ÖZLÜ SÖZLER | |
| BİR AĞAÇDAN BİR MİLYON KİPRİT ÇIKAR. | |
| BİR KİPRİT BİR MİLYON AĞACI YAKAR. | |
| TARİHİNİ BİLMEYENİN COĞRAFYASINI BAŞKASI ÇİZER. | |
| DEREYİ GÖRMEDEN PAÇAYI SIVAMAYALIM. | |
| DOSTLAR ARASINA HASRET UÇURUMU GİRDİĞİNDE, YILDIZLARLA VUSLAT KÖPRÜSÜ KURDUK, YÜREKTEN YÜREĞE. GÖNLÜMÜZÜN HASRET GÜNLÜĞÜNE UNUTMAYI VE UNUTULMAYI HİÇ YAZMADIK | |
| NE KERVAN KALDI, NE AT HEPSİ SİLİNİP GİTTİ. | |
| İYİ İNSANLAR İYİ ATLARA BİNİP GİTTİ. | |
| DENİZ DERİNDİR DURULMAZ DOSTLUK EBEDİDİR UNUTULMAZ. | |
| İNSANLARIN SÖZLERİNE DEĞİL İŞLERİNE BAK. | |
| KÖTÜLER, KENDİLERİNE TAHAMMÜL EDİLDİKÇE DAHA ÇOK AZARLAR. (TOLSTOY) | |
| EĞER BİR İNSAN,HEM ÇALIŞKAN HEM AKILLI İSE TAKDİR ET; ÇALIŞKAN FAKAT AKILLI DEĞİLSE DİKKAT ET; AKILLI FAKAT TEMBEL İSE İKEZ ET; HEM AKILSIZ HEM TEMBEL İSE TERK ET. | |
| (HACI BEKTAŞİ VELİ) | |
| VERDİĞİNİ HATIRLAMAYAN VE ALDIĞINI UNUTMAYANLAR, KUTSAL İNSANLARDIR. (ELİZABETH BİBESCO) | |
| HİÇ BİR ZAMAN ÇIKTIĞIN KAPIYI HIZLI ÇARPMA! | |
| GERİ DÖNMEK ZORUNDA KALABİLİRSIN! | |
| YERİNDE SÖZ SÖYLEYEN, | |
| ÖZÜR DİLEMEK ZORUNDA KALMAZ. | |
| SEVGİNDE ÖLÇÜLÜ OL EY GÖNÜL, SEVDİĞİN DÜŞMANIN OLUR BİRGÜN. | |
| DÜŞMANLIKTA KATI OLMA EY GÖNÜL,DÜŞMANIN DOSTUN OLUR BİRGÜN... | |
| ACI VE HÜZÜN BİR YILDIZ KADAR UZAK, MUTLULUK GÖZBEBEĞİNİZ KADAR YAKIN, UMUTLARINIZ GERCEK, GERÇEKLERİNİZ MUTLULUK, MUTLULUKLARINIZ SONSUZ OLSUN.. | |
| İNANDIĞINIZ GİBİ YAŞAMAZSANIZ YAŞADIĞINIZ GİBİ İNANMAYA BAŞLARSINIZ. ( HAZRETİ öMER ) | |
| İNSANLARI İNANDIKLARINDAN VAZGEÇİRMEK, ONLARI BİR ŞEYE İNANDIRMAKTAN DAHA ZORDUR. | |
| (HZ. MUHAMMED) | |
| BOŞ ZAMAN YOKTUR, BOŞA GEÇEN ZAMAN VARDIR. | |
| ASİL İNSAN İDARE EDER. | |
| ACİZ İNSAN ŞİKAYET EDER. | |
| BASİT İNSAN İFTİRA EDER. | |
| DEDEN TORUNA VASİYET | |
| BABADAN OĞULA ÖĞÜT; | |
| MAHMUZLANINCA İNLEYEN AT, | |
| BABA SÖZÜ DİNLEMEYEN EVLAT, | |
| KOCA EVDE İKEN ERKEN YATIP, | |
| GEÇ KALKAN AVRAT. | |
| ATI SAT | |
| BUNLARI DA DÜŞÜNMEDEN KALDIR AT... | |
| BAHAR YAĞMURUNDAN SONRA EKİLEN DARIDAN, | |
| GÜZ GELİNCE OĞUL VEREN ARIDAN, | |
| KOCASINDAN SONRA KALKAN KARIDAN, | |
| HAYIR, GELMEZ OĞUL HAYIR GELMEZ... | |
| DAH. DEMEDEN GİDEN AT, | |
| BUYURMADAN TUTAN EVLAT, | |
| EVE GELDİN, YÜZÜ GÜLEN AVRAT, | |
| GİR OYNA, ÇIK OYNA. | |
| SÖZ İLAÇ GİBİDİR. | |
| AZI FAYDALI. | |
| ÇOĞU ZARARLIDIR. | |
| GENÇLİĞİNİ EĞLENMEKLE GEÇİREN, İHTİYARLIĞINI AĞLAMAKLA GEÇİRİR. | |
| (Prof. Dr. A.F. Başgil) | |
| ÇALIŞMADAN, | |
| ÖĞRENMEDEN, | |
| YORULMADAN, | |
| RAHAT YAŞAMA YOLLARINI ALIŞKANLIK HALİNE GETİRMİŞ MİLLETLER; | |
| ÖNCE ONURLARINI, | |
| SONRA HÜRRİYETLERİNİ DAHA SONRA GELECEKLERİNİ KAYBETMEYE MAHKUMDURLAR. | |
| (MUSTAFA KEMAL ATATÜRK) | |
| HEDİYE ALAN ÖZGÜRLÜĞÜNÜ YİTİR. | |
| (ÇİN ATASÖZÜ) | |
| (Hediyeleşmek güzeldir. Makamından dolayı hediye alanlar kasdedilmiş) | |
| GÖREV HATIRLATILMADI DİYE SIĞINMA OLMAZ. | |
| GÖREV ZAMANINDA YAPILIRSA HATIRLATMA OLMAZ. | |
| ELDE EDİLECEK BİR ÇIKARI OLDUĞU HALDE ADALETİ DÜŞÜNEN ,TEHLİKE KARŞISINDA HAYATINI HİÇE SAYAN,VERDİĞİ SÖZÜ UNUTMAYAN, TAM İNSANDIR.(CONFUCİUS) | |
| TÜRK ATASÖZLERİ | |
MANZUM ATASÖZLERİ | |
| Tut atasözünü, kalbi selim ol! | |
| Gönülden gönüle yol var demişler. | |
| Bırak sinirini, her an halim ol! | |
| Keskin sirke kaba zarar verir demişler. | |
| Arzet nasihati kendi özüne, | |
| Dost addetme her güleni yüzüne, | |
| İncinme dostunun doğru sözüne, | |
| Doğru söz insana batar demişler. | |
| Çağrılan yere git ar eyleme! | |
| Çağrılmadan gidip dar eyleme! | |
| Taşıma su ile, dönmez değirmen, | |
| İşten artmaz, dişten artar demişler. | |
| Derler, Vezir için; Sultan kınanmaz, | |
| Yaş, kurunun yanında her zaman yanmaz, | |
| Kul aldanır, Cenâb-ı Hak aldanmaz, | |
| Herkes günahına yanar demişler. | |
| Sen, sakla samanı gelir zamanı, | |
| Tatlılıkla bahar, yeşertir dalı, | |
| Gözü kızan serçe, geçer kartalı, | |
| Ummadığın taş, baş yarar demişler. | |
| İnsan isen olma nefsine esir! | |
| Nefsini kendine kul et, ol emir! | |
| Kişi bu dünyaya bir kerre gelir, | |
| Gidenler dönmedi, tekrar demişler, | |
Birbirine Muhalefet Ata Sözlerimiz... | |
| Damlaya damlaya göl olur. | Taşıma suyla değirmen dönmez. |
| İiyi insan lafın üstüne gelir. | İti an çomağı hazırla' |
| Bir elin nesi var iki elin sesi var. | Nerde çokluk orda bokluk. |
| Fazla mal göz çıkarmaz. | Azıcık aşım ağrısız başım. |
| Kervan yolda düzelir. | Balık baştan kokar. |
| Söz gümüşse,sükut altındır. | Sükut ikrardan geli. |
| Bülbülün çektiği dili belası. | Bilmemek ayıp değil sormamak ayıp. |
| Eşeğe altın semer vursan da eşek yine eşektir. | Ye kürküm ye. |
| Eğri otur doğru söyle. | Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar. |
| Düşenin dostu olmaz. | Dost kara günde belli olur. |
| Ava giden avlanır. | Atın ölümü arpadan olsun. |
| Erken kalkan yol alır. | Acele işe şeytan karışır. |
| Birlikten kuvvet doğar. | Körler sağırlar, birbirlerini ağırlar. |
| Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır. | Lafla peynir gemisi yürümez. |
| Gün ola harman ola. | Perşembenin gelişi çarşambadan bellidir. |
| Ya olduğun gibi görün ya göründüğün gibi ol. | Hocanın dediğini yap, yaptığını yapma. |
A | |
| 1 Aba vakti aba, yaba vakti yaba. | |
| 2 Abanın kadri, yağmurda bilinir. | |
| 3 Abdal abdalın ne umduğunu, ne bulduğunu ister. | |
| 4 Abdal ata binmiş bey oldum sanmış. | |
| 5 Abdal düğünden, çocuk oyundan usanmaz. | |
| 6 Abdala "kar yağıyor" demişler, "titremeye hazırım" demiş. | |
| 7 Abdalın arkadaşlığı yol görününceye kadardır. | |
| 8 Abdalın karnı doyuncu gözü pabucundadır. | |
| 9 Abdestsiz sofuya namaz dayanmaz. | |
| 10 Acele giden ecele gider. | |
| 11 Acele işe, şeytan karışır. | |
| 12 Acele yürüyen yolda kalır. | |
| 13 Acemi katır kapı önünde yük indirir. | |
| 14 Acemi marangozun talaşı tahtasından çok olur. | |
| 15 Acemi nalbant gibi kâh nalına vurur, kâh mıhına. | |
| 16 Aceminin elinde am ağaca çıkar. | |
| 17 Acı acıyı bastırır, su sancıyı. | |
| 18 Acı patlıcanı kırağı çalmaz. | |
| 19 Acı söz insanı dininden çıkarır. | |
| 20 Acıkan doymam, susayan kanmam sanır. | |
| 21 Acıkan yanağından, susayan dudağından belli olur. | |
| 22 Acındırırsan arsız, acıktırırsan hırsız olur. | |
| 23 Aç ayı oynamaz. | |
| 24 Aç bırakma hırsız edersin, çok söyleme arsız edersin. | |
| 25 Aç gözünü, açarlar gözünü. | |
| 26 Aç koyma hırsız olur, çok söyleme yüzsüz olur, çok değme arsız olur. | |
| 27 Aç koynunda azık durmaz. | |
| 28 Aç köpek fırın delermiş. | |
| 29 Aç köpek fırın yıkar. | |
| 30 Aç kurt insana saldırır. | |
| 31 Aç tavuk rüyasında kendini darı ambarında görürmüş. | |
| 32 Aç tokun halinden anlamaz. | |
| 33 Aça dokuz yorgan örtmüşler, yine uyuyamamış. | |
| 34 Açık yaraya kurt düşmez. | |
| 35 Açın imanı olmaz. | |
| 36 Açın karnı doyar gözü doymaz. | |
| 37 Açlık ile tokluğun arası bir dilim ekmek. | |
| 38 Adam adamdır olmasa da pulu, eşek eşektir olmasa da çulu. | |
| 39 Adam eşeğinden, kadın döşeğinden belli olur. | |
| 40 Adam olana bir söz yeter. | |
| 41 Adam sandık eşeği altına serdik döşeği. | |
| 42 Adamak kolay, ödemek güçtür. | |
| 43 Adamakla mal tükenmez. | |
| 44 Adamın iyisi iş başında belli olur. | |
| 45 Adı çıkacağına canı çıksın. | |
| 46 Adı çıkmış doksana, hiç inmez seksene. | |
| 47 Ağa malı deniz yemeyen domuz. | |
| 48 Ağaca balta vurmuşlar "sapı bedenimde" demiş. | |
| 49 Ağaca beşikten mezara kadar muhtacız. | |
| 50 Ağaca çıkan keçinin dama çıkan oğlağı olur. | |
| 51 Ağaca çıkan keçinin doğurduğu oğlak dala bakarmış. | |
| 52 Ağaca dayanma çürür, insana dayanma ölür. | |
| 53 Ağacı kurt, insanı dert bitirir. | |
| 54 Ağaç kökünden yıkılır. | |
| 55 Ağaç ne kadar meyve verirse, dalı o kadar yere eğilir. | |
| 56 Ağaç ne kadar uzarsa uzasın göğe değmez. | |
| 57 Ağaç ne kadar yüksek olsa da yaprakları yere düşer. | |
| 58 Ağaç yaşken eğilir. | |
| 59 Ağaçlı köyü su basmaz. | |
| 60 Ağaçsız memleket duvaksız geline benzer. | |
| 61 Ağaçtan maşa, aptaldan (çingenden) paşa olmaz. | |
| 62 Ağaran baş, ağlayan göz gizlenmez. | |
| 63 Ağır baş iyidir, yenlik olsa uçar. | |
| 64 Ağır git ki yol alasın. | |
| 65 Ağır kazan geç kaynar. | |
| 66 Ağır otur, batman götür. | |
| 67 Ağır taş batman döver. | |
| 68 Ağız yemeyince yüz utanmaz. | |
| 69 Ağlama ölü için, ağla deli için. | |
| 70 Ağlamayan çocuğa meme vermezler. | |
| 71 Ağlarsa anam ağlar, gerisi yalan ağlar. | |
| 72 Ağlayak da gözden mi olak? | |
| 73 Ağlayanın malı gülene hayır gelmez. | |
| 74 Ağrısız baş mezarda gerek. | |
| 75 Ağustos ayında beyni kaynayanın, zemheride (Zahmarıda) kazanı kaynar. | |
| 76 Ağustosta beynin kaynasın, kışın da tencere kaynasın. | |
| 77 Ağzı açık ayran delisi. | |
| 78 Ağzından bal akıyor. | |
| 79 Ah alan onmaz, ah yerde kalmaz. | |
| 80 Ah alan onmaz. | |
| 81 Ahmak misafir, ev sahibini ağırlar. | |
| 82 Ak akçe kara gün içindir. | |
| 83 Ak gün ağartır kara gün karartır. | |
| 84 Ak ile kara dere kenarında belli olur. | |
| 85 Ak koyunun kara kuzusu da olur. | |
| 86 Ak köpeğe koyun diye sarılma. | |
| 87 Akan su yosun tutmaz. | |
| 88 Akan su, pis tutmaz. | |
| 89 Akçe bulsam, çıkı yok. | |
| 90 Akıl akıldan üstündür. | |
| 91 Akıl para ile satılmaz. | |
| 92 Akıl yaşta değil baştadır. | |
| 93 Akıl yiğide sermayedir. | |
| 94 Akılı olmayana neylesin sakal, kayışı tarladan götürür çakal. | |
| 95 Akıllı düşünene kadar, deli oğlunu evermiş, torunu olmuş. | |
| 96 Akıllı evladın var, neylersin mali, akılsız evladın var neylersin mali? | |
| 97 Akıllı olan katar katar yer, akılsız olan satar satar yer. | |
| 98 Akılsız başın cezasını ayaklar çeker. | |
| 99 Akılsız başın zahmetini ayaklar çeker. | |
| 100 Akılsız baştan sefil taban ne çeker. | |
| 101 Akılsız köpeği yol kocatır. | |
| 102 Akılsızın şaşkını beyaz giyer kış günü. | |
| 103 Akıntıya kürek çekme, kurak yere ekin ekme. | |
| 104 Akrabanın akrabaya akrep etmez ettiğini. | |
| 105 Akranıyla konuşmayanın sesi, semadan gelir. | |
| 106 Akşam gelen misafirin, yiyeceği bulgur sıkısı, yatacağı ahır sekisi. | |
| 107 Akşamın hayrından sabahın şerri iyidir. | |
| 108 Al elmaya taş atan çok olur. | |
| 109 Al malın iyisini çekme kaygısını. | |
| 110 Al yakışırken, el bakışırken. | |
| 111 Alacağın bir iğne, çeliğin okkasını orantıya vurursun. | |
| 112 Alçak tavuk kendini ferik gösterir. | |
| 113 Alışmış kudurmuştan beterdir. | |
| 114 Alim unutmuş, kalem unutmamış. | |
| 115 Allah aptala eşeğini kaybettirir, sonra buldurup sevindirir(miş). | |
| 116 Allah dağına göre kar yağdırır. | |
| 117 Allah şaşırttı mı, dayıya hala dedirtirmiş. | |
| 118 Allı yelek, pullu yelek, canfes neye gerek? | |
| 119 Alma el kızının ahını, gökten indirir şahini. | |
| 120 Alma mazlumun ahını, çıkar aheste aheste. | |
| 121 Alma mazlumun ahını, gökden indirir şahını | |
| 122 Almadan vermek Allah'a mahsustur. | |
| 123 Almak kolay ödemek zordur. | |
| 124 Altın anahtar, her kapıyı açar. | |
| 125 Altın eşik, ağaç eşiğe muhtaçtır. | |
| 126 Altın kılıç demir kapıyı açar. | |
| 127 Altın yere düşmeyle değer kaybetmez. | |
| 128 Altının değerini sarraf bilir. | |
| 129 Ana gibi yar, Bağdat gibi diyar olmaz. | |
| 130 Anan gibi saç büyüteceğine, baban gibi bıyık büyüt. | |
| 131 Anan turp, baban şalgam, sen içinde gülbe şeker. | |
| 132 Ananın bastığı yavru incimez. | |
| 133 Ananın bastığı yerde yavru ölmez. | |
| 134 Anasına bak kızını al, astarına bak bezini al. | |
| 135 Anasına bak kızını al, kenarına bak bezini al. | |
| 136 Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az. | |
| 137 Aptalın karnı doyunca gözü yolda olur. | |
| 138 Ar gözden, kar yüzden anlaşılır. | |
| 139 Ar namus tertemiz. | |
| 140 Arap eli öpmek, dudak karartmaz. | |
| 141 Arap eli öpmeyinen dudak kara olmaz. | |
| 142 Arayan belasını da devasını da bulur. | |
| 143 Arayan bulur, iniliyen ölür. | |
| 144 Arefe günü yalan söyleyenin, bayram günü yüzü kara çıkar. | |
| 145 Arı bal yapacak çiçeği bilir. | |
| 146 Arı kahrını çekmeyen balın kadrini ne bilir. | |
| 147 Arı satmış namusu tellala vermiş. | |
| 148 Arkadaş dediğinin gölgesinde suç işlenir. | |
| 149 Arkadaşını söyle ki, sana kim olduğunu söyleyeyim. | |
| 150 Arkadaşlık pazara kadar değil mezara kadardır. | |
| 151 Arkalı it kurdu boğar. | |
| 152 Armudu sapıyla, üzümü çöpüyle, pekmezi küpüyle. | |
| 153 Arpa eken darı biçmez. | |
| 154 Arpa ekinde buğday bekleme. | |
| 155 Asıl azmaz, bal kokmaz, kokarsa yağ kokar, onun da aslı ayrandır. | |
| 156 Aslan yattığı yerden belli olur. | |
| 157 Aslı neyse nesli odur. | |
| 158 Aslına çekmeyen haramzadedir. | |
| 159 Aslında olan tırnağına getirir. | |
| 160 Aslını inkâr eden haramzadedir. | |
| 161 Aslını inkâr edenin nesli gevşek olur. | |
| 162 Aş kaşık ile, iş keşik ile. | |
| 163 Aş sabahın iş sabahın. | |
| 164 Aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık. | |
| 165 Aşk olmayınca meşk olmaz. | |
| 166 At alırsan yazın, deve alırsan güzün, avrat alırsan gezin ha gezin. | |
| 167 At binenin kılıç kuşananındır. | |
| 168 At ile avrat yiğidin ikbalindendir. | |
| 169 At karnından yiğit burnundan bellidir. | |
| 170 At olacak tay yürüyüşünden belli olur. | |
| 171 At ölür de, itler bayram eder. | |
| 172 At ölür meydan kalır, yiğit ölür nam kalır. | |
| 173 At sahibinin altında kişner. | |
| 174 At ver hasım ol, kız ver hısım ol. | |
| 175 At yedi günde, it yediği günde dirilir. | |
| 176 At, sahibine göre kişner. | |
| 177 Ata binmek bir ayıp, inmek iki ayıp. | |
| 178 Ata et, ite ot verilmez. | |
| 179 Ata sözü tutmayan, uluya uluya kalır. | |
| 180 Ateş düştüğü yeri yakar. | |
| 181 Ateş ile barut bir arada olmaz. | |
| 182 Ateş olmayan yerden duman çıkmaz. | |
| 183 Atı alan Üsküdar'ı geçti. | |
| 184 Atılan ok geri dönmez. | |
| 185 Atımın anlı sakar, lakabını ele takar. | |
| 186 Atın iyisi arkadan gelmez. | |
| 187 Atın iyisine doru, yiğidin iyisine deli derler. | |
| 188 Atın ölümü arpadan olsun. | |
| 189 Atlar tepişirken arada eşekler ezilir. | |
| 190 Atlı, itli sığmış, bir çocuk sığmamış. | |
| 191 Attan düşen kaba döşek, eşekten düşen kazma kürek. | |
| 192 Attan düşen ölmez, eşekten düşen ölür. | |
| 193 Attan indi eşeğe bindi. | |
| 194 Avradı er zapt etmez, ar zapt eder. | |
| 195 Avrat var ev yapar, avrat var ev yıkar. | |
| 196 Ay bozmaz, süt kokmaz. Kokarsa ayran kokar, çünkü aslı süttür. | |
| 197 Ayağa değmedik taş, başa gelmedik iş olmaz. | |
| 198 Ayağın sığmayacağı yere baş sokulmaz. | |
| 199 Ayağını yorganına göre uzat. | |
| 200 Aydan gelen halı üstüne, günde gelen kül üstüne. | |
| 201 Ayranım ekşidir diyen olmaz. | |
| 202 Az kazanan çok kazanır,çok kazanan hiç kazanır. | |
| 203 Az menfaat çok zarara mal olur. | |
| 204 Az sabırda, çok keramet vardır. | |
| 205 Az tamah, çok ziyan getirir. | |
| 206 Az veren candan, çok veren maldan verir. | |
| 207 Az yaşa, uz yaşa, akıbet gelecek başa. | |
| 208 Azan mevlasını da bulur, belasını da. | |
| 209 Azı bilmeyen çoğu hiç bilmez. | |
| 210 Azıcık aşım, kaygısız başım. | |
| 211 Azıksız yola çıkanın, iki gözü el torbasında olur. | |
| 212 Azmış, kudurmuştan beterdir. | |
| B | |
| 1 Baba borç yapar çol çocuk aç yatar. | |
| 2 Baba ekmeği zindan ekmeği, koca ekmeği meydan ekmeği. | |
| 3 Baba koruk yer, oğlunun dişi kamaşır. | |
| 4 Baba mirası yanan mum gibidir. | |
| 5 Baba oğula bağ bağışlamış, oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş. | |
| 6 Babadan mal kalır, kemal kalmaz. | |
| 7 Baban bana öğüt verirken, ben inek gözünde kırk sinek saydım. | |
| 8 Babası ölen bey, anası ölen kadın olur. | |
| 9 Babasına hayır etmeyenin kimseye hayrı olmaz. | |
| 10 Babaya dayanma, karıya güvenme. | |
| 11 Baca eğride olsa, dumanı doğru çıkar. | |
| 12 Bacak kadar boyu var, türlü türlü huyu var | |
| 13 Bağ dua değil, çapa dua ister. | |
| 14 Bağa bak üzüm olsun, yemeye yüzün olsun. | |
| 15 Bağa gir izin olsunki, yemeye yüzün ola. | |
| 16 Bağlı aslana tavşan bile hücum eder. | |
| 17 Bahar çiçeğiyle güzeldir. | |
| 18 Baht olmayınca başa, ne kuruda biter, nede yaşta. | |
| 19 Bakacağın yüze sıçma, sıçacağın yüze bakma. | |
| 20 Bakarsan bağ, bakmazsan dağ olur. | |
| 21 Bakkal ölenin borcunu, diriye ödettirir. | |
| 22 Bakmadan usta olunsaydı, kediler kasap olurdu. | |
| 23 Bakmakla öğrenilseydi, kediler kasap olurdu | |
| 24 Bal döksen yalanır. | |
| 25 Bal olan yerde sinek de bulunur. | |
| 26 Bal tutan parmağını yalar. | |
| 27 Bal yiyen baldan bıkar. | |
| 28 Bal, bal demekle ağız tatlanmaz | |
| 29 Balı parmağı uzun olan değil, kısmeti olan yer. | |
| 30 Bana benden olur, her ne olursa, başım rahat bulur, dilim durursa. | |
| 31 Bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın. | |
| 32 Baskın basanındır. | |
| 33 Baskısız yongayı yel alır. | |
| 34 Bastığın yer bayram olsun. | |
| 35 Baş başa, baş da padişaha bağlıdır. | |
| 36 Baş nereye giderse, oyak oradadır. | |
| 37 Başıma uymayan takke elin olsun. | |
| 38 Başındaki fese bak, girdiği kümese bak. | |
| 39 Başını ecemi berbere teslim eden, cebinde pamuk eksik etmesin. | |
| 40 Başsız evin köpeği çok havlar. | |
| 41 Bazen inek, erkek; bazen de dişi doğurur. | |
| 42 Bebeler birbirinden huy kapar, ayranlarına su katar. | |
| 43 Bedava sirke baldan tatlıdır. | |
| 44 Bekâr gözü ile kız alınmaz. | |
| 45 Bekâr gözü kör gözü. | |
| 46 Bekâra karı boşamak kolay gelir. | |
| 47 Bekârlık maskaralıktır. | |
| 48 Bekârın parasını it yer, yakasını bit. | |
| 49 Bekleyen derviş muradına ermiş. | |
| 50 Beleş peynir fare kapanında bulunur. | |
| 51 Belli düşman, gizli dosttan yeğdir. | |
| 52 Benden sana öğüt, ununu elinle öğüt. | |
| 53 Benim adım Hıdır, elimden gelen budur. | |
| 54 Benim sakalım tutuştu, sen cigara yakmak istersin. | |
| 55 Besle kargayı oysun gözünü. | |
| 56 Besledik büyüttük danayı, şimdi tanımaz oldu anayı, babayı. | |
| 57 Beş kuruşluk fener o kadar yanar. | |
| 58 Beş parmağın beşi de bir değil | |
| 59 Beyaz saç, aklın değil yaşın işaretidir. | |
| 60 Bıçak sapını kesmez. | |
| 61 Bıçak yarası geçer, dil yarası geçmez. | |
| 62 Bıldır ki hurmalar götünü tırmalar. | |
| 63 Bilgisiz insan meyvesiz ağaca benzer. | |
| 64 Bilinmedik aş, ya karın ağrıtır ya baş. | |
| 65 Bilmediği beş vakit namaz, bilirde yanına varmaz. | |
| 66 Bilmemek ayıp değil öğrenmemek ayıptır. | |
| 67 Bin atın varsa bin dinlen, bir atın varsa in dinlen. | |
| 68 Bin bilsen de bir bilene danış. | |
| 69 Bin dinle, bir söyle | |
| 70 Bin ölçüp bir biçmeli. | |
| 71 Binde bir gelinen yere gül döşerler, her gün gelinen yere kül döşerler. | |
| 72 Bir adamın adı çıkacağına, canı çıksın. | |
| 73 Bir adamın karısı onun yarısıdır. | |
| 74 Bir ağaçta gül de biter, diken de. | |
| 75 Bir ağaçtan, oklukta çıkar boklukta. | |
| 76 Bir ağızdan çıkan, bin ağza yayılır. | |
| 77 Bir ahırda at da bulunur eşek de. | |
| 78 Bir ayağı çukurda | |
| 79 Bir bulutla kış gelmez. | |
| 80 Bir bütün bir yarımdan iyidir. | |
| 81 Bir dalın gölgesinde bin koyun eğlenir. | |
| 82 Bir dirhem et, bin ayıp örter. | |
| 83 Bir elin nesi var, iki elin sesi var. | |
| 84 Bir elin verdiğini, öbür elin duymasın. | |
| 85 Bir eve bir baca, bir kadına bir koca. | |
| 86 Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır. | |
| 87 Bir işe başlamak, bitirmenin yarısıdır. | |
| 88 Bir koyun başı pişinceye kadar, kırk kuzu başı pişer. | |
| 89 Bir koyundan iki post olmaz. | |
| 90 Bir musibet bin nasihatten iyidir. | |
| 91 Bir nalına vurur, bir mıhına. | |
| 92 Bir yerim diyenden birde yemem diyenden kork. | |
| 93 Bir yiğit kırk yılda meydana gelir. | |
| 94 Biri eşikte, biri beşikte. | |
| 95 Biri yer, biri bakar, kıyamet ondan kopar. | |
| 96 Birlikten kuvet doğar. | |
| 97 Bitli baklanın kör alıcısı olur. | |
| 98 Bize gelince yiyip içelim, size gelince gülüp gecelim. | |
| 99 Boğulursan büyük suda (denizde) boğul. | |
| 100 Borcun iyisi vermek, derdin iyisi ölmektir. | |
| 101 Borç yiğidin kamçısıdır. | |
| 102 Boş duranı Allah da sevmez kuluda. | |
| 103 Boş fıçı çok langırdar. | |
| 104 Boşboğazı cehenneme atmışlar, ;odun yaş; diye bağırmış. | |
| 105 Boşboğazın sigarası yanmaz. | |
| 106 Bu dünya iki kapılı handır, gelen bilmez giden bilmez. | |
| 107 Bugünün küçükleri yarının büyükleri. | |
| 108 Budalanın yağı çok olursa sakalına sürer. | |
| 109 Bugün bana ise yarın sana. | |
| 110 Bugünkü işini yarına bırakma. | |
| 111 Bugünkü tavuk, yârinki kazdan iyidir. | |
| 112 Bülbülü altın kafese koymuşlar "ah vatanım" demiş. | |
| 113 Bülbülün çektiği; dili belasıdır. | |
| 114 Büyük ekmek, büyük bezeden olur. | |
| 115 Büyük lokma çukurda kalır | |
| 116 Büyük lokma ye, büyük söz söyleme. | |
| 117 Büyük zekâlar birlikte düşünürler. | |
| C | |
| 1 Cahil adam meyve vermeyen ağaca benzer. | |
| 2 Cahile söz anlatmaktansa, deveye hendek atlatmak iyidir. | |
| 3 Cahilin dostluğundan alimin düşmanlığı yeğdir. | |
| 4 Cahille arkadaş olma küstürün, cam kırığıyla kıçını silme kestirirsin. | |
| 5 Cami ne kadar büyük olsa imam bildiğini okur. | |
| 6 Caminin kapısını bilmez, sofuluk taslar. | |
| 7 Can boğazdan gelir. | |
| 8 Can cümleden azizdir. | |
| 9 Can çıkar, huy çıkmaz. | |
| 10 Can çıkmadan ümit kesilmez. | |
| 11 Can çıkmayınca huy çıkmaz. | |
| 12 Cana gelecek mala gelsin. | |
| 13 Canı kaymak, isteyen mandayı yanında taşır. | |
| 14 Canı yanan eşek atı geçer. | |
| 15 Cefayı çekmeyen sefanın kadrini bilemez. | |
| 16 Cins kedi ölüsünü göstermez. | |
| 17 Cömert derler, maldan ederler, yiğit derler candan ederler. | |
| 18 Cömert ile nekesin harcı birdir. | |
| Ç | |
| 1 Çabuk parlayan çabuk söner. | |
| 2 Çağrılan yere erinme,çağrılmayan yere görünme. | |
| 3 Çağrıldığın yere git, ar eyleme; çağrılmadığın yere gidip yerini dar eyleme. | |
| 4 Çağrılmadık yere, çörekçi ile börekçi gider. | |
| 5 Çalıda gül bitmez, cahile söz yetmez. | |
| 6 Çalışan demir pas tutmaz. Çünkü ölür | |
| 7 Çalışmak ibadetin yarısıdır | |
| 8 Çalma elin kapısını, çalarlar kapını. | |
| 9 Çamura taş atma üstüne sıçrar. | |
| 10 Çatal kazık yere batmaz. | |
| 11 Çıngıraklı deve kaybolmaz. | |
| 12 Çıracı olsam ay akşamdan doğar. | |
| 13 Çiftçilik, eşeğin kuyruğuna benzer, ne uzar ne kısalır. | |
| 14 Çiftçinin karnını yarmışlar, kırk tane "gelecek yıl" çıkmış. | |
| 15 Çiftçiye yağmur, yolcuya kurak, cümlenin muradını verecek hak. | |
| 16 Çingene ciğer pişirir, yemeden karnını şişirir. | |
| 17 Çingenenin ipini, kendisine çektirirler. | |
| 18 Çingeneye beylik vermişler, önce babasını asmış. | |
| 19 Çirkefe taş atma, üzerine sıçrar. | |
| 20 Çoban ne yesinki köpeğine yedirsin | |
| 21 Çocuğa iş buyuran, ardınca kendi gider. | |
| 22 Çocuğu işe gönder, peşinden sen git. | |
| 23 Çocuk evin meyvesidir. | |
| 24 Çocuktan al haberi. | |
| 25 Çok söyleme arsız edersin, aç bırakma hırsız edersin. | |
| 26 Çok söz yalansız, çok para haramsız olmaz. | |
| 27 Çok yaşayan bilmez çok gezen bilir. | |
| 28 Çubuk iken çıtlamayan, hezen iken kütlemez. | |
| 29 Çürük iple kuyuya inilmez. | |
| 30 Çürük tahtaya çivi çakılmaz. | |
| D | |
| 1 Dağ başından duman eksik olmaz. | |
| 2 Dağ dağ üstünde olur, ev ev üstünde olmaz. | |
| 3 Dağ dağa kavuşmaz insan insana kavuşur. | |
| 4 Dağ dumansız insan hatasız olmaz. | |
| 5 Damlaya damlaya göl olur. | |
| 6 Danışan dağ aşmış,danışmayan yolu şaşmış. | |
| 7 Darı unundan baklava,incir ağacından oklava olmaz. | |
| 8 Darlıkta dirlik olmaz. | |
| 9 Davetsiz gelen döşeksiz oturur. | |
| 10 Davul dengi dengine çalar. | |
| 11 Davulun sesi uzaktan hoş gelir. | |
| 12 Deme dostuna, der dostuna. Bir gün olur tuz basarlar postuna. | |
| 13 Demir nemden insan gamdan çürür. | |
| 14 Demir tavında dövülür. | |
| 15 Demir tavında, dilber çağında. | |
| 16 Deniz sevilirde, densiz sevilmez. | |
| 17 Deniz yoğurt olmuş da yemeye kaşık bulunmamış. | |
| 18 Deniz`e düsen yagmurdan korkmaz mis. | |
| 19 Denize düşen yılana sarılır. | |
| 20 Derdini söylemeyen derman bulamaz. | |
| 21 Dereyi görmeden paçayı sıvama. | |
| 22 Dert saklayanda kalır. | |
| 23 Dervişin fikri ne ise zikri de odur. | |
| 24 Devden büyük dert var. | |
| 25 Deve boynuz ararken kulaktan olmuş. | |
| 26 Deveyi yardan atlatan, bir tutam ottur. | |
| 27 Devir tavında,dilber çağında. | |
| 28 Dibi görünmeyen sudan geçme. | |
| 29 Dikensiz gül olmaz. | |
| 30 Dinsizin hakkından imansız gelir. | |
| 31 Dinsizin ipi ile Kuyuya inilmez. | |
| 32 Dişi kuş yapar yuvayı, içini dışını sıvayı sıvayı. | |
| 33 Doğru söyleyeni Dokuz köyde kovarlar. | |
| 34 Doğru söyleyenin bir ayağı üzenğide gerek. | |
| 35 Domuzdan post gavurdan dost olmaz. | |
| 36 Dost acı söyler. | |
| 37 Dost başa düşman ayağa bakar. | |
| 38 Dost kara günde belli olur. | |
| 39 Dost kazandost; düşman anadan da doğar. | |
| 40 Dost yüzünden, düşman gözünden belli olur. | |
| 41 Döğüşerek pazarlık et , güle güle ayrıl. | |
| 42 Dut kurusuyla yar sevilmez. | |
| 43 Dünya malı dünyada kalır. | |
| 44 Dünya Sultan Süleyman'a bile kalmamış. | |
| 45 Düşenin dostu olmaz. | |
| 46 Düşman ayağa dost basa bakar. | |
| 47 Düşmanı karıncaysa, sen fil olur. | |
| 48 Düşmanın karıncaysada kork. | |
| 49 Düt demeye dudak gerek. | |
| E | |
| 1 Ecel geldi cihane,baş ağrısı bahane. | |
| 2 Ecele çare olmaz. | |
| 3 Eceli gelen keçi, çobanın ekmeğini yer | |
| 4 Eceli gelen köpek cami duvarına siyer. | |
| 5 Eğilen baş kesilmez. | |
| 6 Eğreti ata binen tez iner. | |
| 7 Eğri oturalım doğru konusalım. | |
| 8 Ek tohumun hasını, çekme yiyecek yasını. | |
| 9 Eken biçer, konan göçer. | |
| 10 Ekmeğin büyüğü hamurun çoğundan olur. | |
| 11 Ekmeğin kestiğini kılıç kesmez. | |
| 12 El ağzı ile çorba içilmez. | |
| 13 El atına binen yaya kalır | |
| 14 El deliye, bende akıllıya muhtacım. | |
| 15 El elden üstündür. | |
| 16 El elin eşeğini türkü çağırarak arar. | |
| 17 El elin eşeğini türkü çığırarak arar. | |
| 18 El kazanı ile aş kaynamaz. | |
| 19 El yarası onar Dil yarası onmaz. | |
| 20 El yumrugu yemeyen, kendi yumrugunu balyoz sanar. | |
| 21 Elden gelen öğün olmaz, o da vaktinde bulunmaz. | |
| 22 Eli dar olanın, dili kısa olur. | |
| 23 Eli doluya: ağa buyur, eli boşa: ağa uyur. | |
| 24 Eli ile köfte yuvarlıyor, gözü kırık kovalıyor. | |
| 25 Elin hamuru ile erkek işine karışma | |
| 26 Elin ile koymadığını kaldırma. | |
| 27 Elmanın dibi göl, armudun dibi yol (olmalı). | |
| 28 Elmayı soy da ye, armudu say da ye. | |
| 29 Emanet (Amanat) ata binen, tez iner. | |
| 30 Emanet eşeğin yuları gevşek olur. | |
| 31 Erkek arslan arslan da, dişi arslan arslan değil mi? | |
| 32 Erkek koyun kasap dükkanına yakışır. | |
| 33 Erken evlenen döl alır, erken kalkan yol alır. | |
| 34 Erken evlenen yanılmamış. | |
| 35 Esirgenen göze çöp batar. | |
| 36 Eşek hoşaftan ne anlar. Suyunu içer, denesi kalır. | |
| 37 Eşek olduktan sonra semer vuran çok olur. | |
| 38 Eşekler çalışır, atlar yer. | |
| 39 Eşekten at olmaz, ciğerinden aş olmaz. | |
| 40 Et tırnaktan ayrılmaz. | |
| 41 Ev sahibinin hatırı olmazsa köpeğini dövmek kolaydır | |
| 42 Evdeki hesap çarşıya uymaz. | |
| 43 Evin danası evin öküzünden korkmaz. | |
| 44 Evlenenle ev alana (yapana) Allah yardım eder. | |
| 45 Evladı ben doğurdum ama, gönlü benim değilki... | |
| 46 Evlinin (ev sahibinin) bir evi var,evsizin (kiracının) bin evi var. | |
| 47 Eyyam sana uymazsa sen eyyama uy. | |
| F | |
| 1 Fakir oynayacağı zaman davul patlar. | |
| 2 Fakir parasız olan değil akılsız olandır. | |
| 3 Fakirin ekmegi umuttur. | |
| 4 Fakirin tavuğu tek tek yumurtlar. | |
| 5 Fakirlik ayıp değil,tembellik ayıp. | |
| 6 Faydasız baş,mezara yaraşır. | |
| 7 Fazla naz aşık usandırır. | |
| 8 Fırsat eldeyken sürün devranı. | |
| 9 Fukaranın düşkünü,beyaz giyer kış günü. | |
| G | |
| 1 Gafile kelam,nafile kelam. | |
| 2 Garip kuşun yuvasını Allah yapar | |
| 3 Gavurun tembeli keşiş,Müslüman'ın tembeli derviş. | |
| 4 Geçtiğin köprüleri yakma. | |
| 5 Gel demek kolay,git demek güçtür. | |
| 6 Gelen gideni aratır. | |
| 7 Gelin ata binmişde, görkü kimin kapıya inmiş. | |
| 8 Gelin bindi deveye gör kısmeti nereye. | |
| 9 Gem almayan atın ölümü yakındır. | |
| 10 Gençlikte taş taşı, kocalıkta ye aşı. | |
| 11 Geniş günün de dar gezen, dar günün de geniş gezer. | |
| 12 Gerçek dost kötü günde belli olur. | |
| 13 Gergin ip, çabuk kopar. | |
| 14 Gezen ayağa taş değer. | |
| 15 Gitti ağalar paşalar, kellere kaldı köşeler. | |
| 16 Gittiğin yer kör ise, yözünü yum da bak. | |
| 17 Gizliden gebe kalan, aşikâre doğurur. | |
| 18 Göğe direk, denize kapak olmaz. | |
| 19 Görünen dağın uzağı olmaz. | |
| 20 Görünen köy kılavuz istemez. | |
| 21 Göz görmeyince gönül katlanır. | |
| 22 Göz görür,gönül çeker. | |
| 23 Göz odur ki dağın arkasını göre,akıl odurki başa geleceği bile. | |
| 24 Gözün ile görmediğini söyleme. | |
| 25 Gülme komşuna gelir başına. | |
| 26 Gülü seven, dikenine katlanır. | |
| 27 Gündüz yenilen hurmalar, gece mideni tırmalar. | |
| 28 Güneş balçıkla sıvanmaz. | |
| 29 Güneş giren eve hekim girmez. | |
| 30 Güneş girmeyen eve doktor girer. | |
| 31 Güttüğü iki keçi, ıslığı dağı taşı tuttu. | |
| 32 Güzel gözünden, yiğit sözünden belli olur. | |
| 33 Güzellik ondur, dokuzu dondur. | |
| H | |
| 1 Hacı Mekke;de, derviş tekkede. | |
| 2 Hacı olmayacak hacıyı deve üstünde yılan sokar. | |
| 3 Hak deyince akan sular durur. | |
| 4 Hak doğrunun yardımcısıdır. | |
| 5 Halaya giren kolunu sallar. | |
| 6 Hamala semeri yük olmaz. | |
| 7 Harman yel ile düğün el ile olur | |
| 8 Harman yel ile, düğün el ile olur. | |
| 9 Hasta sağ kalırsa hekime karşı gelir. | |
| 10 Hasta yatan değil, eceli gelen ölür. | |
| 11 Havada ahreni ile uçmayan kuşun sesi havadan değil, tavadan gelir. | |
| 12 Haydan gelen huya gider. | |
| 13 Hazıra hanak, pişmişe konak. | |
| 14 Helal kazanç ile pilav yenmez. | |
| 15 Hem kız, hem baldırı düz hem de ucuz olur mu? | |
| 16 Her akla geleni işleme her ağacı taslama. | |
| 17 Her işin başı sağlık. | |
| 18 Her işte bir hayır vardır. | |
| 19 Her koyun kendi bacağından asılır. | |
| 20 Her kuşun eti yenmez. | |
| 21 Her şakanın altında bir gerçek yatar. | |
| 22 Her şey incelikten insan kabalıktan kırılır. | |
| 23 Her şeyin yenisi, dostun eskisi. | |
| 24 Her taş baş yarmaz. | |
| 25 Her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır | |
| 26 Her zamanı bir sayma. | |
| 27 Herkes aklını pazara çıkarmış, yine kendi aklını beğenmiş. | |
| 28 Herkes kaşık yapar ama sapını yapamaz. | |
| 29 Herkesin aklı bir olsaydı, koyunlara çoban bulunmazdı. | |
| 30 Hıdrellez yaz kapısı, yedi gün sürer tipisi. | |
| 31 Hırsız sekiz, köşe dokuz. | |
| 32 Hızlı giden atın boku seyrek düşer. | |
| 33 Hile ile iş gören mihnet ile can verir. | |
| 34 Hocanın dediğini tut, yoluna gitme. | |
| 35 Horoz ölür, gözü çöplükte kalır. | |
| 36 Horozu çok olan köyün sabahı geç olur. | |
| 37 Huylu huyundan vazgeçmez. | |
| I | |
| 1 Ihlamurdan odun olmaz, beslemeden kadın olmaz. | |
| 2 Irmak kenarına çeşme yapılmaz. | |
| 3 Irmaktan geçerken at değiştirilmez. | |
| 4 Isıran it, dişini göstermez. | |
| 5 Isırgan ile taharet olmaz. | |
| 6 Islanmışın yağmurdan pervası yoktur. | |
| 7 Ismarlama hac, hac olmaz. | |
| 8 Işığını akşamdan önce yakan sabaha çırasında yağ bulamaz. | |
| İ | |
| 1 İbadet de gizli, kabahat da. | |
| 2 İğneyi kendine, çuvaldızı ele batır. | |
| 3 İki aslan bir posta sığmaz. | |
| 4 İki baş bir kazanda kaynamaz. | |
| 5 İki cambaz bir ipte oynamaz. | |
| 6 İki çıplak bir hamama yakışır | |
| 7 İki gönül bir olunca (olursa) samanlık seyran olur. | |
| 8 İnsan kocar, gönlü kocamaz. | |
| 9 İnsan konuşa konuşa, hayvan koklaşa koklaşa (anlaşır). | |
| 10 İnsan sözünden, hayvan yularından tutulur. | |
| 11 İnsan yedisinde ne ise yetmişinde de odur. | |
| 12 İp inceldiği yerden kopar. | |
| 13 İp kırıldığı yerden ulanır(eklenir). | |
| 14 İstediğini söyleyen, istemediğini işitir. | |
| 15 İstemek bir ayıp, vermemek iki ayıp. | |
| 16 İsteyenin bir yüzü kara, vermeyenin iki yüzü. | |
| 17 İşin yoksa şahit ol, paran çoksa kefil ol. | |
| 18 İşini kış tut, yaz tutarsa bahtına. | |
| 19 İşleyen demir ışıldar. | |
| 20 İt ite buyurur, it de kuyruğuna. | |
| 21 İt iti ısırmaz. | |
| 22 İt kağnının gölgesine yatmış, ne koyu gölgem var demiş. | |
| 23 İt utansa don giyer. | |
| 24 İt ürür kervan yürür. | |
| 25 İti an çomağı hazırla. | |
| 26 İti, öldürene sürütürler. | |
| 27 İtin ısırmayanı, atın osurmayanı olmaz. | |
| 28 İven (acele eden) kız ere varmaz, varsa da baht bulmaz. | |
| 29 İyi insan lafının üzerine gelirmiş. | |
| 30 İyiliğe karşı iyilik HER kişinin işi, kötülüğe karşı iyilik ER kişinin işi. | |
| K | |
| 1 Kaçan balık büyük olur. | |
| 2 Kaçan kızın bohçası küçük (hafif) olur. | |
| 3 Kadı anlatana göre fetva verir. | |
| 4 Kadının biri alâ, ikisi belâdır. | |
| 5 Kâfirden hacı, elden bacı olmaz. | |
| 6 Kakma el kapısını el ucuyla, yiterler kapını var (olanca) gücüyle. | |
| 7 Kalem kılıçtan üstündür. | |
| 8 Kanaat gibi devlet olmaz. | |
| 9 Karamanın koyunu, sonra çıkar oyunu. | |
| 10 Karga bülbülü taklit edeyim derken, ötmeyi unutmuş. | |
| 11 Karınca kanatlanınca serçe oldum sanır. | |
| 12 Karnının doymayacağı yere, açlığını bildirme. | |
| 13 Kasap et derdinde koyun can derdinde. | |
| 14 Kasap sevdiği postu yere vurur. | |
| 15 Kaşıkla verip, sapıyla gözünü çıkartma. | |
| 16 Katranı kaynatsan olur mu şeker, cinsi batasıca mutlaka cinsine çeker. | |
| 17 Kavakta nar olmaz, kötülerde ar olmaz. | |
| 18 Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez. | |
| 19 Kazma kuyuyu, kazarlar kuyunu. | |
| 20 Keçinin canı "TEKE" isteyince, çobanın değneğine (sopasına) sürtünür. | |
| 21 Kedi gidince fare bey olur. | |
| 22 Kedinin kanatları olsaydı, serçenin soyu tükenirdi. | |
| 23 Kediye kanat takarsan gökte serçe bırakmaz. | |
| 24 Kel yanında kabak anılmaz. | |
| 25 Kenarına bak bezini al, anasına bak kızını al. | |
| 26 Kendi düşen ağlamaz. | |
| 27 Keskin sirke küpüne zarar verir. | |
| 28 Kılıç kınını kesmez. | |
| 29 Kırk hırsız bir çıplağı soyamaz. | |
| 30 Kırk yıl ecel yağsa, eceli gelen ölür. | |
| 31 Kız beşikte çeyiz sandıkta. | |
| 32 Kızım sana diyorum, gelinim sen anla. | |
| 33 Kızın kimi severse güveyin odur, oğlun kimi severse gelinin odur. | |
| 34 Kızını dövmeyen dizini döver. | |
| 35 Kimi bağ bozar, kimi bostan bozar. | |
| 36 Kimi yer, kimi bakar. Kıyamet ondan kopar. | |
| 37 Kişi refikinden azar. | |
| 38 Kişiyi nasıl bilirsin, kendin gibi. | |
| 39 Komşu komşunun külüne muhtaçtır. | |
| 40 Komşuda pişer, bizede düşer. | |
| 41 Komşunun tavuğu komşuya kaz görünür. | |
| 42 Kork korkmazdan utan utanmazdan. | |
| 43 Koyunun bulunmadığı yerde keçiye Abdurrahman çelebi derler. | |
| 44 Köpekle dalaşmaktansa, çalıyı dolanmak hayırlıdır. | |
| 45 Köpeklerin duası kabul olsa gökten kemik yağar. | |
| 46 Köpeksiz köy bulmuş, değneksiz dolaşıyor. | |
| 47 Köpeksiz köyde değnekle gezilmez. | |
| 48 Köprüyü gecene kadar, ayıya dayı de. | |
| 49 Kör alıcının kör satıcısı vardır. | |
| 50 Körler sağırlar birbirini ağırlar. | |
| 51 Kötü komşu insanı mal sahibi yapar. | |
| 52 Kötü tarlanın verdiğini, yiğit kardeş vermez. | |
| 53 Kurt kocayınca köpeğin maskarası olur. | |
| 54 Kurt kuzu kaptığı yeri dokuz defa yoklar. | |
| 55 Kuru laf karın doyurmaz. | |
| 56 Kurunun yanında yaş da yanar. | |
| 57 Kusursuz dost arayan dostsuz kalır. | |
| L | |
| 1 Laf ile peynir gemisi yürümez. | |
| 2 Laf lafı açar. | |
| 3 Laf torbaya girmez. | |
| 4 Latife latif gerek. | |
| 5 Leyleğin ömrü laklak ile geçer. | |
| 6 Lokma çiğnemeden yutulmaz. | |
| 7 Lokma karın doyurmaz, şefkat artırır. | |
| M | |
| 1 Mahkeme kadıya mülk değil. | |
| 2 Mal canı kazanmaz, can malı kazanır. | |
| 3 Mart ayı, dert ayı. | |
| 4 Mart kapıdan baktırır kazma kürek yaktırır. | |
| 5 Merhametten maraz doğar. | |
| 6 Minareyi çalan kılıfını hazırlar. | |
| 7 Minnetle gül koklama, dikeni sancar seni. | |
| 8 Misafir umduğunu değil, bulduğunu yer. | |
| 9 Mum dibine ışık vermez. | |
| 10 Müflis bezirgân, eski defterlerini karıştırır. | |
| 11 Mühür kimde ise Süleyman odur. | |
| N | |
| 1 Namazda gözü olmayanın kulağı ezanda olmaz. | |
| 2 Ne doğrarsan aşına, o çıkar kaşığına. | |
| 3 Ne yavuz ol asıl, ne yavaş ol basıl. | |
| 4 Nefesine güvenen borazancı başı olur. | |
| 5 Nerede birlik, orada dirlik. | |
| 6 Nerede hareket, orada bereket. | |
| 7 Nush ile uslanmayanı etmeli tekdir; tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir. | |
| O | |
| 1 Oduncunun gözü omcada ( bağ kütüğü) dilencinin gözü çömcede ( tahta kepçe ). | |
| 2 Oğlan dayıya, kız halaya çeker. | |
| 3 Oğlanınki oğul bağı, kızınki bahçe gülü. | |
| 4 Okumayı sevmeyene dokuz hoca az. | |
| 5 Olacakla öleceğe çare yoktur. | |
| 6 Olmaz olmaz deme, olmaz olmaz. | |
| 7 Onbeşindeki kız ya erdedir, ya yerde. | |
| 8 Osmanlı'nın ekmeği dizindedir. | |
| 9 Osurmadan bu memlekette sıçtı derler. | |
| 10 Otu çek köküne bak. | |
| 11 Oynayamayan gelin yerim dar dermiş | |
| 12 Oğlan yer oyuna gider, çoban yer koyuna gider. | |
| Ö | |
| 1 Ödünç güle güle gelir,ağlaya ağlaya gider. | |
| 2 Öfke gelir gider, kelle gider gelmez. | |
| 3 Öfkeyle kalkan zararla oturur. | |
| 4 Öğüt, bir hazine kadar değerli olduğu halde genellikle bedava verilir. | |
| 5 Ölecek tavşan çomağa karşı gelir. | |
| 6 Ölmüş eşek kurttan korkmaz. | |
| 7 Ölümü gören, hastalığa razı olur. | |
| 8 Ölürse yer beğensin kalırsa el beğensin. | |
| 9 Ölüsü olan bir gün, delisi olan her gün ağlar | |
| 10 Ölüyü çok yıkarsan ya osurur, ya da sıçar. | |
| 11 Öz ağlamayınca göz ağlamaz (yaşarmaz). | |
| P | |
| 1 Padişah yasağı üç gün sürer. | |
| 2 Palamut çok biterse kış erken olur. | |
| 3 Papaz her gün pilav yemez. | |
| 4 Para ile imanın kimde olduğu bilinmez. | |
| 5 Para insana dil, elbise insana yol öğretir. | |
| 6 Parasız pazara, kefensiz mezara gidilmez. | |
| 7 Paraya nereye gidiyorsun demişler, çoğun olduğu yere demiş. | |
| 8 Pek yaş olma, sıkılırsın; pek de kuru olma, kırılırsın. | |
| 9 Perşembenin gelişi, çarşambadan bellidir. | |
| 10 Pilav yiyen, kaşığı belinde gerek. | |
| 11 Pilavdan dönenin kaşığı kırılsın. | |
| 12 Pire itte (köpekte), bit yiğitte bulunur. | |
| 13 Pisboğaz ile boş boğaz, beladan kurtulmaz. | |
| R | |
| 1 Rağbet güzel ile zenginedir. | |
| 2 Rahat ararsan mezarda | |
| 3 Ramazanda yalan söyleyenin yüzü, bayramda kara olur. | |
| 4 Rençper kırk yılda, tüccar kırk günde. | |
| 5 Rüşvet kapıdan girince insaf bacadan çıkar. | |
| 6 Rüzgâr eken fırtına biçer. | |
| 7 Rüzgâr esmeyince yaprak oynamaz. | |
| 8 Rüzgâra tüküren kendi yüzüne tükürür. | |
| 9 Rüzgârlı havanın kuytusu, yağmurlu havanın uykusu. | |
| S | |
| 1 Sabır acıdır, meyvesi tatlıdır. | |
| 2 Sabreden derviş muradına ermiş. | |
| 3 Saç sefadan, tırnak cefadan uzar. | |
| 4 Sakalda keramet olsa, keçi şeyhlik ederdi. | |
| 5 Sakınan göze çöp batar. | |
| 6 Sakla samanı gelir zamanı. | |
| 7 Saman elinse samanlıkta mı elin? | |
| 8 Sanat altın bileziktir. | |
| 9 Sayılı koyunu kurt kapmaz. | |
| 10 Sen işlersen mal işler, insan böyle genişler. | |
| 11 Sen kendini övme el seni övsün. | |
| 12 Sen seversen oğlunu, o da sever oğlunu. | |
| 13 Sev beni, seveyim seni | |
| 14 Soğuk su, sıcak aş diş düşmanı, genç avrat koca herifin baş düşmanı. | |
| 15 Sopayı yiyen eşek, atı geçer. | |
| 16 Soydur çeker, huydur geçer. | |
| 17 Söyle arkadaşını söyleyeyim sana seni. | |
| 18 Söyleme dostuna, o da söyler dostuna. Bir gün olur kül basarlar postuna. | |
| 19 Söylemeyen ağız, söyleyen ağzı yorar. | |
| 20 Söz büyüğün sus küçüğün. | |
| 21 Söz gümüş sükût altın. | |
| 22 Söz var insanı yola getirir, söz var insanı yoldan çıkartır. | |
| 23 Söz var iş bitirir, söz var baş yitirir. | |
| 24 Su akar yatağını bulur. | |
| 25 Su akarken küpünü doldurur. | |
| 26 Su akmayınca durulmaz. | |
| 27 Su bulanmayınca durulmaz. | |
| 28 Su testisi su yolunda kırılır. | |
| 29 Suç gelin olsa güvey bulunmaz. | |
| 30 Sütten ağzı yanan, yoğurdu üfleyerek yer. | |
| Ş | |
| 1 Şahin ile deve avlanmaz | |
| 2 Şahin küçük et yer, deve büyük ot yer. | |
| 3 Şapkası dar gelen, başım büyük sanır. | |
| 4 Şaraptan bozma sirke keskin olur. | |
| 5 Şaşkın ördek, tersten dalar. | |
| 6 Şaşkın ördekbaşını bırakır, kıçından dalar. | |
| 7 Şer işi uzat hayra dönsün, hayır işi uzatma şerre dönmesin. | |
| 8 Şeriatın kestiği parmak acımaz | |
| 9 Şeytanla ortak buğday eken samanını alır. | |
| 10 Şeytanla saman eken, sapını alır. | |
| 11 Şimşek çakmadan gök gürlemez. | |
| T | |
| 1 Tabancanın dolusu bir kişiyi, boşu kırk kişiyi korkutur. | |
| 2 Tandır başında bağ dikmek kolaydır. | |
| 3 Tartılırsan denginle tartıl. | |
| 4 Tasa doyurur, acı acıktırır. | |
| 5 Taş düştüğü yerde ağırdır. | |
| 6 Taşıma su ile değirmen dönmez. | |
| 7 Tatlı söz (dil) yılanı deliğinden çıkarır. | |
| 8 Tavşan (Fare) dağa küsmüş dağın haberi olmamış. | |
| 9 Tekkeyi bekleyen, çorbayı içer. | |
| 10 Tembele iş buyur sana akıl öğretsin. | |
| 11 Tereciye tere satılmaz. | |
| 12 Tırnağın varsa başını kaşı. | |
| 13 Tırnağın varsa kaşın, yoksa düşün. | |
| 14 Tilkinin dönüp dolaşıp geleceği yer kürkçü dükkânıdır. | |
| 15 Tok açın halinden anlamaz. | |
| 16 Tok ağırlaması güçtür. | |
| 17 Topalla gezen aksama öğrenir. | |
| 18 Türk;ün Türk;ten başka dostu yoktur. | |
| U | |
| 1 Ucuna bak bezini al, anasına bak kızını al. | |
| 2 Ucuzdur vardır bir illeti, pahalıdır vardır bir hikmeti. | |
| 3 Ulu sözü dinlemeyen uluya kalır. | |
| 4 Ulular köprü olsa basıp geçme. | |
| 5 Ummadığın taş baş yarar. | |
| 6 Umut fakirin ekmeğidir. | |
| 7 Ustanın çekici bin altın. | |
| 8 Uşağı işe koş, sende ardına düş. | |
| 9 Uyku ölümün kardeşidir. | |
| 10 Uyuyan yılanın kuyruğuna basılmaz. | |
| 11 Uzaktan davulun sesi hoş gelir. | |
| Ü | |
| 1 Üç elli, yaz belli. | |
| 2 Üç göç, bir yangının yerini tutar. | |
| 3 Ürümesini bilmeyen it, sürüye getirir kurt. | |
| 4 Üşenenin oğlu, kızı olmamış | |
| 5 Üveye etme özünde bulursun, geline etme kızında bulursun. | |
| 6 Üzerine laf düşmedikçe uyu. | |
| 7 Üzüm üzüme baka baka kararır. | |
| 8 Üzümün çöpü var, armudun sapı | |
| 9 Üzümünü ye, bağını sorma. | |
| V | |
| 1 Vakit nakittir. | |
| 2 Vakitsiz açılan (açan) gül çabuk solar. | |
| 3 Vakitsiz öten horozu keserler. | |
| 4 Var ne bilsin yokun halinden. | |
| 5 Varsa eşin rahattır başın, yoksa eşin zordur işin. | |
| 6 Varsa hünerin, her yerde vardır yerin. | |
| 7 Varsa pulun, herkes kulun; yoksa pulun dardır yolun. | |
| 8 Veren el, alandan üstündür. | |
| 9 Verirsen doyur,vurursan duyur. | |
| 10 Vücut kocar, gönül kocamaz | |
| Y | |
| 1 Yabancı koyun kenarda yatar. | |
| 2 Yağ yiyen köpek tüyünden belli olur. | |
| 3 Yağmurlu gün tavuk su içmez. | |
| 4 Yalancı kim? İşittiğini söyleyen. | |
| 5 Yalancının mumu yatsıya kadar yanar. | |
| 6 Yalın varsa karnına, çulun varsa sırtına. | |
| 7 Yanık yerin otu tez biter. | |
| 8 Yanlış hesap Bağdat'tan döner. | |
| 9 Yardımcının yardımcısı olur. | |
| 10 Yarım hekim candan, yarım hoca dinden eder. | |
| 11 Yaş kesen baş keser. | |
| 12 Yazın başı pişenin, kışın aşı pişer. | |
| 13 Yazın eli yaş olanın, kışın ağzı yaş olur. | |
| 14 Yazın gölge hoş kışın çuval boş. | |
| 15 Yemeye hazır dayanmaz. | |
| 16 Yenice elek duvarda gerek. | |
| 17 Yenilen pehlivan, güreşe doymaz. | |
| 18 Yiğidi öldür; hakkını yeme. | |
| 19 Yol sormakla bulunur. | |
| 20 Yol üstüne bostan ekme el için, kocalıkta (ihtiyarlıkta) avrat alma el için. | |
| 21 Yol yürümeyle, borç ödemeyle biter. | |
| 22 Yola giden yorulmaz. | |
| 23 Yolu yordamıyla, ormanı baltayla (geçersin-bitirirsin). | |
| 24 Yolundan giden yorulmaz. | |
| 25 Yöğrük at yemini artırır. | |
| 26 Yuvarlanan taş, yosun tutmaz. | |
| 27 Yük altında ancak eşek (HAMAL)kalır. | |
| Z | |
| 1 Zahmetsiz rahmet olmaz. | |
| 2 Zaman sana uymazsa sen zamana uy. | |
| 3 Zararın neresinden dönersen (dönülürse) kârdır. | |
| 4 Zemheride sür de çalı ile sür. | |
| 5 Zemheride yoğurt isteyen, cebinde bir inek taşır. | |
| 6 Zemheriden sonra ekilen darıdan, kocasından sonra kalkan karıdan hayır gelmez. | |
| 7 Zengin adam, elindeki kendine yeten adamdır. | |
| 8 Zengin arabasını dağdan aşırır, züğürt düz ovada yolunu şaşırır. | |
| 9 Zengin dağlar aşar, olmayan yolda şaşar. | |
| 10 Zengin kesesini, züğürt dizini döver. | |
| 11 Zengine bir kıvılcım, güzele bir sivilce yetermiş. | |
| 12 Zenginin basması ipekli görünür. | |
| 13 Zenginin gönlü olasıya, fakirin canı çıkar. | |
| 14 Zenginin horozu bile yumurtlar. | |
| 15 Zenginin kağnısı dağdan aşar, fakirin eşeği düz yolda şaşar. | |
| 16 Zenginin malı, fakirin ağzını yorar. | |
| 17 Zenginin malı, fakirin dölü kıymetli olur. | |
| 18 Zenginin malı, züğürdün çenesini yorar. | |
| 19 Zenginlikle sıcaktan zarar gelmez. | |
| 20 Ziyan olan koyunun kuyruğu yağlı olur. | |
| 21 Zor kapıdan girerse, şeriat bacadan çıkar. | |
| 22 Zora dağlar dayanmaz. Aşığa yollar dayanmaz. | |
| 23 Zorla güzellik olmaz. Zorla yemin kabul olunmaz. | |
| 24 Zurnada peşrev olmaz ne çıkarsa bahtına. | |