekete geçen Hasan Paşa’nın öldürülmesi. |
| 12.07.1602 | “İstoln-i Belgrad” Kalesi’nin muhasarası. |
| 06.08.1602 | “İstoln-i Belgrad” Kalesi’nin alınması. |
| 08.03.1603 | Padişah III. Mehmed’in, Celalilerle siyasetten anlaşma kararı. Cağaloğlu Sinan Paşa’nın isyan başı Deli Hasan’la görüşmek için görevlendirilmesi. |
| 14.07.1603 | Peşte bozgunu. |
| 22.07.1603 | Eski Budin muharebesi. |
| 26.09.1603 | Tebriz şehrinin Safavi egemenliğine geçmesi. |
| 29.09.1603 | Soyan Bozgunu. Şah Abbas kuvvetlerinin Osmanlı birliklerini mağlup etmesi. |
| 04.10.1603 | Veziriazam Yemişçi Hasan Paşa’nın azli. |
| 16.10.1603 | Yemişçi Hasan Paşa’nın idamı. Malkoç Ali Paşa’nın sadareti. |
| 21.10.1603 | Tebriz Kalesi’nin Safavilere teslimi. Nahçıvan’ın tahliyesi. |
| 15.11.1603 | Erivan şehrinin, Şah Abbas’a teslimi. |
| 20.11.1603 | Sultan III. Mehmed’in ölümü. |
| 21.12.1603 | I. Ahmed’in Padişah olması. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan I. Ahmed Han
(1590-1617)
Babası : Sultan III. Mehmed
Annesi : Handan Sultan
Doğduğu Tarih : 18 Nisan 1590
Padişah Olduğu Tarih : 21 Aralık 1603
Ölümü : 22 Kasım 1617
Sultan Ahmed, ondördüncü padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Eski geleneği bozarak kardeşi şehzade Mustafa’yı katletmedi. Küçük yaşta saltanat sorumluluğunu teslim aldığında devlet doğuda İran ile batıda da Avusturya ile harp halinde idi. İran ile yapılan revan muhasarası başarılı olamamış devlet Gence ve Şirvan’ı İran’a bırakmak zorunda kalmıştı. Macaristan’ı almaya yönelik Avusturya seferinde ise iki tarafın anlaşması ile Kasım 1606’da “Zitvatorok” barışının imzalanmasıyla savaş durumuna kısa bir ara verilmişti.
Saltanatı sırasında içeride devleti en çok meşgul eden önemli bir mesele de Celali isyanları idi. Veziri Kuyucu Murad Paşa ile Canbolatoğlu ve diğer isyancıların devlete karşı hareketlerini önlemeye çalıştı. Genç yaşında olmasına rağmen cesur kararlar alabilen ve uygulayan bir yapıya sahipti. Halk içine girmediğinden fazla tanınmaz ve sevilmezdi. Çok hesaplı hareketi, askere yeterince bahşiş dağıtılmaması, asker arasında da tedirginliğe sebep olmuştu. Saltanatı sırasında haremin, kadın sultanların devlet işlerine karışmalarını engellemiş, bir bakıma da Saltanat çekişmelerinden devleti korumuştur. Sadrazamı Kuyucu Murad Paşa ile ülke içinde içki içilmesini yasaklamış, aykırı hareket edenleri de şiddetle cezalandırmıştı.
Sultan Ahmed Osmanlı Mimarisi’nin en büyük eserlerinden olan, adını verdiği camii yapılırken işçi gibi çalışmış, eteğinde toprak taşımıştır. Çok zeki olan padişah iyi bir eğitim almış, genç yaşta olgunlaşmıştı. Açık tenli, orta boylu ve güleç bir yüzü vardı.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan I. Ahmed Han
(1590-1617)
| 20.11.1603 | Sultan III. Mehmed’in ölümü. |
| 21.12.1603 | I. Ahmed’in Padişah olması. |
| 29.12.1603 | Malkoç Ali Paşa’nın veziriazam olması. |
| 23.01.1604 | Padişah I. Ahmed’in sünnet olması. Padişah olduğunda 14 yaşında bulunan I. Ahmed bu yaşına kadar sünnet edilmemişti. |
| 02.02.1604 | İmparatorluğun ilişkilerinde Doğu ve Batı cephelerinin kurulması. |
| 30.05.1604 | Veziriâzam Ali Paşa’nın Batı Cephesi serdarlığına; Cağaloğlu Sinan Paşa’nın Doğu Cephesi serdarlığına getirilmesi. Malkoç Ali Paşa’nın Batı Cephesine, Belgrad’a hareketi. |
| 08.06.1604 | Erivan Kalesi’nin Safavilere teslimi ve Safavilerin Karabağ, Şirvan ve Gürcistan’a etkilerinin başlaması. |
| 15.06.1604 | Doğu Serdarı Sinan Paşa’nın Safavi Cephesine hareket. |
| 26.07.1604 | Malkoç Ali Paşa’nın Belgrad’da ölmesi. |
| 05.08.1604 | Lala Mehmed Paşa’nın sadareti ve Batı Cephesi serdarlığı. |
| 25.09.1604 | Peşte’nin yeniden alınması. |
| 15.10.1604 | Vaç Kalesi’nin işgali. |
| 18.10.1604 | Estergon kuşatması. |
| 08.11.1604 | Doğu ordusunun Kars’a gelmesi. |
| 09.02.1605 | Veziriazam ve Serdarıekrem’in İstanbul’a dönüşü. |
| 21.05.1605 | Veziriazamın Belgrad’a hareketi. |
| 14.06.1605 | Avusturya işgalinde bulunan Erdel’in isyanı. |
| 29.08.1605 | Estergon kuşatması. Ciğerdelen işgali. |
| 08.09.1605 | Vişegrad Kalesi’nin teslim alınması. |
| 09.09.1605 | Urumiye Gölü çevresinde Osmanlı ordusunun bozulması. |
| 19.09.1605 | Tepedelen Kalesi’nin fethi. |
| 03.10.1605 | Estergon Kalesi’nin fethi. |
| 18.10.1605 | Büyük Avusturya akını. |
| 12.11.1605 | Celalilerin, Osmanlıları Bolvadin’de bozguna uğratmaları. |
| 20.11.1605 | Veziriâzam Lala Mehmed Paşa’nın Macar Kralını kabul ederek taç giydirmesi. Erdel ve Macaristan’ın Osmanlı himayesine alınması. |
| 15.01.1606 | Osmanlı Devleti’nde ilk tütün ithalinin başlaması. (İlk Kahve ithali Kanuni devrindedir. İthali İngilizler gerçekleştirmiştir.) |
| 16.03.1606 | Lala Mehmed Paşa’nın İstanbul’a dönmesi. |
| 21.06.1606 | Lala Mehmed Paşa’nın ölümü, yerine Derviş Paşa’nın geçmesi. |
| 19.09.1606 | Canbulatoğlu isyanı. |
| 20.10.1606 | Zitvatorok Barış görüşmeleri. (Osmanlı-Avusturya) |
| 09.12.1606 | Veziriazam Derviş Paşa’nın idamı. |
| 11.12.1606 | Veziriazamlığın Batı Serdarı Kuyucu Murad Paşa’ya verilmesi. |
| 17.01.1607 | Celalilerin Nif Kalesi’ni ve çevresini ele geçirmeleri. |
| 15.06.1607 | Veziriazam Kuyucu Murad Paşa’nın Celali isyanlarını etkisiz kılmak için Anadolu Serdarlığına atanması ve İstanbul’dan hareket etmesi. |
| 22.10.1607 | Oruç Ovası zaferi. (Canbulatoğlu Ali Paşa ile Lübnan dürzilerinden Şeyh Fahreddin’in yenilmesi.) |
| 30.10.1607 | Kilis’in işgali. |
| 09.11.1607 | Haleb’in işgali-Halep Kalesi’nin alınması. |
| 17.04.1608 | Ordu’nun Halep’ten ayrılması. |
| 05.08.1608 | Kalenderoğlu’nun Alaca-Çayında bozgunu. |
| 18.12.1608 | Veziriazâm Kuyucu Murad Paşa’nın İstanbul’a dönmesi. |
| 01.08.1609 | Kâbe örtülerinin İstanbul’dan gönderilmesi. |
| 08.10.1609 | Sultanahmet Camii’nin temeli’ni atma töreni. |
| 29.04.1610 | Veziriâzam ve Serdarıekrem Kuyucu Murad Paşa’nın İran Seferine çıkışı. |
| 16.09.1610 | Ordu’nun Erzurum’a varışı. |
| 11.10.1610 | Acı Çay karşılaşması. |
| 16.10.1610 | Ordu’nun Tebriz’den Diyarbakır’a dönüşü. Safavilerle harp etmeden anlaşmaya varılması. |
| 05.08.1611 | Kuyucu Murad Paşa’nın ölümü. |
| 22.08.1611 | Diyarbakır Beylerbeyi Nasuh Paşa’nın Sadâreti. |
| 20.11.1612 | Osmanlı-Safavi barışı. |
| 07.08.1613 | İçki yasağı, tüm Osmanlı ülkesinde içki bulundurmak, satmak, almak, içmek yasak edilmiştir. |
| 13.05.1614 | Donanmanın Malta ve Trablusgarp seferine çıkışı. |
| 01.07.1614 | Erdel sorununun çözümü. |
| 06.07.1614 | Malta akını. |
| 18.07.1614 | Trablusgarp’dan hareketle Mora’nın güneyine baskın. |
| 08.1614 | Kazakların Sinop baskını ve etkisiz kılınmaları. |
| 17.10.1614 | Nasuh Paşa’nın idamı. “Öküz” Kara Mehmed Paşa’nın sadarete getirilmesi. |
| 22.05.1615 | Kara Mehmet Paşa’nın İran seferine çıkması. |
| 17.04.1616 | Bosna Valisi İskender Paşanın Boğdan Seferi ve zaferi. |
| 18.04.1616 | Serdarıekrem Kara Mehmet Paşa’nın ordusu ile Erzurum’a hareketi. Hedef Revan Kalesi’nin alınması. |
| 08.06.1616 | Ordu’nun Kars’a ulaşması. |
| 11.09.1616 | Erivan kuşatması. Erivan kuşatmasının kaldırılması. |
| 05.11.1616 | Ordu’nun Erzurum kışlağına dönüşü. |
| 17.11.1616 | Veziriazam Kara Mehmed Paşa’nın azli; yerine Kaptanı Derya Halil Paşa’nın ilk sadareti. |
| 09.06.1617 | Sultanahmed Camiinin açılışı. |
| 15.06.1617 | Ekrem Halil Paşa’nın İran seferine çıkması. |
| 27.09.1617 | Osmanlı-Lehistan barışı. |
| 22.11.1617 | Sultan I. Ahmed’in ölümü. Kardeşi Sultan I. Mustafa’nın padişah olması. |
Sultan I. Mustafa
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan I. Mustafa Han
(1592-1639)
Babası : Sultan III. Mehmed
Annesi : İsmi tarihe kaydedilmemiş.
Doğduğu Tarih : Hicri 1000 (M: 1591/1592)
Padişah Olduğu Tarih : 22 Kasım 1617
Tahttan İndirildiği Tarih : 26 Şubat 1618
Ölümü : Ocak 1639
Sultan Mustafa, onbeşinci padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Babası Manisa’da Sancak Beyi iken dünyaya gelmiştir. Kardeşi I. Ahmed’in genç yaşta vefatı üzerine 22 Kasım 1617’de tahta çıkmıştır.
İlk iktidarı üç ay (97 gün) sürmüştür. Sultan Mustafa, 20 Mayıs 1622’de, II. Osman’ın katledilmesi üzerine ikinci defa tahta çıkarıldı. İkinci Saltanatı da bir yıl, dört ay kadar devam etti.
Şehzadeliğinde Saray’da yaşadığı hayat sağlığını bozmuştu. Devletin içinde bulunduğu sorunlarla yakından ilgilenme fırsatı bulamamıştı. Devletin iç meseleleri karışık olduğu gibi doğuda ve batıda savaşlar devam ediyordu. Her padişahın tahta çıktığında mutad olduğu gibi onbeşinci sultan olarak tahta çıkan Mustafa’nın cülus töreninde de askere ve ocaklıya ulufeleri dağıtılmıştı. Kapıkulu askerî cülus bahşişlerini aldıkları halde I. Mustafa’nın padişah olmasına muhalefet etmişlerdi.
Sultan Mustafa, zayıf vücutlu, minyon yapılı, solgun fakat güzel yüzlü idi. Sakalları seyrekti. İri siyah gözlü, solgun bakışlı idi. Yaşamı daha çok Üsküdar ve Davutpaşa Sarayı’nda geçmiştir.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan I. Mustafa Han
(1592-1639)
| 22.11.1617 | Sultan I. Ahmed’in ölümü. I. Mustafa’nın padişah olması. |
| 26.12.1618 | Sultan I. Mustafa’nın tahttan indirilmesi. II. Osman’ın padişah olması. |
| 19.05.1622 | Veziriazamın ve Dârüssâde Ağasının Yeniçeri ve Sipahiler tarafından öldürülmesi. Sultan II. Osman’ın tahttan indirilmesi. Sultan I. Mustafa’nın ikinci defa tahta çıkarılması. |
| 20.05.1622 | Veziriazam’ın öldürülmesi. Kara Davud Paşa sadareti ve Genç Osman’ın Yedikule’de şehit edilmesi. |
| 13.06.1622 | Kara Davud’un azli. Mere Hüseyin Paşa’nın sadareti. |
| 24.06.1622 | Sultan I. Mustafa’nın, Genç Osman dönemindeki kıyafeti kaldırması. |
| 08.07.1622 | Mere Hüseyin Paşa’nın azli, Lefkeli Mustafa Paşa’nın sadareti. |
| 21.09.1622 | Lefkeli Mustafa Paşa’nın azli, Gürcü Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 01.10.1622 | Lehistan Kazaklarının Karadeniz harekâtlarına son veren Donanmanın İstanbul’a dönüşü. |
| 17.11.1622 | Abaza Paşa isyanı. Erzurum Kalesi’nden çıkarılan Yeniçerilerin İstanbul’a gelmesi. Abaza Paşa’ya kızan Yeniçerilerin İstanbul’da yangın çıkarmaları, esnafa zarar vermeleri. İsyan eden yeniçerilerin ulemayı Fatih camiinde toplaması. |
| 02.01.1623 | Genç Osman’ı öldürenlerin, öldürülmesi fermanı. |
| 05.02.1623 | Gürcü Mehmed Paşa’nın azli, Mere Hüseyin Paşa’nın ikinci sadareti. |
| 30.08.1623 | Mere Hüseyin Paşa’nın azli, Kemankeş Kara Ali Paşa’nın sadareti. |
| 10.09.1623 | Sultan I. Mustafa’nın tahttan indirilmesi. IV. Murad’ın padişah olması. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan II. Osman Han
Babası: Sultan 1. Ahmed
Annesi: Mahfiruz Sultan
Doğum Tarihi: 3 Kasım 1604
Tahta Çıkışı: 26 Şubat 1618
Tahttan İndirildiği Tarih: 19 Mayıs 1622
Ölümü: 20 Mayıs 1622
Sultan 11. Osman, onaltıncı padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Sultan
Osman genç yaşta tahta çıktığı zaman, ilk iş olarak idari görevlerde, divan üyeleri arasında değişiklik yaptı. Devlet doğuda Iran ile batıda Lehistan ile süren iki savaş arasında kalmıştı. 11. Osman gerekli düzeni kurduktan sonra, askerin itirazına rağmen, Lehistan üzerine sefere karar verdi ve sefere de şahsen katıldı. Saltanatta bulunduğu senelerde devlet Istanbul'da arka arkaya gelen tabii afetlerle uğraşmak zorunda kalmıştı 1621 de Istanbul Bedesteni'nin bir bölümü, bir sene sonra da kalan kısmı yanmıştı.
Sultan Osman'ın en önemli düşüncesi, yeniçerileri ve yeniçeri ocağını ortadan kaldırmak idi. Bunun için güvendiği görevlilerIe hazırlıklara başladı. Yerine yeni askerT bir disiplinin nasıl kurulacağı konusunda da çalışmalar yapıldı. Bu faaliyet ocaklı tarafından haber alındı ve bir takım isteklerle Sultanahmet meydanında toplanarak isyan ettiler. Padişahın kendilerini ortadan kaldıracağını anladıklarından ondan önce davranıp sarayı bastıIar. Sultan Mustafa'yı tahta geçirdiler. Reformist bir padişahı da boğarak öldürdüler.
Sultan Osman iyi yetişmiş bir şehzade idi ve devletin idaresini çok genç yaşta teslim almasına karşın, iktidar sorumluluğunu taşıyacak güçte idi. Aceleci bir yapıya ve hırçın bir karaktere sahipti. Atılgan, cesur ve akıllı idi. Devletin içinde bulunduğu durumu yakından biliyor, devletin güçlenmesinin, yapılacak reformlarla sağIanacağına inanıyordu Atalarının devlet topraklarını korumadakı başarı ve kazandıkları zaferlerden gurur duyuyordu.
Genç Osman orta yapılı, açık tenli, yakışıklı bir fiziğe ve çok kuvvetli bir bünyeye sahipti. Ruhen de çok hassastı. İyi bir şairdi ve Farisi mahlası ile şiirler yazardı.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan I. Mahmud Han
(1696-1754)
Babası : Sultan II. Mustafa
Annesi : Saliha Sultan
Doğduğu Tarih : 2 Ağustos 1696
Padişah Olduğu Tarih : 2 Ekim 1730
Ölümü : 13 Aralık 1754
Sultan Mahmud, yirmidördüncü padişahı olarak, Ekim 1730’da Osmanlı tahtına çıktı. Sultan Mahmud, anne kucağında ve onun sevgisi ile büyümüş ve dönemin en ünlü hocalarından iyi bir eğitim almıştı. Güçlü zekası ve öğrenme isteği, kısa zamanda çok bilgili olmasını sağlamıştı. Edebiyat ile uğraşmayı ve şiir yazmayı seviyordu. Şiirlerini “Sebkati” mahlası ile yazdı ve güzel besteler yaptı. Hat sanatı ile de ilgilendi ve güzel çalışmalar yaptı. Ülkenin fikri kalkınması için önemli çalışmalar yaptırdı. Yeni kurulan matbaa ile yakından ilgilendi ve çalışmalarına hız kazandırdı. En büyüğü Ayasofya’da olmak üzere çeşitli kütüphaneler kurdu. Eğitimin yaygınlaşması için mektepler açtı.
Sevimli, güzel bir yüzü, minyon bir bedeni, gür siyah sakalı ve düşük omuzları vardı. İyiliksever bir kalbe ve hassas bir ruha sahipti. 1750 İstanbul yangınında birçok tarihi bina ve çarşı zarar görmüştü. Çarşı esnafına haber göndermiş, zarar ve ziyanlarını kendi özel bütçesinden ödemişti.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan I. Mahmud Han
(1696-1754)
| 01.10.1730 | III. Ahmed'in tahtan ferâgatı. I. Mahmud'un Padişah olması. |
| 14.11.1730 | Patrona Halil ve arkadaşlarının yok edilmesi. |
| 05.12.1730 | Lale Devri'nin en önemli şairi Nedim'in ölümü. |
| 11.12.1730 | İbrahim Paşa'nın öldürülmesi. Mehmed Paşa'nın sadareti. |
| 22.01.1731 | Silâhdar Mehmed Paşa'nın azli. İbrahim Paşa'nın sadareti. |
| 30.07.1731 | Kirmanşah'ın alınması ve Erdelan Eyaleti'nin işgali. |
| 10.09.1731 | İbrahim Paşa'nın azli. Topal Osman Paşa'nın sadareti. |
| 16.09.1731 | Korican zaferi ve Hemedan'ın alınışı. |
| 11.10.1731 | Urmiye'nin fethi. |
| 10.01.1732 | Osmanlı-Safavi barışının imzalanması. |
| 12.03.1732 | Topal Osman Paşa'nın azli. Ali Paşa'nın sadareti. |
| 12.12.1733 | Nadir Han'ın Osmanlı-Safavi Barışı'nı bozarak Bağdad saldırısı. |
| 19.07.1733 | Anadolu Beylerbeyi Topal Osman Paşa'nın Bağdad zaferi. |
| 12.07.1735 | Ali Paşa'nın azli. Bağdad Valisi İsmail Paşa'nın sadareti. |
| 24.12.1735 | İsmail Paşa'nın azli. Gürcü İsmail Paşa'nın sadareti. |
| 09.01.1736 | İsmail Paşa'nın azli. Seyyid Mehmed Paşa'nın sadareti. |
| 16.06.1736 | Barışı ihlal eden Rusların Azak ve Kılburun Kaleleri'ni işgali. Sultan III. Ahmed'in vefatı. Osmanlı-Rus seferi sebebiyle İran'lılarla barış imzalanması. |
| 12.11.1736 | Kırım Hanı Fetih Giray'ın Hanlık arazisini istila eden Ruslara karşı büyük zaferi. |
| 04.08.1737 | Avusturyalılara karşı Banyaluka zaferi. |
| 06.08.1737 | Seyyid Mehmed Paşa'nın azli. Abdullah Paşa'nın sadareti. |
| 19.12.1737 | Muhsinzade Abdullah Paşa'nın azli. Mehmed Paşa'nın sadareti. |
| 15.08.1738 | Orsova Kalesi'nin alınması ve Rusların Özü ve Kılburun Kaleleri'nden çekilmeye mecbur edilmeleri. Hisarcık zaferi ve Belgrad yolunun yeniden açılması. |
| 22.03.1739 | Mehmed Paşa'nın azli. Hacı Ivaz Mehmed Paşa'nın sadareti. |
| 19.08.1739 | Hotin Kalesi'nin düşman eline geçmesi. |
| 01.09.1739 | Belgrad ateşkesi gereğince Avusturyalıların Sırbistan'dan Rusların da Karadeniz Bölgesi'nden uzaklaştırılmaları. |
| 05.09.1739 | Hotin Kalesi'nin alınması. |
| 23.06.1740 | Mehmed Paşa'nın azli. Nişancı Ahmed Paşa'nın sadareti. |
| 21.04.1742 | Ahmed Paşa'nın azli. Hekimoğlu Ali Paşa'nın sadareti. |
| 23.09.1743 | Ali Paşa'nın azli. Seyyid Hasan Paşa'nın sadareti. |
| 27.09.1743 | Nadir Şah'ın sekiz gün süren Musul kuşatmasındaki başarısızlığı. |
| 23.08.1745 | Kagâverd Savaşı'nda Nadir Şah'ın başarı kazanması. |
| 05.04.1746 | Nadir Şah'ın iki devlet arasında yapılan görüşmelerde dini ve askerî isteklerinden vazgeçmesi üzerine Kasrı Şirin Andlaşması'nın yeniden kabul edilmesi. Osmanlı ile İran arasındaki sınırın kesin olarak çizilmesi. |
| 09.08.1746 | Hasan Paşa'nın azli. Tiryaki Mehmed Paşa'nın sadareti. |
| 24.08.1747 | Mehmed Paşa'nın azli. Seyyid Abdullah Paşa'nın sadareti. |
| 03.01.1750 | Abdullah Paşa'nın azli. Mehmed Emin Paşa'nın sadareti. |
| 26.03.1750 | Çarşılar yangını. Sultan I. Mahmud'un kendi parasıyla esnafın uğradığı bütün zararı ödemesi. |
| 01.07.1752 | Mehmed Emin Paşa'nın azli. Köse Mustafa Paşa'nın sadareti. |
| 21.10.1754 | Uzunçarşı yangını. |
| 13.12.1754 | I. Mahmud'un ölümü. III. Osman'ın padişah olması. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan III. Osman Han
(1699-1757)
Babası : Sultan II. Mustafa
Annesi : Şehsuvar Sultan
Doğduğu Tarih : 2 Ocak 1690
Padişah Olduğu Tarih : 13 Aralık 1754
Ölümü : 29/30 Ekim 1757
Sultan III. Osman, yirmibeşinci padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Şehzadeliği sarayda gözetim altında geçmişti. İyi bir eğitim almış, kendini yetiştirmişti. Yumuşak karakteri olmasına karşın, çabuk kızar ve sinirli hareket ederdi.
Anlayamadığı konularda, telaşa kapılır, verdiği emrin hemen yerine getirilmesini isterdi. Çok meraklı bir kişiliğe sahip olduğundan, her şeyi öğrenmeye çalışırdı. Yakın çevresinin etkisinde kalırdı.
Sadaret süresinde, devletin daha önce yaptığı antlaşmalar sebebiyle siyasi olarak önemli sayılacak bir dönem yaşanmamıştır. Daha ziyade doğu sınırlarda bazı olaylar ve isyanlarla uğraşılmıştır. Nispeten barış döneminin yaşanması ve kendi saltanat süresinin kısa olmasına rağmen, çok sık sadrazam değiştirilmiş iyi yetişmiş devlet adamları gereksiz yere harcanmıştır.
Tahta çıktığı senelerde İstanbul’da görülmemiş şekilde, çok uzun ve şiddetli geçen bir kış yaşanmıştı. Haliç donmuş. Defterdar iskelesinden Sütlüce’ye buz üstünde gidilebilmişti. Fakat halk sıkıntı çekmişti. İkinci felaket de 36 saat aralıksız devam eden İstanbul yangınında yaşanmıştı. Hocapaşa çevresinde başlayan yangın tüm ahşap evleri yakmıştı. Bunun yaraları sarılırken, kısa bir süre sonra Cibali çevresinde onarılmakta olan bölgede yine yangın çıkmış. 48 saat devam etmiş, yaklaşık iki bin ev, bin dükkan, beşyüzden fazla değirmen, ikiyüz camii ve mescit, yetmiş hamam ve han kül olmuştu. İnsanlar evsiz kaldığı gibi salgın hastalık da yayılmıştı.
Sultan Osman orta boylu ve çok şişmandı. Fazla kiloları genel görüntüsünü etkilediği gibi, yürümesine de engel olurdu. Bedenine göre küçük yüzlü, açık tenli ve ela gözlü idi. Tedbil gezmeyi çok sever, gece gündüz ne zaman isterse, özellikle ulema kıyafeti giyerek, at üzerinde şehri gezerek halka ve esnafa bahşiş dağıtırdı. Halkın giyimi ile yakından ilgilenir, kurallara aykırı gezenlerin, uyarılmasını isterdi. Üsküdar İhsaniye’de bir camii ile bir mescit ve Ahırkapı Feneri’ni yaptırmıştır. Sultan I. Mahmud zamanında yapımına başlanan “Nur-ı Osmanî” cami, medrese ve kütüphanesi ile bahçesinde türbe yaptırarak, kendi adıyla bir hayır külliyesini de tamamlamıştır.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan III. Osman Han
(1699-1757)
| 13.12.1754 | I. Mahmud’un ölümü. III. Osman’ın Padişah olması. |
| 11.01.1755 | Haliç’in donması. Deniz üzerinden yaya olarak karşıya geçilebilmesi. |
| 22.01.1755 | Sultan Osman’ın Eyüp Sultan’da kılıç kuşanması. Büyük İstanbul yangını. Mahmudpaşa çarşısı ve hamamını ve çevresindeki evleri yok eden onsekiz saat devam eden yangın. İstanbul’da erken gelen görülmemiş kış. Haliç donmuş. Edirne yolu aylarca karla kaplı kalmıştı. |
| 15.02.1755 | Bahir Mustafa Paşa’nın azli. Başdefterdar Hekimoğlu Ali Paşa’nın üçüncü sadareti. |
| 18.05.1755 | Ali Paşa’nın azli. Naili Abdullah Paşa’nın sadareti. |
| 24.08.1755 | Abdullah Paşa’nın azli. Nişancı Bıyıklı Ali Paşa’nın sadareti. |
| 27.09.1755 | Büyük İstanbul yangını. Sirkeci, Hocapaşa çevresinde gece yarısı başlayan yangın. Yangın Bahçekapı ve Paşakapısı arasında Babıâli’yi de içine alarak Divanyolu’nda sona ermişti. Otuzaltı saat rüzgârla devam eden yangın can ve mal kaybına sebep olduğu gibi en önemli devlet dairelerinin ve içindeki tüm resmi belgelerin de yanmasına sebep olmuştu. |
| 25.10.1755 | Ali Paşa’nın azli ve Yirmisekizzâde Mehmed Said Paşa’nın sadareti. |
| 05.12.1755 | Nur-ı Osmaniye Camii’nin açılışı. |
| 01.04.1756 | Mehmed Said Paşa’nın azli ve Köse Bâhir Mustafa Paşa’nın sadareti. |
| 05.1756 | Mısır ve Bağdat’ta devlete karşı hareket. Garp ocaklarının durumunun bozulması ve buraların devlete karşı güçlerin eline geçmeye başlaması. Rusya’nın, Lehistan’ın zayıflaması. Osmanlı Devleti’nin yeterince etkin olamaması neticesinde Boğdan tarafında etkinlik kazanmaya başlaması. |
| 06.1756 | Sultan III. Ahmed’in büyük şehzadesi Mehmed’in, şehirdeki veba salgını sebebiyle 42 yaşında vefatı. Nur-ı Osmaniye Camii’nin inşaatının tamamlanarak törenle açılması. |
| 04.07.1756 | Büyük İstanbul yangını. |
| 11.01.1757 | Mustafa Paşa’nın azli. Koca Ragıp Mehmet Paşa’nın sadareti. |
| 29.10.1757 | III. Osman’ın ölümü. |
| 30.10.1757 | III. Mustafa’nın Padişah olması. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan III. Mustafa Han
(1717-1774)
Babası : Sultan III. Ahmed
Annesi : Mihrimah Sultan
Doğduğu Tarih : 28 Ocak 1717
Padişah Olduğu Tarih : 30 Ekim 1757
Ölümü : 21 Ocak 1774
Sultan Mustafa, yirmialtıncı padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Annesinin desteği ile iyi bir eğitim alarak yetişti. Sarayda serbest olarak büyüdüğü için devlet işlerini de yakından öğrenme fırsatı oldu. Çok zeki idi ve çalışmayı da çok seviyordu. Devletin bozulan düzeninin, yapılacak ıslahatlarla düzeleceğine inanıyordu.
Ancak devlet kurumlarında yapılacak ıslahatların batı taklidi değil, devletin geleneksel yapısı içinde kuruluş temellerinin modernleştirilerek günün ihtiyaçlarına cevap veren hale getirilmesi gerektiğini düşünüyordu. Bunu da hukukçuların yapacağına güveniyordu. “Bir ülkenin hukukçusu bozulursa, adaleti de bozulur, adalet olmayan memlekette dirlik ve düzenlik kalmaz” diyordu.
Sultan III. Mustafa saltanatının süresinde en önemli dış sorun olarak Rusya meselesi ile meşgul olmak zorunda kalmıştı. 1763 Çihrin Seferi ile başlayan dönemde Rusya Çariçesi Katerina, Osmanlı himayesinde olan Polonya’ya asker göndermiş ve Kont Stanislas Ponyatowski’yi de tahta geçirmişti. Diplomatik yollardan meselenin halledilmesine çalışılmış ise de sonuç alınamamıştı. İki devlet arasında başlayan savaş 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’nın imzalanmasına kadar devam etmişti. Padişah devleti güçlendirmek, sorunları çözmek çabalarının netice vermemesi neticesinde üzüntüsünden hasta olmuştu. Bu antlaşmanın kendinden sonra imzalanması da devletin hayatında önemli bir dönüm noktası olmuştu. Göreve geldiğinde dolu olarak teslim aldığı devlet hazinesini, savaşa rağmen dolu olarak teslim etmişti.
Sultan Mustafa orta boylu, açık beyaz tenli, biraz çekik gözlü ve kumral sakallı idi. Çok yumuşak kalpli ve dindar bir kişiliğe sahipti. Haksızlığı hiç sevmez, adaletin yerine gelmesine çalışırdı. Astrolojiye çok merak sarmış ve bu konuyu da iyi öğrenmişti.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan III. Mustafa Han
(1717-1774)
| 29.10.1757 | Sultan III. Osman’ın ölümü. |
| 30.10.1757 | Sultan III. Mustafa’nın Padişah olması. |
| 08.11.1757 | Sultan Mustafa’nın törenle Eyüp Sultan’da kılıç kuşanması. |
| 10.04.1760 | Lâleli Camii’nin temel atma töreni. |
| 24.12.1760 | Şehzade Selim’in doğumu. |
| 02.1763 | Avrupa’da yedi yıl savaşlarının sona ermesi ve Paris barışı imzalanarak Fransa’nın İngiltere’ye bazı sömürgelerini vermesi. Prusya Devleti, Osmanlı Devleti ile ittifak imzalama arayışları. |
| 07.04.1763 | Koca Ragıp Paşa’nın ölümü, Hamid Paşa’nın sadareti. |
| 07.1763 | Anadolu muhasebecisi Ahmed Resmi efendinin, Ortaelçi ünvanı ile Prusya Kralı II. Frederik’e gönderilmesi. |
| 01.11.1763 | Hamid Paşa’nın azli, Mustafa Paşa’nın sadareti. |
| 09.03.1764 | Lâleli Camii’nin açılışı. |
| 28.03.1765 | Mustafa Paşa’nın azli, Mehmed Paşa’nın ilk sadareti. |
| 22.05.1766 | Büyük İstanbul zelzelesi. |
| 1768 | Mehmed Paşa’nın azli, Silâhdar Mahir Paşa’nın sadareti. |
| 04.10.1768 | Rusya’nın anlaşmaları bozduğu, devlete bağlı olanları isyana teşvik ettiği için, toplanan Harp Meclisi’nde, Rusya üzerine Savaş kararı alınması. |
| 08.10.1768 | Lehistan’ı korumak için Rusya’ya sefer açılması. |
| 20.10.1768 | Mahir Paşa’nın azli, Mehmed Emin Paşa’nın sadareti. |
| 12.11.1768 | İngiltere’nin iki devlet arasında arabuluculuk teklifi. |
| 31.01.1769 | Kırım Hanı’nın Güney Rusya seferi. |
| 27.03.1769 | Veziriâzam’ın Rus seferine çıkmak üzere iken Padişah ve erkanının Davutpaşa ordugâhına gelmeleri. |
| 01.05.1769 | Ordu’nun Isakçı’ya varışı. |
| 12.12.1769 | İkinci Hotin başarısı.Veziriâzam’ın azli, Moldavancı Ali Paşa’nın sadareti. |
| 09.09.1769 | Ordu’nun Dinyester (Turla) Nehri’ni geçişi. |
| 16.09.1769 | Rusların Türk ordusunu kırmak için tertipledikleri köprü faciası. |
| 21.09.1769 | Hotin’in tahliyesi, Ruslar tarafından işgali. |
| 12.12.1769 | Ali Paşa’nın azli, Halil Paşa’nın sadareti. |
| 09.04.1770 | Mora Zaferi. |
| 06.07.1770 | Çeşme’de bulunan donanmanın, bir gece ani baskın ile Ruslar tarafından yakılması. |
| 01.08.1770 | Bender İsmail, Kıli, İbrahim ve Akkerman Kaleleri’nin kaybı. |
| 22.10.1770 | Limni’nin kurtuluşu. |
| 25.10.1770 | Halil Paşa’nın azli, Bosna Valisi Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 24.06.1771 | Kırım’ın elden çıkması. |
| 07.1771 | Rusya’nın başarıları üzerine, İttifak isteyen Avusturya ile anlaşma imzalanması. |
| 02.08.1771 | Özü zaferi. |
| 12.09.1771 | Yerköyü zaferi ve Rusya’nın barış teklifi. |
| 11.12.1771 | Silâhdar Mehmed Paşa’nın azli, Muhsinzade Mehmed Paşa’nın ikinci sadareti. |
| 30.05.1772 | Rusya ile savaş durumuna son verilmesi. |
| 07.1772 | Lehistan’ın ilk taksimi. |
| 09.11.1772 | Bükreş Barış Konferansı’nın açılışı. |
| 01.05.1773 | Mısır’da Sultanlığını ilân eden asi Cin Ali Bey’in etkisiz kılınması. (Salihliye Muharebesi) |
| 29.06.1773 | Silistre zaferi. |
| 20.10.1773 | Varna zaferi. |
| 21.01.1774 | III. Mustafa’nın ölümü. I. Abdülhamid’in Padişah olması. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
(1725-1789)
Sultan I. Abdülhamid
Babası : Sultan III. Ahmed
Annesi : Rabiâ Sultan
Doğduğu Tarih : 20 Mart 1725
Padişah Olduğu Tarih : 21 Ocak 1774
Öldüğü Tarih : 6/7 Nisan 1789
Sultan Abdülhamid, yirmiyedinci padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Çocukluğu saray içinde eğitim alarak geçti. Kitap okuma sevgisi onu geçmişi ile bağlıyordu. En çok tarih kitapları okumayı seviyordu. Atalarının güçlendirdiği devleti görev ona geçtiği zaman devam ettirmek istiyordu. Çok zeki idi, dış alemde olan biteni göremediğinden geçmişte yaşanan olaylardan dersler çıkararak yorumlar yapıyordu.
49 yaşında devlet idaresini teslim aldığı zaman, Osmanlı-Rus savaşı devam ediyordu. Osmanlı – Rus Ordusu Varna Bölgesi Kozluca’da savaş halinde idi ve Çariçe II. Katerina ordunun merkezle bağlantısını kestiğinden ordu bozguna uğramıştı. Sadrazam iki devlet arasında barış yapılarak savaşın sona ermesi için diplomasi yolunu denedi. Ve iki ülke arasındaki savaş, yapılan görüşmeler sonunda 21 Temmuz 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’nın imzalanması ile sona ermiş oldu.
Bu antlaşma ile devletin en önemli stratejik bölgesi, Kırım’ın, Rusya’ya verilmesi padişahı çok üzmüştü. Küçük Kaynarca Anlaşması ile devlet için yeni ve önemli bir problem ortaya çıkmıştı. Ruslar, Osmanlı Hükûmeti içindeki azınlıkların (Ortodoks) haklarını, Hıristiyanları ve kiliseleri koruyacaklardı. Artık Rus ticaret gemileri Boğazlar’dan izin almadan serbestçe geçebilecekti.
Kendisini devleti güçlendirmek için hazırlayan Sultan Abdülhamid, daha iktidarının ilk aylarında devletin kaderini değiştiren, onun başına daha büyük meseleleri açan bir barışa imza atmak zorunda kalmıştı.
1787 yılında Rusya’ya karşı açılan savaşta, Avusturya ile olan cephede kazanılan savaş padişaha Gazi ünvanını kazandırmış, kaybedilen, Rusya’ya terkedilen Özi Kalesi ise padişahı üzüntüden felç etmişti.
Sultan Abdülhamid orta boylu, buğday tenli, gür siyah sakallı, burnu biraz uzunca, gözleri ise hafif çekikti. Çok iyi niyetli ve insancıl bir yapıya sahipti. Devlet işlerinde ciddiyeti sever, başlanan bir işi sonuna kadar takip eder, ilgilileri de uyarırdı. Devlet görevi vereceği insanları araştırır, ehliyeti olanı tercih etmeye çalışırdı. Şehirde tebdil kıyafet gezmeyi, esnaf ve halkın dertlerini dinlemeyi severdi.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan III. Mustafa Han
(1717-1774)
| 21.01.1774 | III. Mustafa’nın ölümü. I. Abdülhamid’in Padişah olması. Osmanlı ve Rus Kuvvetleri’nin Varna’nın batısında Kozluca Bölgesi’nde karşılaşmaları ve Kozluca Bozgunu. |
| 21.07.1774 | Küçük Kaynarca antlaşmasının imzalanması. Kırım’ın bağımsızlığı. Dinyeper ve Buğ Nehirleri arasında kalan toprakların Rusya’ya terki. Buğ Nehri’nin iki devlet arasında sınır olması. |
| 12.07.1774 | Resmi Ahmed Efendi’nin Nişancı ünvanı ile baş murahhas olarak barışı imzalamak için görevlendirilmesi. Sadrazam Mehmed Paşa’nın barış imzalamak için Küçük Kaynarca’ya hareket. |
| 04.08.1774 | Veziriâzam Muhsinzâde Mehmed Paşa’nın ölümü, İzzet Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 03.1775 | Kerim Han’ın kardeşi Sadık Han’ın Basra’yı kuşatması. |
| 08.05.1775 | Avusturya ile 4 maddelik antlaşma imzalanması. Mısır ve Suriye’de devlete karşı başkaldırma. |
| 06.07.1775 | İzzet Mehmed Paşa’nın azli, Derviş Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 05.01.1777 | Derviş Mehmed Paşa’nın azli, Cebecizade Darendeli Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 05.05.1777 | Sine zaferi. |
| 01.09.1777 | Mehmed Paşa’nın azli. Kalafat Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 02.01.1778 | Kırım’ı tamamen kendine bağlamak için baskılar uygulayan Rusya’ya karşı, Babıâli’de toplanan komisyon tarafından gerekli işlemin yapılması kararının alınması. |
| 04.1778 | Divan toplantısında Rusya’ya karşı savaş kararı alınması. |
| 09.08.1778 | Donanma komutanı Gazi Hasan Paşa’nın, Rusya ile savaşmak üzere Samsun’dan hareketi. Fransa’nın desteği ve arabuluculuğu ile savaş durumuna son verilmesi, barış müzakerelerine geçilmesi. Fransa-İngiltere ile harp durumu ve silahlı tarafsızlık anlaşması. |
| 03.1779 | Kerim Han’ın vefatı ile Basra’nın bir savaş ile geri alınması. |
| 21.03.1779 | Aynalıkavak anlaşması. Küçük Kaynarca anlaşmasının yeniden gözden geçirilerek Osmanlı aleyhine düzenlenmesi. |
| 21.08.1779 | Mehmed Paşa’nın azli, Seyid Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 19.02.1781 | Veziriâzam’ın ölümü, Erzurum Valisi İzzet Paşa’nın sadareti. |
| 21.08.1782 | Büyük İstanbul yangını. |
| 25.08.1782 | İzzet Paşa’nın azli, Hacı Yeğen Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 14.09.1782 | İspanya ile siyasî ve ticarî anlaşmalar imzalanması. |
| 31.12.1782 | Hacı Yeğen Paşa’nın azli, Halil Hamid Paşa’nın sadareti. |
| 09.07.1783 | Kırım Hanlığı’nın Rusya’ya bağlanması. |
| 31.03.1785 | Halil Paşa’nın azli, Şahin Ali Paşa’nın sadareti. |
| 20.07.1785 | II. Mahmud’un doğumu. |
| 24.01.1786 | Ali Paşa’nın azli, Koca Yusuf Paşa’nın sadareti. |
| 13.08.1787 | Rusya’ya harp ilânı. |
| 09.02.1788 | Avusturya’nın, Osmanlı İmparatorluğu’na ve İsveç’in Rusya’ya harp ilânı. |
| 17.12.1788 | Özü Kalesi’nin düşman eline geçmesi. |
| 06.04.1789 | I. Abdülhamid’in ölümü. III. Selim’in Padişah olması. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
(1785-1839)
Sultan II. Mahmud Han
Babası : Sultan I. Abdülhamid
Annesi : Nakşidil Sultan
Doğduğu Tarih : 20 Temmuz 1785
Padişah Olduğu Tarih : 28 Temmuz 1808
Öldüğü Tarih : 30 Haziran/1 Temmuz 1839
Sultan II. Mahmud, otuzuncu padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Şehzadeliği, sarayda iyi bir eğitim alarak, amcası Padişah III. Selim’in devlet idaresini yakından izleyerek geçti. Genç bir şehzade olarak amcası ile yakından görüşmek, onun tavsiyelerini dinlemek, gelecekteki kararlarının temelini oluşturdu. Bu görüşmelerde en çok kurulmakta olan yeni ordunun eğitim ve silah teknolojisini kullanma disiplini ilgisini çekmişti.
Tahta geçer geçmez, İstanbul’da devam etmekte olan isyanları sona erdirmek amacı ile “Sened-i İttifak”ı kabul etti. Sultan bu ittifakı taşra ayanlarını yanına almak için imzalamıştı. Nizam-ı Cedid’in kuruluşunu devam ettirmek amacıyla “Segban-ı Cedid” ordusunu kurdu. Bu kuruluşa karşı olanlar ikinci isyan hareketini başlattılar ve yine asilerle anlaşma yolu seçildi, bu devlet idaresinde irticanın ikinci zaferi oldu.
Devlet Batı’da Rusya ile savaşmak zorunda kalmış, önce zafer kazanılmış, daha sonra Bükreş antlaşması imzalanarak, iki devlet arasındaki siyasî ilişkiler kısa bir süre için barışa dönüşmüştü. Sırp isyanları, Tepedelenli Ali Paşa’nın Yanya’daki asi tavırları devleti işgal etmişti.
Yunanistan’daki olaylar ise bağımsızlık kazanılması ile neticelenmişti. Doğu sınırlarında bir taraftan devlete baş kaldıran Vahabilerle uğraşırlarken diğer taraftan da İran’daki Kaçar Hanedanı’nın ortaya çıkardığı meselelerin halledilmesine çalışılmıştı.
Sultan Mahmud, orta boylu, ince yapılı, koyu renk gözlü ve kısa kumral sakallı idi. Geniş omuzları onu daha yapılı gibi gösterirdi. Güçlü bir iradeye ve kararlılık gücüne sahipti. Yapılmasını istediği işleri sonuna kadar takip eder, gerekli kişileri de gerçekleştirmeleri yolunda yönlendirirdi. En büyük amacı “devleti Batı tarzını örnek alarak yeni bir düzene oturtmak”tı.
Çok sert mizacı arkasında inanılmayacak derecede alıngan idi. Bunda iyi bir şair olmanın da etkisi vardı. Şiirlerini “Adli” mahlası ile yazardı. Türk müziğini çok severdi. Kendi zamanında hazırlattığı “Tanzimat”ın ilanını göremedi. Ülke kalkınmasının eğitim ve teknoloji ile gerçekleşeceğini iyi anlayanlardandı. Eğitimin yaygınlaşması için ortaokullar açılmış, ilk buharlı gemi işlemeye başlamış, Yeniçerileri ortadan kaldırmış ve tekkeleri kapatarak irtica ile de mücadele etmiştir. İlk nüfus sayımı yapılmış ve posta teşkilâtı kurulmuştur. İlk resmi gazete “Takvim-i Vekayi” de yayımlanmaya başlamıştır. Sadrazama bu dönemde Başbakan denilmiş. Devlet bünyesinde giyim kuşam ile ilgili yeni kararlar alınmış “fes” giyilmeye başlanmıştır.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan II. Mahmud Han
(1785-1839)
| 28.07.1808 | IV. Mustafa’nın Taht’tan indirilmesi ve II. Mahmud’un Padişahlığı. Alemdar Mustafa Paşa’nın sadareti. |
| 29.07.1808 | Sultan III. Selim’in cenaze töreni ve katillerinin yok edilmesi. |
| 29.09.1808 | Taşra Âyanları’nın, Padişah tarafından kabulü. Sultan II. Mahmud ile Âyanlar arasında Çağlayan Köşkü’nde “Sened-i İttifak”ın imzalanması. Padişah, Âyan, Ordu, İlmiye işbirliği, Devlet idaresinde Âyanların etkisiz kılınmaya çalışılması. |
| 14.10.1808 | “Segban-ı Cedid” adıyla Nizam-ı Cedid “Yeni Ordu”nun yeniden hayata geçirilmesi. Sened-i İttifak’ın II. Mahmud tarafından onaylanması. |
| 12.10.1808 | Napolyon Bonaparte ile Rus Çarı Aleksandr’ın Erfurt’da Avrupa meselelerini görüşmeleri. |
| 14.11.1808 | Yeniçerilerin Ayaklanması, “Alemdar Olayı” |
| 15.11.1808 | Alemdarın şehadeti, asilerin saraya saldırıları. |
| 16.11.1808 | IV. Mustafa’nın idamı. Segban-Yeniçeri çatışması. Ocak Ağaları’nın Padişah’ın yanında yer almaları. Donanmanın asilere ateş açması. |
| 17.11.1808 | Tersane-Tophane-Selimiye-Levend Çiftliği olayları. |
| 18.11.1808 | Asilerle anlaşma ve irticanın ikinci zaferi. |
| 01.01.1809 | Kör Yusuf Paşa’nın sadareti. |
| 05.01.1809 | Osmanlı-İngiliz barışı. 12 Maddelik Kale-i Sultaniye anlaşması. |
| 24.10.1809 | Rus seferinin yeniden başlaması. Tatariçe zaferi. |
| 25.06.1810 | Ruslara karşı cihad ilânı. |
| 10.04.1811 | Yusuf Paşa’nın azli, Ahmed Paşa’nın sadareti. |
| 11.1811 | Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Yergöğü görüşmeleri. |
| 28.05.1812 | Bükreş andlaşması. |
| 05.09.1812 | Laz Ahmed Paşa’nın azli, Hurşid Ahmed Paşa’nın sadareti. |
| 02.12.1812 | Medine’nin ele geçirilmesi. |
| 23.01.1813 | Mekke’nin ele geçirilmesi. Hicaz’ın Vahabilerden temizlenmesi. |
| 06.1813 | Sakarya Nehri, Sapanca Gölü ve İzmit Körfezi kanalının açılması için yapılan görüşmeler. |
| 03.10.1813 | Sırp isyanının bastırılması. |
| 01.04.1815 | Hurşid Ahmed Paşa’nın azli, Emin Rauf Paşa’nın ilk sadareti. |
| 05.01.1818 | Emin Rauf Paşa’nın azli, Derviş Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 26.09.1818 | Der’iyye’nin fethi (Vahabilerin merkezi). |
| 05.01.1820 | Derviş Mehmet Paşa’nın azli, Seyyid Ali Paşa’nın sadareti. |
| 20.08.1820 | İsyan eden Tepedelen’li Ali Paşa’nın Yanya’da kuşatılması ve öldürülmesi. |
| 12.02.1821 | Patras olayı ve Yunan isyanı. |
| 28.03.1821 | Ali Paşa’nın azli, Benderli Ali Paşa’nın sadareti. |
| 30.04.1821 | Benderli Ali Paşa’nın azli, Hacı Salih Paşa’nın sadareti. |
| 15.11.1821 | Osmanlı-Kaçar Savaşı |
| 13.01.1822 | Yunan bağımsızlığının ilânı. |
| 23.03.1822 | Sakız isyanı. |
| 10.11.1822 | Salih Paşa’nın azli, Hamdullah Paşa’nın sadareti. |
| 10.03.1823 | Hamdullah Paşa’nın azli, Ali Paşa’nın sadareti. |
| 25.04.1823 | Abdülmecid’in doğumu. |
| 28.07.1823 | Iran ile barış imzalanması. |
| 13.01.1824 | Ali Paşa’nın azli, Said Galip Paşa’nın sadareti. |
| 01.04.1824 | İbrahim Paşa’nın Mora Valiliği. |
| 14.09.1824 | Galip Paşa’nın azli, Selim Sırrı Paşa’nın sadareti. |
| 13.11.1824 | Vidin Valisinin Rumeli Seraskerliği’ne getirilmesi. |
| 24.02.1825 | İbrahim Paşa Kuvvetleri’nin Mora’ya çıkışı. “Rüştiye” (Ortaokul)lerin açılması. |
| 22.04.1826 | Missolonghi (Yunanistan)nın fethi. |
| 15.06.1826 | Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılması. (Vak’a-i Hayriyye) |
| 17.06.1826 | “Asâkir-i Mansure-i Muhammediye” yeni ordunun kurulması. |
| 08.07.1826 | Bektaşi tarikâtının kaldırılması. |
| 02.08.1826 | Hocapaşa yangını. |
| 05.06.1827 | Atina’nın fethi. |
| 07.10.1827 | Rusya ile barış, Akkerman anlaşması. |
| 20.10.1827 | Navarin’de bulunan Osmanlı-Mısır Donanması’nın, ani bir baskın ile, Fransız-İngiliz ve Rus Donanmaları tarafından yakılması. |
| 11.1827 | İlk buharlı geminin işletmeye katılması. “Sürat” adlı bu ilk gemiyle Padişah’ın Rodos’a gidip, dönmesi. |
| 26.04.1828 | Rus seferi. |
| 24.10.1828 | Selim Paşa’nın azli, İzzet Mehmet Paşa’nın sadareti. |
| 03.03.1829 | Kıyafet İnkılâbı (İlmiye sınıfının sarık, cübbe; memurların fes, pantolon giymeleri) |
| 15.08.1829 | Yunan Devleti’nin kuruluşu. |
| 14.09.1829 | Edirne anlaşması. |
| 08.02.1830 | Abdülaziz’in doğumu. |
| 24.04.1830 | Yunan bağımsızlığı ve devletinin tanınması. |
| 05.07.1830 | Fransızların Cezayir’i işgali. |
| 29.08.1830 | Sırbistan muhtariyeti. |
| 01.11.1831 | “Takvim-i Vekâyi” (ilk resmi gazete) nin yayınlanması. |
| 10.12.1832 | Sisam muhtariyeti. |
| 21.12.1832 | Mehmed Ali isyanı. Mısır Ordusu’nun Konya zaferi. Sadrıazam’ın esir alınması. |
| 18.02.1833 | Mehmet Paşa’nın azli, Mehmed Emin Fuat Paşa’nın sadareti. |
| 30.08.1833 | Büyük İstanbul yangını. |
| 30.03.1838 | Sadaret-in Başvekâlet’e çevrilmesi. Sadaret Makamı’nın Başbakanlık olarak değiştirilmesi. |
| 24.06.1839 | Nizip bozgunu (Mısır kuvvetleri zaferi). |
| 30.06.1839 | II. Mahmud’un ölümü. |
| 01.07.1839 | Sultan Abdülmecit’in Padişah olması. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan Abdülmecid Han
(1823-1861)
Babası : Sultan II. Mahmud
Annesi : Bezmialem Sultan
Doğduğu Tarih : 25 Nisan 1823
Padişah Olduğu Tarih : 1 Temmuz 1839
Öldüğü Tarih : 25 Haziran 1861
Sultan Abdülmecid, otuzbirinci padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. O’da ilk eğitimini sarayda almıştı. Babası II. Mahmud O’nun yetişmesi için ayrı bir özen göstermişti. Abdülmecid modern, Batılı bir prens gibi yetiştirilmişti. Fransızca’yı çok iyi öğrenmiş Avrupa’da yayınlanan birçok mecmuaya abone olmuş yeni çıkan kitapları da getirtmiştir. Batı musikisi ile yakından ilgilenmiş ve iyi bir piyanist olarak batı eserlerini çalmıştır.
Sultan Abdülmecid tahta çıktığında devlet çok önemli bir dönemini yaşıyordu. Hemen her sınırda huzursuzluklar ve savaş vardı. Tarihimizde ilk Batılılaşma hareketi olarak isimlendiren “Tanzimat” ilan edilmişti. 1833 yılında ilk defa “Boğazlar Meselesi” devlet için yeni bir sorun olarak ortaya çıkmış. 1841 Londra Protokolünün imzalanması ile de sorun uluslararası bir hale getirilmişti. Avrupa, bu dönemde Osmanlı Devleti’ne “Hasta Adam” sıfatını uygun bulmuştu. Rusya ise yeni bir stratejiyi uygulamaya koymuştu: “Boğazın Hasta Adamı yıkılıp, parçalanmalı, en önemli toprakları (Boğazlar) benim olmalıdır” diyordu.
Batılı Devletler, ilk defa 1850’li yıllarda Rusya’nın yayılmacı politikasını anlamışlar. 1853 Kırım Savaşı’nda Rusya’ya karşı Osmanlı Devleti’nin yanında yer almışlardı. 1856 da uluslararası düzeyde ilk büyük kongre olan Paris Kongresi’ni toplamışlar. “Osmanlı Devleti bir Avrupa’lı devlettir, toprak bütünlüğü kontrolümüz altındadır kaydını” andlaşma metnine koymuşlardı. Osmanlı Devleti ise malî durumu yetersiz olduğundan bu savaşa Batılı Devletlerden borç alarak girmişti. Paris Andlaşması’nın sonuna da ülke içindeki azınlıkların, Hıristiyan tebanın haklarını koruyacağına dair “Islahat Fermanı”nı ek dosya olarak koymuştu.
Sultan Abdülmecid, uzuna yakın boylu, ince yapılı, açık tenli, siyah saçlı ve kısa sakallı idi. Koyu kahve gözleri, derin bakışları vardı. Çok iyi eğitim görmüş, müzikle yakından ilgilenmiş ve iyi bir hattat olarak güzel hatlar yazmıştı.
İlk liseler bu dönemde açılmıştır. Kuleli kışlası (Kuleli Askerî Lisesi) yapılmış, ilk Türk müzesi de, kurulmuştu. Tarihimizde ilk İlimler Akademisi olarak anılan “Encümen-i Daniş”, 1851 de toplanmıştı. Denize önem verilmiş, bahriye kıyafetleri düzenlenmişti. Edirne-Varna-Kırım arasında ilk telgraf hatları kurulmuştu. İzmir-Turgutlu arasında raylı sisteme geçilerek ilk demiryolu hattı işletmesi başlatılmıştı. Dolmabahçe Sarayı, Ortaköy Mecidiye Cami, Harem-i Şerif’in onarılması, Karaköy Köprüsü’nün kurulması, dönemin önemli imar faaliyetlerindendir. Ülkemizde ilk Belediye teşkilâtı bu dönemde kurulmuş, edebiyatımızda roman edebiyatı “Tanzimat Edebiyatı” ve hikâyeciliği başlamıştı.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan Abdülmecid Han
(1823-1861)
| 30.06.1839 | II. Mahmud’un ölümü. |
| 01.07.1839 | Sultan Abdülmecid’in Padişah olması. |
| 02.07.1839 | Rauf Paşa’nın azli, Koca Hüsrev Mehmed Paşa’nın sadareti. |
| 03.07.1839 | Kaptanıderyâ Girid’li hain Ahmed Paşa’nın Osmanlı Donanması’nı Mısır’a kaçırması. |
| 03.11.1839 | Gülhane Hatt-ı Hümayûn’u ile Tanzimat-ı Hayriye’nin Mustafa Reşit Paşa tarafından ilânı. |
| 01.05.1840 | Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Balta Limanı anlaşmasının imzalanması. |
| 08.06.1840 | Mehmed Paşa’nın azli. Emin Fuat Paşa’nın sadareti. |
| 15.07.1840 | Mısır Sorunu hakkında İngiltere-Avusturya-Prusya-Rusya Devletleri ile Londra sözleşmesi. |
| 04.11.1840 | Akkâ’nın ele geçirilmesi. |
| 24.05.1841 | Mısır valiliğinin Mehmed Ali Paşa’ya verilmesi. |
| 13.07.1841 | Londra Boğazlar Sözleşmesi’nin ilgili devletler tarafından imzalanması. |
| 04.12.1841 | Emin Rauf Paşa’nın azli, Mehmet Paşa’nın ikinci sadareti. |
| 30.12.1842 | Mehmet Paşa’nın azli, Emin Rauf Paşa’nın dördüncü sadareti. |
| 21.09.1842 | II. Abdülhamid’in doğumu. |
| 06.09.1843 | Yeni askere alma usulünün uygulamaya konulması. |
| 25.06.1844 | Padişah’ın teftiş gezisi. |
| 10.1845 | İdadi’lerin (lise) kurulması ve ilkokullardan başlayarak Eğitim ve Öğretim İnkılâbı. |
| 29.04.1846 | Padişah’ın Ege, Akdeniz Adaları ve Varna gezisi. |
| 19.07.1846 | Mehmed Ali Paşa’nın İstanbul’a gelişi. Emin Rauf Paşa’nın azli. Mustafa Reşid Paşa’nın sadareti. |
| 30.11.1846 | Dede Efendi’nin ölümü (Hamamizade İsmail Efendi) ünlü müzik adamı. |
| 04.1847 | Maarif-i Umumiye Nezareti (Eğitim Bakanlığı)nın kurulması. |
| 28.04.1848 | Mustafa Reşid Paşa’nın azli. İbrahim Sarım Paşa’nın sadareti. |
| 01.08.1849 | Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın ölümü. |
| 25.12.1849 | Mülteciler sorunu (Macar ve Lehlilerin Türk topraklarına iltica etmesi.) |
| 18.07.1851 | “Encümeni Daniş”in (İlimler Akademisi) açılışı |
| 26.01.1852 | Mustafa Reşid Paşa’nın azli. Mehmed Emin Rauf Paşa’nın beşinci kez sadareti. |
| 05.03.1852 | Mustafa Reşid Paşa’nın yeniden sadareti. |
| 05.08.1852 | Mustafa Reşid Paşa’nın azli. Ali Paşa’nın sadareti. |
| 03.10.1852 | Ali Paşa’nın azli. Damad Mehmet Ali Paşa’nın sadareti. |
| 09.01.1853 | İngiltere ve Rus sefirleri arasında görüşme ve Osmanlı İmparatorluğu için yaptıkları tanımlama “Hasta Adam” |
| 28.02.1853 | Rus Elçisi Mençıkof’un İstanbul’a gelişi. |
| 13.05.1853 | Mehmet Ali Paşa’nın azli. Mustafa Naili Paşa’nın ilk sadareti. “Kutsal Yerler” sorunu. |
| 21.05.1853 | Rusya’nın notası. (işgal tehdidi) |
| 22.06.1853 | İngiliz ve Fransız Donanması’nın Beşike Körfezi’ne gelişleri. |
| 25.06.1853 | Rusya’ya karşı İngiliz-Fransız ve Osmanlı Devleti arasında ittifak imzalanması. |
| 03.07.1853 | Rus Ordusu’nun Prut Nehri’ni geçerek “Memleketeyn” işgale kalkışması. |
| 26.09.1853 | Rusya’ya harp ilânı kararı. |
| 04.10.1853 | Kırım Savaşı’nın başlaması. |
| 27.10.1853 | Kalafat Bölgesi’nin işgali. |
| 28.10.1853 | Batum çevresinin işgali. |
| 02.11.1853 | Fransız ve İngiliz Donanmaları’nın İstanbul Boğazı’na gelmesi. |
| 05.11.1853 | Oltenica zaferi. |
| 26.11.1853 | Ahiska bozgunu. |
| 30.11.1853 | Rusların Sinop baskını. |
| 03.01.1854 | İngiliz ve Fransız Donanmalarının Karadeniz’e hareketleri. |
| 05.01.1854 | Çatana zaferi. |
| 27.02.1854 | İngiltere-Fransa’nın Ruslara işgal ettikleri yerlerden çıkması ültimatomları. |
| 01.03.1854 | Keçeci Zade Fuat Efendi’nin, Epir ve Teselya isyanlarını bastırmakla görevlendirilmesi. |
| 09.03.1854 | Osmanlı-Yunan siyasi ilişkilerinin kesilmesi. |
| 12.03.1854 | Rusya Devletine karşı Osmanlı-Fransız-İngiliz ittifakı. |
| 23.03.1854 | Rusların Dobruca’yı işgalleri. |
| 27.03.1854 | İngiltere-Fransa’nın Rusya’ya harp ilanı. |
| 31.03.1854 | Müttefik kuvvetlerin Gelibolu’ya gelişleri. |
| 01.04.1854 | Yunan asilerinin Narda zaferi. |
| 17.04.1854 | Kalafat zaferi. |
| 22.04.1854 | Odesa’nın bombardımanı. |
| 05.05.1854 | Yunanistan’ı denetim altına almak için Fransızların Yunanistan’a askeri baskısı. |
| 15.05.1854 | Silistire kuşatması (Rusların) |
| 24.05.1854 | Müttefik kuvvetlerin Gelibolu’dan Varna’ya sevki. |
| 29.05.1854 | Mustafa Naili Paşa’nın azli. Mehmet Emin Paşa’nın sadareti. |
| 13.06.1854 | Rusların Silistire önünde mağlup edilmesi. |
| 14.06.1854 | Avusturya ile Boyacıköy sözleşmesi. |
| 25.06.1854 | Silistire’nin kurtuluşu. |
| 08.07.1854 | Yerköy zaferi. |
| 21.07.1854 | Kırım Seferi kararı. |
| 06.08.1854 | Türk Ordusu’nun Bükreş’e girmesi. |
| 14.09.1854 | Türk ve Müttefiklerin Kırım çıkarması. |
| 19.09.1854 | Müttefiklerin Sivastopol’a hareketleri. |
| 20.09.1854 | Alma zaferi, Rus savunma hattının kırılması. Avusturya’nın “Memleketeyne” karşı hareketi. |
| 25.09.1854 | Müttefiklerin Sivastopol kuşatması. |
| 26.09.1854 | Balaklava Limanı’nın işgali. |
| 05.11.1854 | İnkerman zaferi. |
| 23.11.1854 | Mehmet Emin Paşa’nın azli. Mustafa Reşid Paşa’nın dördüncü sadareti. |
| 25.11.1854 | Gönüllü hastabakıcı Florance Nightingale’nin İstanbul’a, Selimiye kışlasına gelişi. |
| 02.12.1854 | Avusturya-İngiltere-Fransa anlaşması. |
| 15.01.1855 | Rus limanlarının abluka altına alınması. |
| 26.01.1855 | Sardunya Krallığının ittifaka katılması. |
| 03.02.1855 | Türk-İngiliz askeri anlaşması. |
| 17.02.1855 | Gözleve zaferi. |
| 02.03.1855 | Rusların mağlubiyeti. Çar’ın intiharı. |
| 15.03.1855 | Sardunya Krallığı ile Osmanlı ittifakı. |
| 02.05.1855 | Mustafa Reşid Paşa’nın istifası. Mehmed Emin Paşa’nın ikinci sadareti. |
| 24.05.1855 | Kırım, Kerç Boğazı’na asker çıkarılması ve alınması. |
| 25.05.1855 | Karasu Hattı’nın işgali. |
| 28.06.1855 | Osmanlı Devleti’nin Avrupa Devletlerinden borç almaya başlaması. |
| 16.08.1855 | Traktır zaferi. |
| 09.09.1855 | Sivastopol’un Müttefik kuvvetler tarafından işgali. |
| 29.09.1855 | Kars Bölgesi’nde Rus Ordusu bozgunu. |
| 17.10.1855 | Kılburun zaferi. |
| 06.12.1855 | Ingur zaferi. |
| 01.02.1856 | Ateşkes, barış için Viyana protokolu. |
| 18.02.1856 | Islahat fermanının ilanı. |
| 25.02.1856 | Paris Barış Konferansı’nın açılması. |
| 30.03.1856 | Paris Barış antlaşması. Uluslararası ilk büyük toplantı. |
| 15.04.1856 | Osmanlı toprak bütünlüğü hakkında İngiltere-Fransa-Avusturya antlaşması. Osmanlı Devleti’nin Avrupa’lı devlet sayılması. (Rusya’ya karşı.) |
| 13.05.1856 | Müttefik Kuvvetlerin Türkiye’deki kuvvetlerini geri çekmeleri. |
| 01.11.1856 | Ali Paşa’nın azli. Mustafa Reşid Paşa’nın beşinci sadareti. |
| 19.06.1857 | Paris Andlaşması’na göre Tuna ağzındaki adaların Osmanlı Devleti’ne bırakılması. |
| 22.10.1857 | Naili Paşa’nın azli. Mustafa Reşid Paşa’nın son sadareti. |
| 07.01.1858 | Mustafa Reşid Paşa’nın ölümü. Ali Paşa’nın sadareti. |
| 15.07.1858 | Cidde Olayı. |
| 19.08.1858 | “Memleketeyn” denilen (Eflak-Boğdan-Moldovya) hakkında yeni düzenlemeler. |
| 08.11.1858 | Osmanlı-Karadağ hudud protokolunun imzası. |
| 24.04.1859 | Süveyş Kanalı’nın yapım kararı ve kazılmasının başlaması. |
| 14.09.1859 | “Kuleli Olayı” gizli bir ihtilâl cemiyetinin ortaya çıkarılışı. |
| 18.10.1859 | Ali Paşa’nın azli. Mehmet Emin Paşa’nın sadareti. |
| 24.11.1859 | Emin Paşa’nın azli. Mehmet Rüştü Paşa’nın sadareti. |
| 24.05.1860 | Lübnan olayları. Rüştü Paşa’nın azli. Mehmet Emin Paşa’nın son sadareti. |
| 05.09.1860 | Avrupa’dan Suriye’ye asker sevki. Lübnan olayları sebebiyle, Fransız askerlerinin Suriye’ye gelmelerini sağlayacak, Paris Sözleşmesi. |
| 02.02.1861 | Mehmed Vahdettin’in doğumu. |
| 09.06.1861 | Lübnan’da yeni düzenleme, protokolün imzası ve Lübnan’a imtiyaz verilmesi. |
| 25.06.1861 | Sultan Abdülmecid’in ölümü. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
(1830-1876)
Sultan Abdülaziz Han
Babası : Sultan II. Mahmud
Annesi : Pertevniyal Sultan
Doğduğu Tarih : 7/8 Şubat 1830
Padişah Olduğu Tarih : 25 Haziran 1861
Tahttan İndirildiği Tarih : 30 Mayıs 1876
Öldüğü Tarih : 4 Haziran 1876
Sultan Abdülaziz, otuzikinci padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Babasının gözetiminde çok iyi bir eğitim almış ve kendini yetiştirmişti. Hocası Akşehir’li Hasan Fehmi Efendi’den Arapça dersleri almıştı. Ağabeyi Abdülmecid ile yakın ilişki içinde bulunmuş, devlet yapısını, işleyişini yakından görmüş. O’nun seyahatlerine de katılmıştı. Batı müziği yerine Türk müziği dinlemeyi, opera veya tiyatroya gitmektense orta oyununu seyretmeyi kendi kültür değerlerine sahip çıkmayı tercih etmişti.
Padişah olduğu senelerde devlet, Avrupa’lı devletlerin baskısı, Rusya’nın her fırsatı kollayarak amacına ulaşma politikaları uygulaması dönemini yaşıyordu. Yüzyılın başında kurulma aşamasına gelen, bağımsız bir devlet olma statüsü kazanan Yunanistan da, hamisi devletlere güvenerek, Girid Adası’nı kendine bağlıyacak uygulamaları devreye koymuş, adada çeşitli isyanlar çıkarmayı başarmıştı. İngiltere, özellikle Süveyş kanalının açılmasından sonra, Akdeniz’deki hayati çıkarlarının en önemli noktası olan Mısır’ı elde edecek uygulamalar içinde idi. Sultan Aziz, alınmasından 345 yıl sonra Mısır’ı ziyaret etmiş ve devletin gücünü orada hissettirmek istemişti. Sultan Aziz, ikinci seyahatini Avrupa’ya yapmış. Paris, Londra, Viyana gibi önemli başkentlerde kalmış, çeşitli temaslarda bulunmuştu.
Tanzimat’ın ilanı, batılılaşmanın, Avrupa ile daha yakın ilişkiler döneminin de başlangıcı olmuştu. Avrupa’dan kitaplar getirilip çevrilmiş, eğitim amacıyla hocalar dışarıya gönderilmiş veya özellikle askerî eğitim için de oradan hoca getirilmişti. Eğitim orta okul ve liselerin açılması ile yaygın hale getirilmeye çalışılmış, ülke meselelerinin çözümüne ilişkin, çeşitli arayışlara yer veren gizli-açık tartışma yapılan bir takım cemiyetler kurulmaya başlanmıştı. “Yeni Osmanlılar” (Jön Türkler) gibi cemiyetler, yurt içinde ve yurt dışında gazete ve mecmualar yayımlayarak fikirlerini yaymaya çalışmışlardı. Ziya Paşa, Namık Kemal gibi güçlü kalemler de bu dönemde yetişmişlerdi.
Sultan Abdülaziz, iri yapılı, uzun boylu, kumral tenli, ela gözlü, sert bakışlı ve siyah kısa sakalı vardı. Sade giyinmeyi sever, gösterişten hoşlanmazdı. İyi bir müzik eğitimi almış ve iyi ney çalardı. İnce duygulu, hassas, şair ve bestekârdı. Avrupa’yı gezmiş, o kültürü yakından görmüştü. Eğitimin gelişmesi, okullaşmanın arttırılmasına çalıştı. Şuray-ı Devlet kurulmuş, yabancılara mülk edinme haklarının verilmesi sağlanmıştı. Devlet idaresinin hukuka bağlı belli kurallar içerisinde yürütülmesine inanırdı.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan Abdülaziz Han
(1830-1876)
| 25.06.1861 | Sultan Abdülmecid’in ölümü. Sultan Abdülaziz’in Padişah olması. |
| 06.08.1861 | Mehmet Emin Paşa’nın azli, Ali Paşa’nın dördüncü sadareti. |
| 31.08.1861 | Karadağ meselesinin İşkodra’da yapılan görüşmelerle barış yolu ile halledilmesi. |
| 29.10.1861 | Ali Paşa’nın azli, Keçecizâde Fuat Paşa’nın sadareti. |
| 15.06.1862 | Belgrad olayı. |
| 01.07.1862 | Keçecizâde Fuad Paşa’nın mali önlemleri. Devletin malî sıkıntısı, kağıt paranın tedavülden kaldırılması. |
| 23.08.1862 | Karadağ Ordusu’nun mağlup edilmesi. Reika zaferi. |
| 31.08.1862 | İşkodra anlaşması. |
| 08.09.1862 | Sırbistan’daki Türk Kaleleri hakkında anlaşma. |
| 08.10.1862 | Sırbistan ile ilgili meselelerin bir protokol ile halledilmesi. |
| 02.01.1863 | Keçecizâde Mehmet Fuat Paşa’nın istifası. |
| 05.01.1863 | Yusuf Kamil Paşa’nın sadareti. |
| 03.04.1863 | Sultan Abdülaziz’in Mısır gezisine başlaması. |
| 01.06.1863 | Yusuf Kamil Paşa’nın azli, Keçecizâde Fuat Paşa’nın ikinci sadareti. |
| 28.06.1864 | İstanbul Protokolü. |
| 19.04.1866 | Eflak-Boğdan Beyliği’nin başına Prusyalı Charles’in seçimi. |
| 02.06.1866 | Mısır valilerine-Hidiv unvanı verilmesi. |
| 04.06.1866 | Keçecizâde Fuat Paşa’nın azli ve Mütercim Rüştü Paşa’nın sadareti. |
| 02.09.1866 | Girit isyanı, asilerin Yunanistan’a ilhakı kararı. |
| 08.09.1866 | Girit ıslahatı. |
| 11.02.1867 | Mütercim Rüştü Paşa’nın istifası. Mehmet Emin Paşa’nın beşinci sadareti. |
| 24.03.1867 | Yeni Osmanlılar Cemiyeti’nin Paris’de propagandası. |
| 10.04.1867 | Belgrad ve bazı kalelerin Sırbistan’a terki. |
| 21.06.1867 | Sultan Abdülaziz‘in Avrupa gezisi, Ali Paşa’nın saltanat vekaleti. |
| 10.07.1867 | Sultan Abdülaziz’in Paris’den Londra’ya hareketi. |
| 12.07.1867 | Padişah’ın Londra’ya varışı. |
| 23.07.1867 | Londra’dan Brüksel’e geçiş. |
| 25.07.1867 | Padişah’ın Coblenz’de Prusya Kral ve Kraliçesi tarafından karşılanması. |
| 28.07.1867 | Padişah’ın Viyana’ya gelişi. |
| 31.07.1867 | Padişah’ın Budapeşte’ye varışı. |
| 07.08.1867 | Devlet tarihinde bir Sultan’ın çeşitli Avrupa ülkelerine yaptığı en kapsamlı geziden Padişah’ın İstanbul’a dönmesi. |
| 02.10.1867 | Ali Paşa’nın olağanüstü yetkilerle Girid’e hareketi. |
| 04.01.1868 | Girid’de ıslahat hareketleri. |
| 01.04.1868 | Şuray-ı Devlet kurulması. |
| 09.06.1868 | Yabancılara mülkiyet hakkı verilmesi. |
| 02.12.1868 | Türk-Yunan siyasi ilişkilerinin kesilmesi. |
| 11.12.1868 | Osmanlı Hükûmeti’nin Yunanistan’a ültimatomu. |
| 09.01.1969 | Türk-Yunan meselesinin, Batılı Devletlerin isteği üzerine Paris Konferansı’nın toplanması. |
| 12.02.1869 | Keçecizâde Mehmed Fuad Paşa’nın ölümü. |
| 18.02.1869 | Girid sorunu hakkında Paris konferansı. |
| 19.11.1869 | Süveyş Kanalı’nın açılışı. |
| 11.03.1870 | Bulgar kilisesinin bağımsızlığı. |
| 13.03.1871 | Karadeniz’in tarafsızlığına son veren Londra anlaşmasının imzalanması. |
| 07.09.1871 | Sadrıâzam ve Dışişleri Nazırı Mehmed Emin Ali Paşa’nın ölümü. |
| 08.09.1871 | Bahriye Nazırı Mahmud Nedim Paşa’nın sadareti. |
| 13.09.1871 | Ünlü şair Şinasi’nin ölümü. |
| 16.04.1872 | Antakya zelzelesi. |
| 30.07.1872 | Mahmud Nedim Paşa’nın azli, Mithat Paşa’nın ilk sadareti. |
| 28.09.1872 | Mısır Hidivine dışarıdan borçlanma yetkisinin verilmesi. |
| 19.10.1872 | Mithat Paşa’nın azli, Mütercim Rüştü Paşa’nın sadareti. |
| 15.02.1873 | Mütercim Rüştü Paşa’nın azli, Ahmet Esat Paşa’nın sadareti. |
| 15.04.1873 | Ahmed Esat Paşa’nın azli, Mehmet Rüştü Paşa’nın sadareti. |
| 03.05.1873 | Haydarpaşa-İzmit demiryolu hattının açılması. |
| 15.02.1874 | İstanbul-Edirne-Filibe demiryolu hattının açılış töreni. |
| 13.04.1875 | Mehmed Rüştü Paşa’nın azli, Hüseyin Avni Paşa’nın sadareti. |
| 25.04.1875 | Hersek isyanı. |
| 20.08.1875 | Hüseyin Avni Paşa’nın azli ve Ahmed Esat Paşa’nın ikinci sadareti. |
| 26.08.1875 | Fransa’nın Hersek sorununa karışması. |
| 06.10.1875 | Ahmed Esat Paşa’nın azli, Mahmut Nedim Paşa’nın sadareti. |
| 31.01.1876 | Faizlerin düşürülmesi kararı. |
| 02.05.1876 | Bosna-Hırvatistan isyanlarıyla ilgili (Andraşi Layihası) |
| 06.05.1876 | Bulgar ihtilali, Otluk köyü vakası. |
| 10.05.1876 | Selanik Olayı (Bir Bulgar kızının Müslüman olması konusu). |
| 11.05.1876 | Yüksekokul öğrencilerinin Hükûmet aleyhine gösterileri. |
| 13.05.1876 | Mahmud Nedim Paşa’nın azli, Mehmed Rüştü Paşa’nın dördüncü kez sadareti. |
| 30.05.1876 | Berlin Memorandumu. Abdülaziz’in tahttan indirilmesi. V. Murad’ın Padişah oluşu. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan V. Murad Han
(1840-1904)
Babası : Sultan Abdülmecid
Annesi : Şevkefza Sultan
Doğduğu Tarih : 21 Eylül 1840
Padişah Olduğu Tarih : 30 Mayıs 1876
Tahttan İndirildiği Tarih : 31 Ağustos 1876
Ölümü : 29 Ağustos 1904
Sultan Murad, otuzüçüncü padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Sultan Abdülmecid’in ilk doğan şehzadesi olduğundan, sarayda sevinç yaratmış ve günlerce süren şenlikler yapılmıştı. Güzel, sevimli, yumuşak karakterli ve zeki bir çocuk olarak büyümüştü. Babasının isteği ile Batı tarzında iyi bir eğitim almıştı. Türkçe’yi çok iyi kullandığı gibi Arapça ve Fransızca da öğrenmişti. Güzel sanatlara karşı özel bir ilgisi vardı. Güzel resim yapar, iyi piyano çalardı. Müzikle de uğraşırdı ve hafif batı müziğinde güzel besteler yapmıştır.
Sultan Abdülaziz’in, Avrupa seyahatine katılmış ve genç bir şehzade iken batıyı yakından görmüştü. İlmi sohbetlere katılmayı sever ve tartışmalara katılır, ara sıra, Ziya Paşa, Namık Kemal ve arkadaşlarının toplantılarında da bulunurdu. Belki de hanedan içinde hürriyet ve meşrutiyet taraftarı fikirleri savunan ilk örnek sayılabilir. Kendisinin küçük bir anayasa taslağı hazırladığı da söylenir. Kurbağalı Dere’deki köşkünde bu çalışmaları yaparak kendisini devlet idaresi için hazırlamıştı.
İktidar için kendisini çok iyi hazırlamasına rağmen, saltanatı ancak 93 gün kadar sürmüştür. Rahatsızlığı sebebiyle tahtan indirilip, Çırağan Sarayı’nda ikamete alınmıştı. Ali Suavi, Çırağan Sarayı baskını, Sultan V. Murad’ın tekrar tahta çıkarılması olayıdır, fakat başarılı olamamıştır.
Sultan Murad orta boylu, açık tenli ve yumuşak bir karaktere sahipti. Çok iyi eğitim almış ve kendini devlet yönetmek için hazırlamıştı. Sağlık durumu bu görevi yerine getirmesine engel oldu. Tahttan indirildikten sonra şiir yazıp beste yaparak uzun süre yaşadı.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan V. Murad Han
(1840-1904)
| 30.05.1876 | Abdülaziz’in tahttan indirilmesi. V. Murad’ın Padişah oluşu. |
| 04.06.1876 | Sultan Abdülaziz’in ölümü. |
| 06.06.1876 | Padişah V. Murad’ın, Sultan Abdülaziz’in intihar olayını bir türlü kabul edememesi. Ceride-i Havadis gazetesinde, Sultan Abdülaziz’in intihar sureti ile vefat ettiği ilanının yayınlanması. Dolmabahçe Sarayı’nda toplanan Vekiller Meclisi’nde Kanun-ı Esasi ve Meşrutiyet idaresi ile ilgili toplantı. Sadrazam Mütercim Rüştü, Serasker Hüseyin Avni Paşa, Mithat Ziya Paşa ve Sultan Murad arasında yapılan görüşme. |
| 16.06.1876 | Çerkez Hasan olayı. Sultan Abdülaziz’in intiharı olayından Hüseyin Avni Paşa’yı sorumlu tutan ve Abdülaziz’in ailesine yakınlığı bilinen Çerkez Hasan’ın intikam alma arayışı ve uygulamaları. |
| 02.07.1876 | Prens Milan’ın Sırbistan halkına hitaben bir beyanname yayınlayarak Osmanlı Devleti’ne karşı savaş ilanı. |
| 26.07.1876 | Doktor Pana’nın Sultan Murad’ın rahatsızlığı ile ilgili raporu. |
| 01.08.1876 | Doktor Akif Paşa ve Dr. Kapolyon’un Sultan Murad’ın rahatsızlığını tespit ettikleri raporu imzalamaları. |
| 19.08.1876 | Sadrazam Abdülkerim Paşa’nın Sırp ordusuna karşı kazandığı Aleksınac meydan savaşı. Muhtar Paşa’nın Karadağ ile savaşı sürdürmesi. Mithat Paşa ve Veliahd Abdülhamid arasında yapılan görüşmeler. Abdülhamid’in Kanun-ı Esasi’nin kabulü ve Meşrutiyetin ilan edilmesi ile ilgili sözleri. |
| 30.08.1876 | Vekiller Meclisi’nde Sultan Murad’ın rahatsızlığının devam etmesi sebebiyle tahttan indirilip yerine Veliahd II. Abdülhamid’in tahta çıkarılması kararının alınması. |
| 31.08.1876 | Vekiller Meclis’nin kararının Veliahd II. Abdülhamid’e bildirilmesi. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan II. Abdülhamid Han
(1842-1918)
Babası : Sultan Abdülmecid
Annesi : Tirimüjgân Sultan
Doğduğu Tarih : 21 Eylül 1842
Padişah Olduğu Tarih : 31 Ağustos 1876
Tahttan İndirildiği Tarih : 27 Nisan 1909
Öldüğü Tarih : 10 Şubat 1918
Sultan Abdülhamid, otuzdördüncü padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Sarayda rahat bir şehzadelik dönemi geçirmişti. Zamanının en güçlü hocalarından, Farsça, Arapça, Fransızca’yı okuyup yazacak ve rahat konuşacak derecede öğrenmişti. Fransız ve İtalyan hocalardan da müzik dersleri almıştı. Tarihe çok meraklı idi.
Sultan Abdülhamid, saltanatı oldukça karışık bir dönemde teslim almıştı ve meşrutiyet idaresini ilan edeceğine söz vererek padişah olmuştu. Batılı Devletler, Sırbistan ve Karadağ meselesi için İstanbul “Tersane Konferansı”nı, İstanbul’da toplamayı başarmışlar, fakat bir sonuç alamamışlardı. Yine aynı gün devletin ilk Anayasası Kanunî Esasi ve Meşrutiyet ilan edilmişti. 19 Mart 1877’de ilk Meclis-i Mebusan açılmıştı.
Meşrutiyet idaresinin 5. gününde, tarihimizde 93 harbi olarak bilinen 1877 Osmanlı-Rus harbi başlamıştı. Rusya, Devleti 2 cephede birden savaşmaya zorlamıştı. Ruslar Ayastefanos (Yeşilköy) kadar gelmişler ve aynı isimli mütareke imzalanmıştı. Savaş, Berlin antlaşması ile sona erdi. Batılı Devletler imparatorluğun doğu topraklarının paylaşılması “Taksim Projelerini” uygulamaya koyabilecekleri fırsatı elde etmiş oldular. Kıbrıs Adası üs olarak İngiltere’ye verilmiş, artan malî sıkıntı, alınan borçların faizlerinin ödenememesi, Muharrem Kararnamesi’nin ilanı ve Duyunu Umumiye’nin kurulması ile Devletin malî kontrolü de bir bakıma batılı devletlerin kontrolüne girmişti. İngiltere, Berlin sistemi ile politikasını değiştirmiş, denge politikasının yerine Osmanlı Devleti’nin bir an önce parçalanması stratejisini uygulamaya koymuş. Kıbrıs’tan sonra Mısır’ı kontrolüne almıştı.
Batılı devletler, Osmanlı Devleti’ni parçalamak, onu güçsüz bırakmak, Anadolu’da kendi kontrollerinde toprak parçaları oluşturmak için “Ermeni Sorunu”nu ortaya çıkarmışlardı. Bu dönemde birçok yerde isyanlar olmuş, padişahın arabasına bomba koyacak cesareti bile göstermişlerdi. Abdülhamid’in güçlü politikası ile kontrol daima devletin elinde olmuştu.
Sultan Abdülhamid ortadan biraz uzunca boylu, esmere yakın tenli, uzunca burunlu, ela gözlü, hafif kıvırcık sakallı idi. Güçlü zekası ile kendisini kültürlü olarak yetiştirmişti. Çok güçlü bir hafızaya sahipti. Bir gördüğünü bir daha unutmazdı. Açık net bir konuşma yapısı vardı. En önemli özelliklerinden biri, kendisine anlatılanları uzun müddet sabırla dinlemesi idi.
Çalışmayı çok sever, kendisini devlet işlerinde görevli sayar, çalışma saatleri dışında usta bir marangoz olarak atölyesinde çalışırdı. Kültüre büyük önem vermiştir. Üniversite, Güzel Sanatlar Akademisi, vilayetlere liseler, kazalara ortaokullar, köylere ilkokullar, kız meslek, Ziraat ve Ticaret, Darüşşafaka, Dilsiz ve Körler okullarını yaptırdı. Şişli Etfal Hastahanesi, Darülacize toplumun sosyal açıdan korunmasını sağlayan kurumlardı.
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan II. Abdülhamid Han
(1842-1918)
| 31.08.1876 | V. Murad’ın tahttan indirilmesi. II. Abdülhamid’in Padişah olması. |
| 07.09.1876 | Sultan Abdülhamid’in kılıç alayı. |
| 14.09.1876 | Batılı Devletlerin, 4 Eylül’de Osmanlı Devleti’nin Sırbistan ile ilgili şartlarını reddetmeleri. |
| 29.10.1876 | Sırp Ordusu’nun mağlup edilmesi. |
| 31.10.1876 | Rusların Babıâli’ye verdikleri ültimatom: “Sırbistan ve Karadağ hareketini durdurun”. |
| 04.11.1876 | Şark meselesinin halledilmesi için Rusya ve Batılı Devletlerin İstanbul’da bir konferans toplanması teklifleri. Kanunî Esasi’yi hazırlamak üzere 28 kişilik bir komisyonun kurulması. |
| 19.12.1876 | Rüştü Paşa’nın istifası, Mithat Paşa’nın ikinci sadareti. |
| 23.12.1876 | Tersane Konferansı (İstanbul Konferansı). Birinci Meşrutiyetin ilanı. 1876 Kanuni Esasi’nin (İlk Anayasa) ilanı. |
| 21.08.1877 | Süleyman Paşa’nın Şipka taarruzu. |
| 17.09.1877 | Gazi Osman Paşa’nın Plevne’yi müdafaa etmesi. |
| 15.10.1877 | Süleyman Paşa’nın Balkan Orduları komutanlığına getirilmesi. |
| 11.01.1878 | Ethem Paşa’nın azli, Ahmet Hamdi Paşa’nın sadareti. |
| 20.01.1878 | Rusların Edirne’ye girmeleri. |
| 31.01.1878 | Rusların İstanbul’a yönelmelerine engel olmak için mütareke isteği ve Edirne mütarekesi. |
| 04.02.1878 | Ahmet Hamdi Paşa’nın azli, Ahmet Vefik Paşa’nın (Başvekil) ünvanıyla ilk sadareti. |
| 13.02.1878 | İlk Meclisi Mebusan’ın tatili. (Birinci Meşrutiyet’in sonu) |
| 03.03.1878 | Rusların Ayastefanos (Yeşilköy) yakınlarına gelmeleri nedeniyle Ayastefanos Mütarekesi’nin imzalanması. |
| 18.04.1878 | Vefik Paşa’nın azli, Mehmet Sadık Paşa’nın Başvekil olması. |
| 20.05.1878 | Ali Suavi olayı (Çırağan vakası) |
| 28.05.1878 | Sadık Paşa’nın azli, Mütercim Rüştü Paşa’nın sadareti. |
| 04.06.1878 | Osmanlı-İngiliz ittifakı. (Kıbrıs Andlaşması) Kıbrıs’ın İngilizlere kiralanması. |
| 13.07.1878 | Berlin andlaşması. Uluslararası 2. büyük kongre. Osmanlı İmparatorluğu için “Şark Meselesi”nin başlaması. |
| 14.07.1878 | Rüştü Paşa’nın azli, Esat Saffet Paşa’nın sadareti. Avusturyalıların Bosna-Hersek’i işgali. |
| 04.12.1878 | Saffet Paşa’nın azli, Hayreddin Paşa’nın sadareti. |
| 21.04.1879 | Avusturya ile Bosna-Hersek anlaşması. |
| 29.07.1879 | Hayreddin Paşa’nın azli, Ahmet Arifi Paşa’nın sadareti. |
| 18.10.1879 | Ahmet Arifi Paşa’nın azli, Küçük Said Paşa’nın sadareti. |
| 09.06.1880 | Said Paşa’nın azli, Mehmet Kadri Paşa’nın sadareti. |
| 11.09.1880 | Mehmet Kadri Paşa’nın azli, Said Paşa’nın sadareti. |
| 12.05.1881 | Fransa’nın Tunus’u işgali. |
| 27.06.1881 | Mithat Paşa’nın yargılanması. |
| 02.07.1881 | Teselya ve Narda kazasının Yunanistan’a terki. |
| 20.12.1881 | “Muharrem Kararnamesi”nin ilanı ve Duyun-ı Umumiye’nin kuruluşu. |
| 02.05.1882 | Said Paşa’nın azli, Abdurrahman Nurettin Paşa’nın sadareti. |
| 10.07.1882 | Abdurrahman Nurettin Paşa’nın istifası. |
| 11.07.1882 | İngiliz Donanması’nın İskenderiye’yi bombalaması, Mısır sorunu. |
| 12.07.1882 | Said Paşa’nın üçüncü sadareti. |
| 30.07.1882 | Said Paşa’nın azli, Ahmet Vefik Paşa’nın sadareti. |
| 03.12.1882 | Ahmet Vefik Paşa’nın azli, Said Paşa’nın dördüncü sadareti. |
| 28.06.1884 | Bestekâr Hacı Arif Bey’in ölümü. |
| 18.09.1885 | Doğu Rumeli vilayetinin Bulgaristan ile birleşmesi. |
| 24.09.1885 | Said Paşa’nın azli, Kamil Paşa’nın sadareti. |
| 19.10.1885 | Sırp-Bulgar çatışması ve Bükreş andlaşması. |
| 21.01.1886 | Yunanistan’ın Girid Adası’nı kendine bağlama teşebbüsü. |
| 02.12.1888 | Ünlü vatan şairi Namık Kemal’in ölümü. |
| 01.04.1891 | Ahmet Vefik Paşa’nın ölümü. |
| 04.09.1891 | Kamil Paşa’nın azli, Ahmet Cevat Paşa’nın sadareti. |
| 11.05.1895 | 3 Devlet tarafından Babıâli’ye memorandum verilmesi. |
| 08.06.1895 | Memorandum’un Padişah tarafından reddedilmesi. Cevat Paşa’nın azli, Said Paşa’nın beşinci sadareti. |
| 30.09.1895 | Memorandumun reddine karşı olan Ermeni komitecilerin Babıâliye yürümeleri. |
| 30.10.1895 | Ermeni isyan ve terör hareketleri. |
| 01.10.1895 | Said Paşa’nın azli, Kamil Paşa’nın sadareti. |
| 07.10.1895 | Kamil Paşa’nın azli ve İzmir’e vali olması. Halil Rıfat Paşa’nın sadareti. |
| 26.08.1896 | “Banka Olayı” Ermenilerin Osmanlı Bankası baskınları. |
| 18.04.1897 | Yunanistan’a harp kararı – Türk zaferleri. |
| 04.12.1897 | Osmanlı-Yunan barışı. |
| 18.12.1897 | Girid’in bağımsızlığı. |
| 1899 | Alman İmparatoru Wilhelm’in Osmanlı ülkesini ziyareti. |
| 05.04.1900 | Plevne kahramanı Gazi Osman Paşa’nın ölümü. |
| 29.10.1900 | Azerbaycan okullarında Türk dili yasağının kaldırılması. |
| 05.11.1901 | Fransız Donanması’nın Midilli’ye asker çıkarması. |
| 09.11.1901 | Sadrazam Halil Rıfat Paşa’nın ölümü. |
| 18.11.1901 | Said Paşa’nın altıncı sadareti. |
| 04.02.1902 | Paris’te Prens Sabahaddin başkanlığında Mülteciler Kongresi’nin toplanması. |
| 14.01.1903 | Said Paşa’nın azli, Mehmet Ferid Paşa’nın sadareti. |
| 02.08.1903 | Makedonya ihtilâlinin yayılması. |
| 25.10.1903 | Makedonya ıslahatı. |
| 29.08.1904 | Eski padişah V. Murad’ın ölümü. |
| 21.07.1905 | Yıldız Hamidiye Camii önünde, Abdülhamid’e suikast girişimi. (Bomba Olayı) |
| 26.12.1905 | Midilli ve Limni gümrük ve posta idarelerinin devletlerce işgali. |
| 25.04.1907 | Gümrük resminin arttırılması. |
| 10.06.1908 | Reval görüşmesi ve Anadolu’nun paylaşılması. |
| 22.07.1908 | Ferid Paşa’nın azli, Said Paşa’nın yedinci sadareti. |
| 23.07.1908 | İkinci Meşrutiyet’in ilânı. |
| 04.08.1908 | Said Paşa’nın istifası, Kamil Paşa’nın sadareti. |
| 05.10.1908 | Bosna-Hersek’in Avusturya’ya ilhakı. Bulgar Krallığı’nın kuruluşu. |
| 06.10.1908 | Girid’in Yunanistan’a ilhakı. |
| 17.10.1908 | İkinci Meşrutiyet’in ilanı ve Meclisi Mebusan’ın açılması. |
| 13.02.1909 | Kamil Paşa’nın istifası, Hüseyin Hilmi Paşa’nın ilk sadareti. |
| 12.04.1909 | Taşkışla’da bulunan Avcı taburlarının isyanı. |
| 13.04.1909 | “31 Mart Vak’ası” Hüseyin Hilmi Paşa’nın istifası. Tevfik Paşa’nın sadareti. |
| 14.04.1909 | Adana’da Ermeni isyanı. |
| 15.04.1909 | Hareket Ordusu’nun İstanbul’a gelmek için Selânik’ten hareketi. İsyanın bastırılması. |
| 24.04.1909 | “Hareket Ordusu”nun İstanbul’a gelişi. |
| 27.04.1909 | “Meclis-i Umumi-i Millî”nin toplanması. Sultan Abdülhamid’in halli kararı ve bunu tebliğ edecek heyetin kurulması. Abdülhamid ve ailesinin Sirkeci’den tren ile Selânik’e sürgüne gönderilmesi. V. Mehmed’in (Mehmed Reşad) Padişahlığı. |
OSMANLI İMPARATORLUĞU
Sultan V. Mehmed Reşad Han
(1844-1918)
Babası : Sultan Abdülmecid
Annesi : Gülcemal Sultan
Doğduğu Tarih : 2 Ekim 1844
Padişah olduğu tarih : 27 Nisan 1909
Öldüğü Tarih : 3 Temmuz 1918
Sultan Mehmed Reşad, otuzbeşinci padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Sarayda iyi bir eğitim alarak yetişti. İyi Farsça öğrenmiş, tarih kitapları okuyarak Türk tarihini iyi incelemişti. Devlet idaresini teslim alıncaya kadar, dört padişah dönemini yaşamış, önemli deneyimler kazanmıştı. Osmanlı Sultanları içinde en yaşlı şehzade olarak, 65 yaşında padişah olmuştu.
İktidarı teslim aldığında, Osmanlı Devleti meşrutiyetle idare ediliyordu. Yani sultan yetkilerini seçilmiş bir Meclis ile paylaşıyordu. Sultan Reşad ağabeyi II. Abdülhamid döneminde, I. Meşrutiyet ve II. Meşrutiyetin ilan edilmesini yaşamıştı. Ülkenin içinde bulunduğu siyasî çekişmeler, İttihat Terakki Partisi’nin tutumu, ağabeyinin sürgüne gitmesine sebep olmuştu. Yakın çevresine “ben işe karışacak olursam, biraderin suçu ne idi?” diyerek, devlet işlerine fazla karışmadığını ima ediyordu. Ülke ise en zor günlerini yaşıyordu. İttihat Terakki Partisi Meclis’te çoğunluğu bulunmasına rağmen, sorunlar karşısında yetersiz kalıyordu. Ekonomik durum düzeltilemediğinden borçlanmalar devam ediyordu.
Bu tarihlerde Anadolu, Batı Devletleri’nin ve Rusya’nın çıkarlarının çatıştığı bir coğrafî alan olmuştu. İtalya hepsinden önce davranıp, Trablusgarb’ı kendine bağlamak için askerî harekete geçmiş, kısa bir süre sonrada oniki adayı ele geçirmişti. Yüzyılın sonunda kurulan Karadağ ve Sırbistan ise Bulgarlarla da anlaşıp Balkan Savaşı’nı başlatarak, Edirne-Çatalca’ya kadar gelmişlerdi. Devlet, II. Balkan Savaşı ile durumunu kurtarmış ve işgalcileri Edirne sınırları dışına çıkarabilmişti. Barış görüşmeleri tamamlanmadan I. Dünya Savaşı başlamış, Osmanlı Devleti de Almanya’nın yanında savaşa katılmıştı.
Belki de tarihimizin en önemli dönüm noktası Kasım 1914 savaşa katılmamız ile 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi’nin imzalanması arasında geçen zaman sürecidir. Savaşa Osmanlı İmparatorluğu adına İttihat Terakki Partisi ileri gelenleri Cemal, Talat ve Enver Paşalar karar vermişlerdi. Savaş sırasında devletin adı “İstanbul Hükûmeti” olmuştu. 3 Kıtaya yayılan İmparatorluk sadece İstanbul ve çevresindeki alanda sıkışıp kalan küçük bir coğrafi bölgenin içinde iktidar gücü oluşturabilmişti.
Sultan Mehmed Reşad, orta boylu, açık tenli, mavi gözlü, kır sakallı ve biraz topluca idi. Kendisini iyi yetiştirmiş, nazikliği ve terbiyesi ile çevresinin ilgisini çekmiştir. Çok hassas bir yapıya sahip olup, kendisine hizmet edenlere de nazik davranırdı. Çok kuvvetli bir hafızası vardı. Yaşına göre kitap ve gazeteleri gözlüksüz okuyabilirdi.
| Kronoloji | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
OSMANLI İMPARATORLUĞU
|
| Sultan VI. Mehmed Vahdettin |
OSMANLI İMPARATORLUĞU Sultan VI. Mehmed Vahdettin Han Babası : Sultan Abdülmecid
Sultan Vahdeddin, görev kendisine verildiğinde ne kadar ağır bir sorumluluk aldığını biliyordu. Atalarının yönettiğinden çok farklı bir duruma gelmiş bir devleti yönetecekti. Osmanlı ailesi, tek egemen güç olarak bu toprakları yönetmekle görevlendirilmişti. Onlar kendilerine verilen emaneti, tehdit ve tehlikelerden korumak, güvenlik stratejisine ulaşmak için gece gündüz, ay ve yıllarca mücadele etmişler, üç kıtaya yayılan bir İmparatorluk kurmuşlardı. Belki de tarihimizde 2 şehzade kardeş olarak en acı kaderi yaşamışlardı. Artık düşman uzaklarda değil, Anavatan’da, Anadolu coğrafyası içinde idi. Suriye’de Fransa, Irak’ta İngiltere komşumuz olmuştu. Bununla da yetinmemişler, Türkçülük hareketine karşı çeşitli bölgelerde yaşayan vatandaşlarımızı devlet aleyhine isyana teşvik etmişler, birçok toprağını savaşmadan, elde etmeyi başarmışlardı. Vahdeddin, sadece bir şehrin sınırları içinde kalan toprakları yöneten adı “İstanbul Hükûmeti” olan bir devletin başı olmuştu. 10 Ağustos 1920 belgesinin imzalanması ile Anadolu’nun ortasında küçük bir coğrafî alanda Türklerin yaşamasına müsaade(?) edilmişti. Son padişah olarak etrafını çeviren düşmanlar yerine, yeni bir devlet kurmaya, yeni vatan oluşturmaya, ülkeye sahip çıkmaya çalışanlara, millî mücadeleye karşı olmak da O’nun en acı kaderi olmuştu. Millî mücadeleyi başlatanlar kazançlı olmuş, vatan kurtarılmış, bağımsız yeni bir devlet kurulmuş, artık O’na da yaşayacak bir toprak parçası kalmamış, çareyi kaçmakta bulmuştu. Sultan Vahdeddin, orta boyda, ince yapılı, açık tenli ve biraz soluk yüzlü idi ve sakalı yoktu. Kendini iyi yetiştirmişti. Arapça, Farsça okur yazar, fıkıh ilmini çok iyi bilirdi. Çok nazik ve son derece saygılı ve sabırlı idi. Çok fazla konuşmaz, kendisine anlatılanları ise hiç söz kesmeden sonuna kadar dinlerdi. Evhamlı olması, yakın çevresinin etkisinde kalması, milletini tanımaması ve güvenmemesi en büyük zaafı olmuş ve sonunu hazırlamıştı. |
| Kronoloji | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
OSMANLI İMPARATORLUĞU
|